زمان تحویل واحدهای مسکن ملی
۱۴۰۵/۶/۱۶
۱۰۶ نمایش
نویسنده: مدیریت کل سیستم
وزارت راه و شهرسازی از تحویل ۸۰ هزار واحد مسکونی در دولت چهاردهم خبر داد.
آخرین آمار از وضعیت پروژه های نهضت ملی مسکن نشان می دهد ۷۵۷ هزار واحد به مرحله ساخت رسیده که ۲۱۹ هزار واحد آن در دولت چهاردهم بوده است؛
پیشرفت پروژه های انبوه سازی هم از ۲۱ درصد به بیش از ۵۲ درصد رسیده است؛
وزیر راه و شهرسازی همواره تاکید دارد که تحویل خانه ها حتما باید با خدمات زیربنایی و روبنایی باشد.
از حدود یک ماه قبل سقف تسهیلات واحد های پروژه مسکن ملی از ۶۵۰ به ۸۵۰ میلیون تومان افزایش یافته است؛
با این حال برآورد ها نشان می دهد که این رقم برای تکمیل واحد ها کافی نیست
و به گفته کارشناسان باید منابع پایدار با لحاظ این واقعیت که توان مالی خریداران، محدود است در نظر گرفته شود.
مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران اخیرا هزینه ساخت واحد های ۱۰۰ متری نهضت ملی مسکن را حدود ۲.۵ میلیارد تومان برآورد کرده است.
در این شرایط مسکن حمایتی در دولت چهاردهم از مرحله تامین زمین و تعریف پروژه به سمت تکمیل و تحویل واحد ها حرکت کرده است؛
به طوری که براساس تازه ترین آمار وزارت راه و شهرسازی، از ابتدای اجرای طرح های ملی و حمایتی مسکن برای ۸۳۱ هزار متقاضی واجد شرایط پروژه روی اراضی دولتی تعریف شده،
عملیات ساخت بیش از ۷۵۷ هزار واحد آغاز شده و ۸۰ هزار واحد نیز در دولت چهاردهم به مرحله تکمیل رسیده است؛
با این حال، رشد هزینه ساخت که در برخی برآورد های بخش خصوصی به حدود متری ۴۰ میلیون تومان رسیده، همچنان یکی از جدی ترین چالش های پیش روی این طرح است.
۸۳۱ هزار متقاضی در مسیر خانه دار شدن
مسکن حمایتی برای دولت چهاردهم تنها به معنای ثبت یک عدد در سامانه نیست؛
بلکه زنجیره ای از اقدامات از تامین زمین، صدور پروانه و تامین مالی تا ساخت، ایجاد زیرساخت و در نهایت تحویل واحد مسکونی را دربرمی گیرد.
براساس آخرین اطلاعات منتشرشده از سوی وزارت راه و شهرسازی، از سال ۱۳۹۸ تاکنون برای ۸۳۱ هزار متقاضی واجد شرایط در اراضی دولتی، عمدتا با الگوی واگذاری زمین به صورت اجاره ۹۹ ساله، پروژه تعریف شده است.
از مجموع پروژه های تعریف شده نیز عملیات ساخت بیش از ۷۵۷ هزار واحد آغاز شده که ۲۱۹ هزار واحد آن مربوط به دوره فعالیت دولت چهاردهم است.
همچنین تاکنون حدود ۳۱۲ هزار پروانه ساختمانی برای واحد های حمایتی صادر شده است.
این در حالی است که آمار دیگری که در روز های اخیر از سوی وزارت راه و شهرسازی منتشر شده،
تعداد پروانه های صادرشده برای پروژه های نهضت ملی مسکن را ۷۶۳ هزار و ۷۰۳ واحد اعلام می کند؛
تفاوت این دو رقم به تفاوت دامنه آماری «واحد های حمایتی» با «کل پروژه های نهضت ملی مسکن» بازمی گردد.
پیشرفت فیزیکی از ۲۱ به بیش از ۵۲ درصد رسید
مطابق آخرین آمار منتشرشده، پروژه های انبوه سازی نهضت ملی مسکن در اراضی ۹۹ ساله به پیشرفت فیزیکی ۵۲.۱ درصد رسیده اند.
