۱۴۰۱/۱/۳۱
۸۴۱۸ نمایش
نویسنده: ندا یزدانی
کدام عوامل روی سودآوری شرکت های سیمانی اثرگذار خواهد بود؟ با توجه به طرح نهضت تولید ملی مسکن که سالانه ساخت یک میلیون مسکن را در دستورکار قرار دارد، چه دورنمایی برای صنعت سیمان دیده میشود.ناظران و تحلیلگران بازارهای کالایی بر این باورند با شروع ساخت واحدهای مسکونی در قالب طرح اقدام ملی مسکن و رونق نسبی در بخش ساخت و ساز، افزایش تقاضا برای سیمان را شاهد خواهیم بود.
در واقع این موضوع می تواند وضعیت مالی شرکت ها را دستخوش تغییرات مهمی کند.
تحلیل پیش رو از محمدرضا نوروزی، تحلیلگر بازار سرمایه در رابطه با وضعیت بنیادی سیمان با همین رویکرد به بررسی بنیادی صنعت سیمان پرداخته که مشروح آن را در ادامه میخوانید.
جایگاه صنعت سیمان در اقتصاد ایران
صنعت سیمان یکی از صنایع استراتژیک کشور است که نقش مهمی در توسعه کشور دارد.
صنعت سیمان در حال حاضر در حدود نیم درصد از تولید ناخالص ملی و حدود ۳.۵ درصد از ارزش افزوده کل صنایع را به خود اختصاص داده است.
در حال حاضر ۷۷ کارخانه فعال در این صنعت مشغول به تولید هستند که ظرفیت اسمی سالانه ای در حدود ۸۸.۵ میلیون تن را دارند.
از منظر ظرفیت اسمی، تولید سیمان ایران رتبه نهم جهان را در بین کشورهای تولیدکننده این محصول در اختیار دارد.
هم چنین در زمینه تولید سیمان نیز ایران با تولید حدود ۶۸.۵ میلیون تن رتبه هفتم جهان را به خود اختصاص داده است.
طبق تازه ترین برآوردها از کل سیمان تولیدی در حدود ۵ میلیون تن سهم صادرات و ۶۳ میلیون تن نیز به مصرف داخل می رسد.
اهداف راهبردی در صنعت سیمان
بر اساس برنامه راهبردی توسعه صنعت سیمان هدف گذاری تولید ۱۲۰ میلیون تن سیمان تا سال ۱۴۰۴ انجام گرفت.
در سال های اخیر به دلیل شرایط رکود در صنعت ساختمان و فعالیت های عمرانی فزونی عرضه به تقاضا وجود داشته است .
این امر موجب شد اغلب شرکت های سیمانی به دنبال طرح های توسعه ای و افزایش خطوط تولید نباشند.
در حال حاضر حدود ۴۴ شرکت فعال در حوزه سیمان در بورس و فرابورس ثبت شده اند که رقمی معادل با ۰.۷۸ درصد از کل ارزش بازار بورس و فرابورس را تشکیل می دهند.
با توجه به تعداد نمادهای زیاد و نسبت ارزش بازار کم می توان گفت که عمده شرکت های تولیدکننده سیمان از لحاظ ارزش بازار جزء شرکت های کوچک محسوب می شوند.
عملکرد بنیادی شرکت های صنعت سیمان حاضر در بازار سهام
مهم ترین اتفاقی که در سال ۱۴۰۰ برای صنعت سیمان رخ داد، عرضه این محصول در بورس کالا بود. در سال های قبل وضعیت مالی شرکت های تولید کننده سیمان به دلیل قیمت گذاری دستوری این محصول تعریف چندانی نداشت و هزینه های بالای شرکت ها و متناسب نبودن نرخ های فروش با این هزینه ها، سبب شده بود که سود عملیاتی آن ها بسیار اندک باشد.
همزمان با عرضه سیمان در بورس کالا و حذف رانت موجود در این صنعت که از قیمت گذاری دستوری ناشی می شد، اغلب شرکت ها محصول خود را از طریق مکانیزم بورس کالا به فروش رساندند و این امر موجب تعادل بین درآمدها و هزینه ها در شرکت های سیمانی شد.
به طور مثال در پایان سال ۹۹ نسبت قیمت به سود تحقق یافته شرکت های سیمانی در محدوده ۲۵ واحد قرار داشت. این نسبت در پایان سال ۱۴۰۰ به عدد ۷.۵ واحدی رسید که بخشی از آن به دلیل افزایش سود محقق شده شرکت ها ناشی از رشد نرخ ها و مقدار فروش بوده است.
