بازار املاک / بازار مسکن در رکود ماند اما خانه ارزان نشد

بازار مسکن در رکود ماند اما خانه ارزان نشد

رکود معاملات و کاهش قدرت خرید خانوارها هنوز نتوانسته قیمت مسکن را پایین بیاورد. افزایش هزینه ساخت، به‌ویژه رشد ۱۰۶ درصدی قیمت مصالح ساختمانی، در کنار کاهش سهم زمین از قیمت تمام‌شده، همچنان یکی از موانع اصلی کاهش قیمت خانه به شمار می‌رود.

بررسی برآوردهای موجود نشان می‌دهد در تهران، سهم زمین از قیمت تمام‌شده مسکن در سال‌های اخیر در محدوده‌ای بالاتر از ۵۰ درصد قرار داشته 
و طبق آخرین داده منتشرشده برای سال ۱۴۰۲ این سهم در مناطق شهری کشور حدود ۴۷ درصد و در استان تهران ۶۳ درصد برآورد شده است. 
این رقم به معنای آن است که در بخش قابل‌توجهی از پروژه‌های ساختمانی، بخش عمده قیمت نهایی پیش از آنکه نخستین آجر روی زمین گذاشته شود، شکل گرفته است.
بررسی فایل‌های فروش در بازار مسکن در شهریور ۱۴۰۵ از افزایش نسبی تعداد فایل‌های با تخفیف در مقایسه با مرداد حکایت دارد.
 اما این مساله به معنای ارزانی یا کاهش چشمگیر نرخ‌های پیشنهادی آپارتمان از سوی مالکان نیست.  به نظر می‌رسد رکود بازار ملک، برخی بساز و بفروش‌ها و سازندگان «پول‌لازم» را مجبور به ارایه تخفیف کرده است؛ 
پدیده‌ای که معمولا در زمان رکود بازار مسکن رخ می‌دهد و مسبوق به سابقه است.
این در حالی است که هزینه ساخت نیز در ماه‌های اخیر با جهش قابل‌توجهی مواجه شده است؛ 
به‌گونه‌ای که مرکز آمار ایران در گزارش مربوط به بهار ۱۴۰۵، شاخص قیمت نهاده‌های ساختمان‌های مسکونی شهر تهران را ۳۳۶.۴ اعلام کرده
 که نسبت به فصل قبل ۲۰.۷ درصد، نسبت به فصل مشابه سال قبل ۱۰۶.۸ درصد و در چهار فصل منتهی به بهار ۱۴۰۵، ۸۰ درصد افزایش داشته است.
در تحلیل قیمت مسکن معمولاً نخستین متهم، مصالح ساختمانی و دستمزد نیروی کار است،
 اما ساختار قیمت تمام‌شده نشان می‌دهد زمین نقشی اساسی‌تر دارد. قیمت زمین نه‌تنها به‌صورت مستقیم وارد هزینه پروژه می‌شود، 
بلکه بر سهم طرفین در قراردادهای مشارکت در ساخت، میزان بلاعوض و حتی امکان اقتصادی اجرای پروژه نیز اثر می‌گذارد.
آخرین برآوردهای منتشرشده از سهم زمین در استان تهران نشان می‌دهد این سهم در سال ۱۴۰۲ به حدود ۶۳ درصد رسیده است. 
این شاخص در سال ۱۳۹۹ حتی به حدود ۶۵.۸ درصد رسیده بود و در سال ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ به‌ترتیب حدود ۶۴.۷ و ۵۸.۸ درصد گزارش شده است.

