بازار املاک / اجاره و کوچ طبقاتی از تهران به حومه

اجاره و کوچ طبقاتی از تهران به حومه

همه اسیر یک سیستم ناکارآمد در بخش مسکن شده‌ایم؛ از سازنده گرفته تا مالک و مستاجر. خروجی این وضعیت به این ختم می‌شود که مردم از بالای شهر به مناطق میانی و جنوب شهر می‌روند. برخی افراد به اطراف کلانشهرها می‌روند. عده‌ای هم کارتن‌خواب می‌شوند. اخیرا نیز پدیده اتوبوس‌خوابی در رسانه‌ها مطرح شده است.دولت برای کمک به اقشار اجاره‌نشین تدوین سیاستی را از چند شب قبل در دستور کار خود قرار داده که کارشناسان معتقدند اگر این برنامه از نوع دستورالعمل و بخشنامه باشد تاثیری نخواهد داشت.

 کما این‌که خیزش بی‌سر و صدای نرخ اجاره، کوچ طبقاتی از شمال به جنوب و از جنوب به اطراف کلانشهرها طی دو سال گذشته بی‌اثری این روش‌ها را به اثبات رسانده و برای کنترل بازار اجاره باید ضمن افزایش تولید مسکن، پایه‌های مالیاتی همچون مالیات خانه‌های خالی و مالیات بر عایدی سرمایه را اجرا کرد.اجاره مسکن در کل کشور رتبه سوم تورم ماهیانه کالاها و خدمات را در دی‌ماه ۱۴۰۰ به خود اختصاص داده، دولت تدوین بسته‌ای برای حمایت از اجاره‌نشینان را در دستور کار قرار داد و مقرر شد ستاد هماهنگی اقتصادی دولت با هدف کنترل رشد اجاره‌بها سیاستی را در این زمینه تدوین کند.
 
سرنوشت تعیین سقف برای اجاره بها چه شد؟
 
پیش از آن هم دولت دوازدهم در سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ راهکارهایی را به منظور کنترل بازار اجاره در پیش گرفت؛ از جمله این برنامه‌ها می‌توان به تعیین سقف مجاز برای افزایش اجاره بها تا سقف ۲۵ درصد در تهران، ۲۰ درصد در دیگر کلانشهرها و ۱۵ درصد در سایر شهرهای کشور و هم‌چنین پرداخت تسهیلات کمک ودیعه تا سقف ۷۰ میلیون تومان اشاره کرد؛ سیاست‌هایی که آمار، بی‌تاثیری آن را به اثبات می‌رساند.
 
بنا بر اعلام بانک مرکزی در آذرماه امسال نرخ رشد سالیانه اجاره بها در کل کشور ۵۴ درصد و در شهر تهران ۵۱ درصد بوده است. از آذر تا دی‌ماه نیز طبق گزارش مرکز آمار، اجاره بها ۴.۶ درصد افزایش یافته که پس از دخانیات و غلات، بازار اجاره رتبه سوم تورم ماهیانه را به خود اختصاص داد.
 
از سوی دیگر برخی گزارش‌های غیررسمی حاکی از آن است که تعداد مستاجران در شهر تهران که تا سال ۱۳۹۸ به میزان ۴۲ درصد بوده است به بالای ۵۰ درصد رسیده و در واقع تعداد مستاجران از مالکان بیشتر شده است.
 
کوچ طبقاتی از تهران به حومه
 
اتفاق دیگری که در ماه‌های اخیر مشاهده می‌شود افزایش حجم واحدهای خالی از سکنه در شمال تهران است که کارشناسان معتقدند به دلیل کاهش توان مالی مستاجران، کوچ طبقاتی در پایتخت اتفاق افتاده است. بدین صورت که اجاره‌نشین‌ها از شمال به مرکز تهران، از مرکز به جنوب و از جنوب به حومه منتقل شده‌اند.
 