این رقم در ابتدای آغاز به کار دولت چهاردهم حدود ۲۱.۳ درصد بود؛
بنابراین طی دو سال فعالیت این دولت، بیش از ۳۰ واحد درصد به پیشرفت فیزیکی پروژه های انبوه سازی افزوده شده است.
پیش از این نیز وزارت راه و شهرسازی اعلام کرده بود که از مجموع حدود ۹۲۰ هزار واحد در حال ساخت، ۵۲۸ هزار واحد در قالب پروژه های انبوه سازی قرار دارد که میزان پیشرفت آنها حدود ۵۱ درصد بوده است.
در شهر های جدید نیز که یکی از کانون های اصلی اجرای نهضت ملی مسکن محسوب می شوند، پیشرفت فیزیکی پروژه ها در پایان خردادماه به ۴۰.۸ درصد رسیده بود.
در این بخش حدود ۱۴۰ هزار واحد دارای پروانه ساختمانی گزارش شده و بیش از ۱۲۰ هزار واحد نیز از تسهیلات بانکی بهره مند شده اند.
با وجود انتقاد ها نسبت به سرعت اجرای طرح، یکی از ارقام قابل توجه کارنامه دولت چهاردهم، افزایش تعداد واحد های تکمیل شده است.
براساس آمار وزارت راه و شهرسازی، از سال ۱۳۹۸ تاکنون مجموعا ۱۰۱ هزار واحد مسکن حمایتی تکمیل شده که حدود ۸۰ هزار واحد آن در دولت چهاردهم به مرحله تکمیل و تحویل رسیده است.
به بیان دیگر، بخش عمده واحد های تکمیل شده این طرح طی دو سال فعالیت دولت چهاردهم به سرانجام رسیده اند.
همچنین وزارت راه و شهرسازی برای پایان شهریورماه امسال، افتتاح ۱۳۴ هزار واحد مسکونی در قالب های مختلف را در برنامه قرار داده است
که از این تعداد، ۳۲ هزار و ۳۵۰ واحد مربوط به نهضت ملی مسکن است. در کنار آن، افتتاح واحد های مسکن مهر، بافت های فرسوده، خودمالکی شهری و روستایی نیز پیش بینی شده است.
نهضت ملی مسکن زیر سایه افزایش هزینه ساخت
اما در سوی دیگر این معادله، هزینه ساخت قرار دارد؛ متغیری که می تواند سرعت تکمیل پروژه ها و میزان آورده مورد نیاز متقاضیان را تحت تاثیر قرار دهد.
براساس برآوردی که حمیدرضا فربودمنش، خزانه دار انجمن انبوه سازان مسکن و ساختمان استان تهران در ماه های اخیر ارایه کرده،
هزینه واقعی ساخت پروژه های مسکن اجتماعی و طرح هایی مانند نهضت ملی مسکن با اسکلت بتنی
و بر مبنای قیمت های اردیبهشت ۱۴۰۵، بدون احتساب برخی تجهیزات مانند کابینت، شیرآلات، پکیج و تجهیزات سرمایشی، به حداقل ۴۰ میلیون تومان به ازای هر مترمربع مفید رسیده است.
این رقم در محاسبه براساس کل زیربنا حدود ۳۲ میلیون تومان در هر مترمربع برآورد شده است.
این ارقام در شرایطی مطرح می شود که پیش تر هزینه ساخت این واحد ها با ارقام به مراتب پایین تری قرارداد می شد
و افزایش قیمت مصالح، دستمزد و سایر نهاده های ساختمانی، فاصله میان قیمت قرارداد های اولیه و هزینه واقعی ساخت را افزایش داده است.
وام ۸۵۰ میلیون تومانی برای تسریع پیشرفت پروژه ها
در چنین شرایطی، افزایش سقف تسهیلات ساخت یکی از ابزار های دولت برای کاهش فشار مالی بر متقاضیان بوده است.