سهم مالکان زمین در پروژه‌های مشارکتی کاهش یافت
اهمیت قیمت زمین را می‌توان در قراردادهای مشارکت در ساخت نیز مشاهده کرد. 
در این قراردادها، مالک زمین و سازنده هرکدام آورده‌ای دارند؛ زمین و ملک از یک سو و سرمایه، ساخت، مدیریت و تأمین هزینه‌های پروژه از سوی دیگر.
به همین دلیل، درصد مشارکت یک عدد ثابت نیست و باید بر اساس ارزش روز زمین، ظرفیت ساخت، هزینه اجرای پروژه و ارزش فروش واحدهای نوساز محاسبه شود.
با این حال، گزارش‌های میدانی اخیر از بازار تهران نشان می‌دهد افزایش هزینه‌های ساخت در برخی پروژه‌ها باعث شده فرمول‌های رایج مشارکت تغییر کند. 
بر اساس گزارشی که در تیرماه ۱۴۰۵ به نقل از رسانه‌ها منتشر شده، 
در بخشی از پروژه‌های بزرگ‌متراژ تهران، نسبت سنتی ۶۰ درصد سهم مالک و ۴۰ درصد سهم سازنده به سمت سهم برابر ۵۰-۵۰ حرکت کرده است. 
این تغییر به افزایش هزینه ساخت و رشد نامتوازن هزینه‌های ساخت و قیمت زمین نسبت داده شده است.
این موضوع یک پیام مهم برای بازار دارد: حتی اگر قیمت زمین افزایش شدیدی نداشته باشد، افزایش هزینه ساخت می‌تواند سهم اقتصادی سازنده را بالا ببرد.
 به بیان دیگر، وقتی هزینه ساخت نسبت به ارزش زمین افزایش می‌یابد، سازنده برای اقتصادی نگه داشتن پروژه نیازمند سهم بیشتری از محصول نهایی خواهد بود.

رشد هزینه ساخت فرمول پروژه‌ها را تغییر داد
در کنار زمین، هزینه اجرای ساختمان نیز در سال ۱۴۰۵ به یکی از مهم‌ترین چالش‌های سازندگان تبدیل شده است.
بر اساس داده‌های مرکز آمار، شاخص قیمت نهاده‌های ساختمان‌های مسکونی شهر تهران در بهار ۱۴۰۵ نسبت به بهار سال گذشته بیش از دو برابر شده و رشد نقطه‌به‌نقطه ۱۰۶.۸ درصدی را ثبت کرده است. 
تورم فصلی نیز ۲۰.۷ درصد بوده است؛ یعنی حتی در فاصله یک فصل، هزینه نهاده‌های ساختمانی بیش از یک‌پنجم افزایش یافته است.
این ارقام به معنای آن نیست که قیمت تمام‌شده همه ساختمان‌ها دقیقاً به همین میزان افزایش یافته است،
 چرا که هزینه ساخت تنها شامل نهاده‌های ساختمانی نیست و سهم زمین، دستمزد، عوارض، بیمه، مالیات، هزینه تأمین مالی، مجوزها، انشعابات، آسانسور و سایر هزینه‌ها نیز باید در محاسبه لحاظ شود.
با این حال، رشد بیش از ۱۰۰ درصدی نقطه‌به‌نقطه شاخص نهاده‌ها نشان می‌دهد فشار هزینه‌ای بر سازندگان بسیار جدی شده است.
در برآوردهای بازار برای سال ۱۴۰۵ نیز هزینه ساخت پروژه‌های مسکونی، بسته به کیفیت و نوع ساختمان، حدود ۴۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان به ازای هر مترمربع اعلام شده
 و برای پروژه‌های با کیفیت متوسط رو به بالا رقمی در حدود ۷۰ میلیون تومان مطرح شده است. این ارقام، برآوردهای صنفی و بازاری هستند و نرخ رسمی واحدی برای تمام پروژه‌ها محسوب نمی‌شوند.