درخصوص راهکارهایی که می‌تواند به بهبود وضعیت بازار اجاره منتج شود با ابوالحسن میرعمادی ـ کارشناس بازار مسکن ـ صحبت کردیم که معتقد است: هیچ دستورالعمل یا مُسکن موقتی برای بازار اجاره وجود ندارد. اینکه برای صاحبخانه‌ها محدودیت‌هایی مثل سقف افزایش اجاره بها تعیین کنیم بی‌فایده است؛ چرا که مالکان واکسن بی‌اثر کردن مصوبات دولت را پیدا می‌کنند. تنها راهی که می‌تواند به تعادل بازار اجاره کمک کند افزایش عرضه مسکن است.
 
میرعمادی با اشاره به کاهش تا ۵۰ درصدی ساخت و ساز نسبت به اوایل دهه ۹۰ افزود: وقتی عرضه با تقاضا در بازار مسکن همخوانی نداشته باشد طبیعی است که فشار در هر  دو حوزه خرید و اجاره افزایش پیدا می‌کند. این مساله به سلطه بازیگران این بازار شامل مالکان و مشاوران املاک منجر می‌شود که برای منافع خود نرخ اجاره را بالا می‌برند؛ ‌ چون برای یک واحد اجاره‌ای بعضا چندین تقاضا وجود دارد. البته این اتفاق نامبارک، محصول نداشتن برنامه‌ی اصولی برای بالا بردن میزان تولید مسکن است.
 
مهربانی در بازار اجاره وجود ندارد
 
این کارشناس بازار مسکن با بیان این‌که مهربانی بین صاحبخانه و مستاجر به شدت کمرنگ شده است گفت: همه اسیر یک سیستم ناکارآمد در بخش مسکن شده‌ایم؛ از سازنده گرفته تا مالک و مستاجر. خروجی این وضعیت به این ختم می‌شود که مردم از بالای شهر به مناطق میانی و جنوب شهر می‌روند. برخی افراد به اطراف کلانشهرها می‌روند. عده‌ای هم کارتن‌خواب می‌شوند. اخیرا نیز پدیده اتوبوس‌خوابی در رسانه‌ها مطرح شده است.
 
وی تاکید کرد: اگر عرضه به میزان کافی باشد در گام بعدی، دولت می‌تواند سیاست‌های کنترل‌کننده مثل تعیین مدت زمان اجاره را اعمال کند. کاری که در کشورهای اروپایی اتفاق می‌افتد و قراردادهای اجاره بعضا ۱۰ تا ۲۰ ساله منعقد می‌شود؛ چون آن‌جا مسکن به اندازه خانوارها و حتی بیشتر از تعداد خانوارها وجود دارد و اغلب با نرخ رشد منفی جمعیت مواجهند.
 
شهرداری به مسکن نگاه منفعت‌طلبانه دارد
 
به گفته میرعمادی، در صورتی که گیر و دار شهرداری و دستگاه‌های خدمات‌رسان برداشته شود اوضاع مسکن بهتر می‌شود. متاسفانه نگاه منفعت‌طلبانه دستگاه‌ها و ارگان‌ها به بخش ساخت و ساز، وضعیت این حوزه را بحرانی کرده است. دولت باید اجازه دهد مسکن استاندارد ساخته شود و بروکراسی پیچیده اداری را از پیش پای تولیدکنندگان مسکن بردارد. در آن صورت می‌توان واحدها را با روش اجاره به شرط تملیک، به مستاجران فروخت؛ بدین صورت که حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد درآمد خانوارها برای اقساط مسکن پرداخت می‌شود و پس از چند سال، مستاجر صاحب واحد مسکونی خواهد شد.
 
از مالیات خانه‌های خالی چه خبر؟
 
اگر امروز شاهد توفیق کشورهای توسعه‌یافته در کنترل بازار مسکن هستیم به علت اجرای سیاست‌هایی همچون افزایش عرضه و اعمال پایه‌های مالیاتی است. این در حالی است که دو نوع مالیات شامل مالیات بر خانه‌های خالی و مالیات بر عایدی سرمایه هنوز پس از گذشت سال‌ها از طرح آنها به مرحله‌ی اجرا نرسیده‌اند.
 
