بازار ساخت و معاملات مسکن در سال ۱۴۰۲ روند مثبتی نداشت و سیاست‌های انقباضی دولت نیز با وجود ایجاد آرامش موقتی در این عرصه عملا مشکلی بر مشکلات قبلی اضافه کرد.ساخت و ساز مسکن امسال را در رکود گذراند. فعالان این حوزه نیز معتقدند دیگر توانی نزد مردم برای خرید خانه باقی نمانده است. اما با این شرایط چه افقی می‌توان برای بازار معاملات و ساخت مسکن در سال ۱۴۰۳ در نظر گرفت؟
معاون بنیاد مسکن انقلاب اسلامی با اعلام اینکه بیش از ۹۰ درصد واحدهای تعمیری آسیب‌دیده از جنگ تکمیل شده‌اند، گفت: پیش‌بینی می‌شود تعمیر سایر واحدها تا پایان ماه جاری به اتمام برسد.
قیمت آپارتمان در تهران طی مهر ماه، ۱۱ درصد نسبت به شهریور افزایش پیدا کرد.یک رشد ماهانه ۲ رقمی که حکایت از اوج‌گرفتن تورم مسکن در ابتدای نیمه دوم سال دارد.
بازار مسکن شهرهای شمالی کشور در سال ۱۴۰۵ با دو مسیر متفاوت روبه‌رو شده است؛
متوسط قیمت مسکن در شیراز براساس جدیدترین فایل‌های فروش مسکن متری 121 میلیون و 500 هزار تومان است. تقریبا متری 100 میلیون زیر قیمت مسکن در تهران.
بر اساس اطلاعیه منتشرشده در مهرماه ۱۴۰۵، ثبت درخواست واگذاری اراضی مسکونی در بیش از ۱۴۰۰ روستای کشور از طریق سامانه طرح‌های حمایتی مسکن وزارت راه و شهرسازی امکان‌پذیر شده است.
مصالح ساختمانی حدود ۱۵ درصد از بهای تمام‌شده مسکن را تشکیل می‌دهند و برای اصلاح قیمت‌گذاری در این بازار باید بهای تمام‌شده تاریخی مورد توجه قرار گیرد.
شناسایی خانه‌های خالی در کشور وارد مرحله تازه‌ای شده و قرار است با بررسی اطلاعات سکونتی خانوارها و تطبیق آن با میزان مصرف انرژی، آمار دقیق‌تری از واحدهای مسکونی بدون سکنه تهیه شود.
با وجود رشدی که ابتدای سال جاری در هزینه ساخت و قیمت‌ها در بازار مسکن ایجاد شد پیش‌بینی نمی‌کنم این بازار تا پایان سال ۱۴۰۵ با جهش قیمتی قابل‌توجهی مواجه شود و به نظر می‌رسد نوسانات این بازار محدود باشد.
سهم «پول پیش-ودیعه» به «اجاره ماهانه» در قرارداد اجاره افزایش یافته است. در این شرایط قابل‌توجهی از مستاجران نیز از این تغییر نسبت استقبال می‌کنند.
برای ساخت هر واحد مسکونی ۵۰۰ میلیون تومان وام قرض‌الحسنه و ۲۰۰ میلیون تومان تسهیلات بلاعوض پرداخت می‌شود که متقاضیان تحت پوشش کمیته امداد یا بهزیستی می‌توانند ۴۰۰ میلیون تومان بیشتر دریافت کنند
قیمت پیشنهادی مسکن در مناطق 22گانه تهران طی یک سال گذشته جهش کم‌سابقه‌ای داشته و در برخی مناطق رشد قیمت به 146 درصد رسیده
سقف وام خرید مسکن ۱۴۰۵ از محل اوراق گواهی حق تقدم در بانک مسکن افزایش یافته است.
وزارت راه و شهرسازی با ابلاغ دستورالعمل جدید بسته مدیریت بازار اجاره، سهم پرداختی کرایه مسکن استیجاری را مستقیماً به دهک درآمدی خانوارها متصل کرد؛ حمایتی که پرداخت اجاره‌بها را تا ۶۵ درصد برای قشر کم‌درآمد کاهش می‌دهد.
افزایش نرخ دلار و طلا ممکن است در کوتاه‌مدت اثر مستقیمی بر قیمت مسکن نداشته باشد، اما در میان‌مدت از طریق افزایش هزینه مصالح ساختمانی و تورم بر بازار مسکن تاثیرگذار خواهد بود
به طور میانگین، خرید یک واحد ۸۰ متری در تهران به بودجه‌ای حدود ۱۷ میلیارد و ۴۰ میلیون تومان نیاز دارد. بنابراین، وام دو میلیارد تومانی خرید مسکن تنها حدود ۱۱.۷ درصد از بهای چنین واحدی را پوشش می‌دهد.
در این دوره، کاهش قدرت خرید و فشارهای تورمی باعث رکود در معاملات مسکن شده است؛ در عین حال انتظار می‌رود که قیمت‌ها در ادامه سال افزایش یابد. این شرایط باعث شده تا سؤال اساسی دربارهٔ نحوهٔ تصمیم‌گیری خریداران بر پایهٔ انتظارات شخصی آن‌ها مطرح شود.
سازمان بهزیستی برای حمایت بیشتر از مددجویان 400 میلیون تومان وام کم‌بهره با نرخ سود 4 درصد و همچنین 300 میلیون تومان کمک بلاعوض برای تأمین مسکن پرداخت می‌کند.
اجاره دلاری خانه که تا پیش از این بیشتر در مذاکرات خصوصی میان مالکان و مستاجران دیده می‌شد، حالا به آگهی‌های ملکی هم راه پیدا کرده است.
تغییر قدرت خرید خانوارها، الگوی تقاضا در بازار مسکن تهران را تغییر داده و خریداران به سمت واحدهای کوچک‌تر و قدیمی‌تر رفته‌اند؛
رکود معاملات و کاهش قدرت خرید خانوارها هنوز نتوانسته قیمت مسکن را پایین بیاورد. افزایش هزینه ساخت، به‌ویژه رشد ۱۰۶ درصدی قیمت مصالح ساختمانی، در کنار کاهش سهم زمین از قیمت تمام‌شده، همچنان یکی از موانع اصلی کاهش قیمت خانه به شمار می‌رود.
رفتار بازار مسکن نسبت به تغییرات نرخ ارز با بازارهای دیگر تفاوت دارد. فعلا قیمت مسکن پابه‌پای دلار پیش نرفته است