زمین، حلقه مفقوده قیمت مسکن
در این زمینه فرشید پورحاجت، دبیر کانون انبوه‌سازان در گفت‌وگو با ایسنا ضمن تشریح شرایط فعلی بازار مسکن، گفت: زمین یکی از مهم‌ترین اجزای شکل‌دهنده قیمت تمام‌شده است 
و افزایش قیمت مسکن را نمی‌توان صرفاً با رشد قیمت مصالح توضیح داد.
به گفته وی، افزایش قیمت زمین پیش از آغاز عملیات ساختمانی، بخش قابل‌توجهی از هزینه تولید را تعیین می‌کند 
و در کنار آن، عوارض، بیمه، مالیات، هزینه تأمین مالی و فرآیندهای طولانی اداری نیز به هزینه تولید اضافه می‌شوند.
پورحاجت همچنین معتقد است بازار مسکن امروز را نمی‌توان صرفاً با الگوی سنتی «رکود و رونق» تحلیل کرد؛ 
چراکه از یک سو قدرت خرید خانوارها کاهش یافته و از سوی دیگر هزینه تولید کاهش پیدا نکرده است. 
در نتیجه، کاهش معاملات لزوماً به معنای کاهش قیمت مسکن نیست.
وی تأکید دارد که اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، انگیزه سرمایه‌گذاری و تولید مسکن نیز کاهش خواهد یافت و سیاست‌گذاری باید به جای تمرکز صرف بر قیمت نهایی، عوامل شکل‌دهنده قیمت، از جمله زمین، هزینه ساخت، مجوزها و تأمین مالی را هدف قرار دهد.

مسکن اجاره ای 5ساله

برنامه جدید حمایتی دولت از مستأجران با عنوان «طرح آشیان» از امروز وارد فاز اجرایی می‌شود؛

قیمت مسکن کاهشی می شود؟

بررسی روندهای گذشته بازار مسکن و ارزیابی کارشناسان نشان می‌دهد در صورت بروز تحولات سیاسی مثبت، احتمال کاهش قیمت در بازار مسکن دور از انتظار نیست؛

شرایط ثبت‌نام مسکن استیجاری برای...

طرح مسکن استیجاری ویژه زوج‌های جوان به‌زودی وارد مرحله ثبت‌نام می‌شود. بر اساس مصوبه شورای عالی مسکن، زوج‌های واجد شرایط می‌توانند با اجاره‌بهایی کمتر از نرخ بازار و با امکان سکونت تا پنج سال، از این واحدها استفاده کنند.

وام 450 میلیونی مسکن برای فرزند سوم

بانک مرکزی دستورالعمل اجرایی تسهیلات قرض‌الحسنه ودیعه یا خرید یا ساخت مسکن فرزند سوم و بیشتر را به پنج بانک عامل مسکن، تجارت، صادرات ایران، ملت و پست بانک ابلاغ کرد.

تورم مسکن در اردیبهشت ۱۴۰۵ چند درصد شد؟

براساس گزارش بانک مرکزی، تورم ماهانه بخش مسکن در اردیبهشت ۱۴۰۵ به ۳.۶ درصد رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با رشد شاخص کل قیمت کالاها و خدمات، از آرامش نسبی بازار مسکن حکایت دارد.

خرید و فروش آنلاین مسکن به‌صورت رسمی...

با اجرایی شدن قانون «الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول»، تحولی نوین در بازار مسکن ایران رقم خورده است. سکو‌های اینترنتی فعال در حوزه املاک، پس از دریافت مجوز از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، قادر خواهند بود فرآیند تنظیم و ثبت قرارداد‌های خرید و فروش مسکن را به‌صورت آنلاین ارائه دهند.

افزایش سقف وام مسکن ۱۴۰۵

افزایش سقف وام مسکن 1405 به یکی از مهم‌ترین موضوعات بازار مسکن و نظام بانکی کشور تبدیل شده است.

طرح جدید دولت برای بازار اجاره مسکن فاش...

تجربه پروژه‌های حمایتی گذشته نشان می‌دهد موفقیت طرح مسکن استیجاری، بیش از هر چیز به تامین منابع مالی، سرعت اجرا و هماهنگی دستگاه‌های مختلف وابسته خواهد بود و صرفا به خاطر جدید وزارت راه و شهرسازی و دولت، نمی‌توان به موفقیت طرح خوشبین بود.