آخرین وضعیت مالیات بر خانه‌های خالی حاکی از آن است که وزارت راه و شهرسازی لیست یک میلیون و ۱۷۰ هزار واحد را به سازمان امور مالیاتی ارایه داده است. 
این سازمان نیز اواخر دی‌ماه امسال از انتشار اولین لیست خانه‌های خالی خبر داد. اما ظاهرا تعداد آن به مراتب کمتر از یک میلیون و ۱۷۰ هزار واحد است و طبق شنیده‌ها به حدود ۱۲ هزار واحد می‌رسد. 
البته گفته می‌شود این آخرین لیست خانه‌های خالی نیست و پس از رفع ابهامات درخصوص خالی یا دارای سکنه بودن خانه‌ها در مراحل بعد به تعداد واحدهایی که مشمول مالیات خانه‌های خالی می‌شوند افزوده خواهد شد.
 
برخی کارشناسان معتقدند نابسامانی فعلی بازار اجاره، مولود عدم اعمال دو پایه مالیاتی مهم شامل مالیات خانه‌های خالی و مالیات بر عایدی سرمایه است که غفلت از اولی باعث احتکار مسکن و غفلت از دومی باعث تشدید سوداگری در این بخش می‌شود. در این شرایط، متقاضیان واقعی مسکن از جمله مستاجران مستاصل شده‌اند.


لینک خبر:

مسکن از سبد خانوارها پر کشید؟

تغییر قدرت خرید خانوارها، الگوی تقاضا در بازار مسکن تهران را تغییر داده و خریداران به سمت واحدهای کوچک‌تر و قدیمی‌تر رفته‌اند؛

بازار مسکن در رکود ماند اما خانه ارزان...

رکود معاملات و کاهش قدرت خرید خانوارها هنوز نتوانسته قیمت مسکن را پایین بیاورد. افزایش هزینه ساخت، به‌ویژه رشد ۱۰۶ درصدی قیمت مصالح ساختمانی، در کنار کاهش سهم زمین از قیمت تمام‌شده، همچنان یکی از موانع اصلی کاهش قیمت خانه به شمار می‌رود.

پیش‌بینی قیمت مسکن در نیمه دوم سال

رفتار بازار مسکن نسبت به تغییرات نرخ ارز با بازارهای دیگر تفاوت دارد. فعلا قیمت مسکن پابه‌پای دلار پیش نرفته است

کاهش تمایل به سرمایه‌گذاری در بخش مسکن

طاهرخانی معاون وزیر راه و شهرسازی با اشاره به تأثیر جنگ‌های اخیر بر اقتصاد کشور و بخش مسکن، گفت: مسئله مسکن صرفاً به میزان عرضه مربوط نمی‌شود، بلکه کاهش توان اقتصادی خانوارها، دسترسی مردم به مسکن را دشوارتر کرده است.

وام ۳۶۵ میلیونی مستأجران

سقف وام ودیعه مسکن مستأجران در تهران به ۳۶۵ میلیون تومان رسیده است؛

پاییز «رکودزا» در انتظار بازار مسکن

صدای پای پاییز «رکودزا» در شرایطی به گوش فعالان بازار مسکن می‌رسد که افزایش هزینه نهاده‌های ساختمانی، قیمت تمام‌شده ساخت را بالا برده و هم‌زمان افت قدرت خرید، تقاضای مصرفی را محدود کرده است؛

سقف ۲۷ درصدی افزایش اجاره‌بها

در نبود آمار رسمی از بازار مسکن، تصویر روشنی از وضعیت بازار اجاره هم وجود ندارد. داوود بیگی‌نژاد نایب‌رئیس اتحادیه مشاوران املاک درباره وضعیت بازار اجاره می‌گوید تمدید قراردادها التهاب بازار اجاره را کاهش داده و نقل‌وانتقال در این بازار را کمتر کرده است.