سقف تسهیلات ساخت نهضت ملی مسکن در دولت چهاردهم ابتدا از ۵۵۰ میلیون تومان به ۶۵۰ میلیون تومان افزایش یافت و در ادامه به ۸۵۰ میلیون تومان رسید.
رییس بنیاد مسکن نیز اعلام کرده است که براساس مصوبات شورای عالی مسکن، سقف تسهیلات واحد های دارای پیشرفت فیزیکی بالا به ۸۵۰ میلیون تومان افزایش یافته است.
در کنار افزایش سقف وام، دوره مشارکت مدنی تسهیلات نیز تا ۶۰ ماه تمدید شده و برای کاهش فشار پرداختی بر خانوارها، سقف اقساط دو سال نخست حدود ۵ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان تعیین شده است.
البته افزایش وام به معنای حل کامل مسیله تامین مالی نیست؛
چراکه با هزینه ساختی که در برخی برآورد های جدید به متری ۴۰ میلیون تومان رسیده، حتی تسهیلات ۸۵۰ میلیون تومانی نیز تنها بخشی از هزینه ساخت یک واحد مسکونی را پوشش می دهد.
خانه بدون مدرسه و آب و برق کامل نیست
یکی از تغییرات مورد تاکید فرزانه صادق – وزیر راه و شهرسازی دولت چهاردهم – توجه همزمان به زیرساخت های مورد نیاز سکونت است؛
چراکه ساخت ساختمان بدون تامین آب، برق، فاضلاب، مدرسه، درمانگاه و سایر خدمات شهری نمی تواند به معنای واقعی «تامین مسکن» باشد.
در همین چارچوب، دست کم ۲۲ هزار میلیارد تومان برای تامین خدمات زیربنایی و روبنایی پروژه های مسکن اختصاص یافته و بیش از ۲۰۰ مدرسه در محدوده طرح های مسکن احداث شده است.
این رویکرد از این منظر اهمیت دارد که تجربه برخی پروژه های مسکن حمایتی در سال های گذشته نشان داده است
که فاصله میان زمان تکمیل ساختمان و آماده شدن زیرساخت های شهری می تواند به یکی از موانع اصلی سکونت متقاضیان تبدیل شود.
از مسکن روی کاغذ تا خانه ای برای زندگی
در حال حاضر کارنامه دولت چهاردهم در حوزه مسکن حمایتی نشان می دهد۸۳۱ هزار متقاضی واجد شرایط هستند که بیش از ۷۵۷ هزار واحد آغاز شده است.
از این تعداد ۲۱۹ هزار واحد در دولت چهاردهم بوده و برای ۳۲۱ هزار واحد پروانه ساختمانی صادر شده است.
در این دولت پروژه های انبوه سازی از ۲۱ درصد به پیشرفت ۵۲.۱ درصد رسیده و حدود ۸۰ هزار واحد در دولت چهاردهم تکمیل شده است.
اما در مقابل، افزایش شدید هزینه ساخت و فاصله میان توان مالی خانوار ها و قیمت تمام شده واحدها، همچنان پرسش اصلی درباره آینده این طرح است.
اگرچه افزایش تسهیلات تا ۸۵۰ میلیون تومان و تامین اعتبارات زیربنایی می تواند بخشی از این فشار را کاهش دهد،
اما با توجه به رشد هزینه های ساخت، استمرار پروژه ها نیازمند منابع مالی پایدار، تعدیل متناسب قیمت قرارداد ها و کاهش سهم آورده نقدی متقاضیان است.
به این ترتیب، آزمون اصلی سیاست مسکن حمایتی دولت چهاردهم دیگر صرفا تعداد واحد های تعریف شده یا حتی واحد های در حال ساخت نیست؛
بلکه موفقیت نهایی زمانی رقم می خورد که واحد های ساخته شده با هزینه قابل تحمل برای خانوار های هدف، همراه با مدرسه، آب، برق، حمل ونقل و سایر خدمات شهری، به خانه ای قابل سکونت تبدیل شوند؛
یعنی مسیری که از «زمین و فونداسیون» آغاز می شود و باید به روشن شدن چراغ یک خانه ختم شود.