سقف افزایش اجاره‌بها تغییر می‌کند؟

وزارت راه و شهرسازی سه گزینه و عدد جدید برای اجاره بهای تهران به شورای مسکن پیشنهاد کرده است و بزودی سقف اجاره بهای پایتخت تعیین می شود.

جزییات جدید از طرح خرید متری مسکن در...

با افزایش قیمت مسکن و دشوارتر شدن خانه‌دار شدن برای اقشار متوسط و کم‌درآمد، طی سال‌های اخیر ایده‌های مختلفی برای تسهیل سرمایه‌گذاری مردم در بازار مسکن مطرح شده است؛

شرایط فوق‌العاده حساس در بازار مسکن

بازار مسکن اکنون در یک وضعیت فوق‌العاده حساس قرار دارد. حجم مراجعات، استعلام‌ها و بازدیدها در دفاتر املاک در حال افزایش است و این یعنی برخلاف تصور برخی، بازار وارد یک فاز جدید شده است؛

قیمت مسکن ۵۰ درصد تغییر کرد

در بخش اجاره با نزدیک شدن به فصل نقل‌وانتقال، طبیعی است که افزایش قیمت رخ دهد. اما اگر ثبات اقتصادی ادامه پیدا کند، احتمال دارد رشد اجاره‌بها نسبت به سال گذشته با همدلی موجرین متعارف‌تر و کنترل‌شده‌تر باشد.

قیمت مسکن سقوط می‌کند؟

می‌توان سه سناریوی اصلی برای آینده بازار مسکن متصور شد. سناریوی نخست مربوط به حالتی است که افزایش قیمت‌ها به‌صورت اسمی، اما محدود رخ می‌دهد

جزئیات مبلغ ودیعه مسکن و اجاره‌بها

در جریان جنگ تحمیلی حدود ۴۰ هزار خانه آسیب دید؛ عضو شورای شهر می‌گوید که به آسیب‌دیدگان ودیعه مسکن و اجاره‌بها پرداخت می‌کنیم.

پیش بینی بازار مسکن در پساجنگ

اتفاقات همین چندهفته گذشته، شرایط بازار را مجدداً دگرگون کرده است.

۲.۵ میلیارد تومان برای هر واحد مسکن ملی

مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران گفت: قیمت تمام‌شده واحدهای نهضت ملی مسکن را حدود ۲.۵ میلیارد تومان است.

برنامه دولت برای خانه‌های آسیب‌دیده در...

بنیاد مسکن موظف شد به سرعت برای ساکنان واحدهای آسیب‌دیده که قابل سکونت نیستند واحد اجاره‌ای فراهم کند

خرید بیمه جنگ برای خودرو و مسکن

در پی تحمیل شرایط جنگی در کشور، بیمه مرکزی اعلام کرد که شرکت‌های بیمه می‌توانند پوشش خسارت‌های ناشی از جنگ را در بیمه‌نامه‌ها ارائه کنند

چرا قیمت مسکن در شرایط تورمی امروز بالا...

اگرچه در ماه‌های اخیر سرعت رشد قیمت مسکن و اجاره نسبت به سایر گروه‌های هزینه‌ای کاهش یافته، اما بررسی سهم هزینه‌های مختلف در سبد خانوار نشان می‌دهد این کا هش لزوما به‌معنای توقف فشار بر هزینه‌کرد مردم نیست.

بازار مسکن در خواب زمستانی فرو رفته

بررسی بازار مسکن نشان می‌دهد تمایل موجران و مستاجران نسبت به تمدید و اعمال تخفیف در قراردادها افزایش پیدا کرده است

تسه ارزان شد و بازار وام مسکن نفس کشید

بررسی بازار فرابورس نشان می‌دهد قیمت هر برگ اوراق حق تقدم مسکن به نرخ‌های فروردین امسال عقبگرد داشته است.