تداوم رکود معاملات و افزایش گرانی

بازار مسکن در حالی با تداوم رکود معاملات مواجه است که رشد هزینه ساخت، کاهش قدرت خرید و تشدید نااطمینانی‌ها از آینده بازار، فاصله قیمت خانه با توان مالی خانوارها را بیشتر کرده است.

قیمت دلار و طلا مسکن را گران می‌کنند؟

در کوتاه‌مدت ممکن است اثر مستقیمی نداشته باشد، ولی در میان‌مدت به هر حال افزایش قیمت دلار از طریق کانال‌های تورمی که وارد می‌کند،

زمان تحویل واحد‌های مسکن ملی

وزارت راه و شهرسازی از تحویل ۸۰ هزار واحد مسکونی در دولت چهاردهم خبر داد.

بحران بازار مسکن عمیق تر شد

بحران بازار مسکن عمیق تر شد تورم نقطه‌به‌نقطه مسکن در مردادماه به ۳۲.۵ درصد و تورم اجاره‌بها به ۳۱.۸ درصد رسید؛

هزینه ساخت مسکن به 60 میلیون تومان رسید

افزایش شدید هزینه ساخت مسکن در کنار رشد قیمت زمین و کاهش قدرت خرید خانوارها، رکود بازار مسکن را عمیق‌تر کرده

وام مسکن ۲ میلیاردی

در حالی بازار مسکن شهریورماه در آرامش نسبی به سر می‌برد، افزایش هزینه ساخت، تورم و سیاست‌های دستوری همچنان فشار صعودی بر قیمت‌ها وارد می‌کند.

نسبت بازدهی مسکن به دیگر بازارها کاهش...

بازدهی مسکن در مقایسه با سایر بازارها کاهش یافته و متوسط قیمت پیشنهادی واحدهای مسکونی در ماه گذشته ۲.۳ درصد افزایش یافته است.

آشفتگی در بازار مسکن

در 5 سال اخیر یکی از بی سابقه ترین دوره های جهش قیمتی را تجربه کردیم، به طوری که هزینه ساخت مسکن در این بازه زمانی بیش از 1000 درصد افزایش یافته است.

عامل اصلی رشد قیمت مسکن و اجاره‌بها

افزایش چندبرابری قیمت مصالح و تجهیزات ساختمانی، یکی از عوامل اصلی رشد هزینه ساخت‌وساز و به تبع آن افزایش قیمت مسکن و اجاره‌بهاست.

ثبت نام مسکن استیجاری زوج های جوان

فرصت ثبت درخواست مسکن استیجاری زوج های جوان برای متقاضیان استان های تهران و خراسان رضوی آغاز شده است؛

آغاز پرداخت وام ۴۰۰ میلیون تومانی مسکن

با تصمیمات اتخاذ شده در شورای‌عالی مسکن، روند بهره‌مندی اقشار کم‌برخوردار از تسهیلات حوزه مسکن شتاب گرفته و آمار متقاضیان دریافت وام در شهرهای جدید با رشد قابل توجهی همراه بوده است.

سقف وام مسکن افزایش پیدا کرد

با تصمیم هیات عالی بانک مرکزی، سقف وام‌های مسکن از محل اوراق گواهی حق تقدم افزایش یافت.

تصمیم جدید دولت برای بازار اجاره

بستر ثبت‌نام متقاضیان آماده شده و تلاش می‌کنیم ثبت‌نام مسکن استیجاری را با حداکثر ظرفیت ممکن تا پیش از هفته دولت آغاز کنیم.

عرضه مسکن متری از فردا آغاز می‌شود

در شرایطی که بخش قابل توجهی از درآمد خانوارها صرف هزینه‌های مسکن می‌شود، شهرداری با اجرای طرح «خانه‌ریز» به دنبال فراهم کردن امکان خرید سهم‌های کوچک از یک ملک مشخص برای شهروندان است.