میزان کل فروش شرکت های سیمانی در سال ۹۹ در حدود ۱۱ هزار میلیارد تومان بود. این رقم در نه ماهه سال ۱۴۰۰ به ۱۳ هزار میلیارد تومان رسید که از کل سال قبل در حدود ۲۰ درصد بیشتر است. هم چنین نسبت به مدت مشابه نیز ۷۰ درصد رشد داشته است.
هم چنین طی دوره نه ماهه سال ۹۹ کل سود خالص این شرکت ها در حدود ۵ هزار میلیارد تومان بود که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۷۱ درصد رشد داشت. البته باید این نکته را ذکر کرد که نباید همه شرکت های تولید کننده سیمان را به لحاظ عملیاتی و مالی در یک سطح دانست.
عوامل اثرگذار بر سودآوری صنعت سیمان
عوامل مختلفی روی میزان تولید و فروش، نرخ های فروش و بهای تمام شده این شرکت ها اثر گذارند که باید تاثیر هر کدام از آن ها را به صورت جداگانه برای هر شرکت بررسی کرد. به طور مثال در حال حاضر نرخ های اعمال شده در بورس کالا با توجه به شرایط منطقه ای عرضه و تقاضای سیمان در هر منطقه از کشور متناسب با میزان عرضه و تقاضای آن تعیین می شود.
مناطقی که میزان عرضه محصول در مقایسه با تقاضای آن پایین است، نرخ های بالاتری از سیمان را تجربه می کنند. با این توضیح که اغلب هزینه نقل و انتقال سیمان به نسبت ارزش آن بسیار بالاست، شرکت هایی که در این مناطق هستند از پتانسیل فروش بالاتری برخوردارند.
متغیرهای اثرگذار بر سود صنعت سیمان
همزمان با شروع به کار دولت سیزدهم، برنامه ساخت ۴ میلیون واحد مسکن در قالب طرح اقدام ملی مسکن ارائه شد. با توجه به این موضوع احتمالا در سال ۱۴۰۱ همزمان با شروع ساخت واحدهای مسکونی و رونق نسبی در بخش ساخت و ساز افزایش تقاضا برای سیمان را شاهد خواهیم بود.
این موضوع می تواند وضعیت مالی شرکت ها را دستخوش تغییرات مهمی نماید.
از یک طرف امکان رشد قیمت سیمان در نتیجه رشد تقاضا و از سمت دیگر فعال شدن ظرفیت خالی واحدهای تولیدی می تواند این صنعت را با رشد حقیقی همراه سازد.
با وجود اینکه اینکه بخش بسیار کمی از سیمان صادر می شود، لکن قیمت های صادراتی نیز کمتر از میانگین های جهانی این محصول است. نرخ های داخلی نیز دارای تفاوت با نرخ های جهانی هستند. این موضوع سبب خواهد شد که در زمینه نرخ های فروش شرکت ها نگرانی چندانی نداشته باشند. چرا که با نرخ های فعلی نیز برخی از شرکت ها وضعیت مناسب عملیاتی و مالی را تجربه کرده اند.
یکی از مهم ترین متغیرهایی که می تواند بر سود شرکت ها اثر بگذارد، قیمت حامل های انرژی از جمله برق و گاز است. به طور متوسط برای تولید هر تن سیمان در حدود ۱۰۰ متر مکعب گاز طبیعی و حدود ۱۲۰ کیلووات ساعت برق مصرف می شود.
همزمان با افزایش قیمت جهانی گاز نرخ این محصول در ایران نیز برای صنایع رشد چشمگیری را تجربه کرد.
لکن در بودجه سال ۱۴۰۱ دولت بندی را در خصوص سقف گاز سوخت واحدها ارائه نمود که بر اساس آن نرخ هر مترمکعب گاز طبیعی برای شرکت های سیمانی از ۵۰۰ تومان بیشتر نخواهد بود.
مشکل دیگر فارغ از نرخ گاز سوخت این شرکت ها، قطعی های مکرر گاز در فصل زمستان است که موجب کاهش تولید در این شرکت ها می شود. البته در قبال قطعی گاز سهمیه مازوت برای سوخت شرکت ها در نظر گرفته می شود که خود این موضوع می تواند میزان هزینه انرژی را با توجه به مسافت آن ها با پالایشگاه های عرضه کننده مازوت تحت تاثیر قرار دهد.
در فصل تابستان نیز اغلب شرکت ها با مشکل قطعی برق موجه می شوند که یکی از مهم ترین معضلات این واحدهای تولیدی است. موضوع دیگر که باید به آن توجه داشت، افزایش هزینه حقوق و دستمزد در سال جدید است.
ریسک و بازده در صنعت سیمان
صنعت سیمان می تواند در سال جدید یکی از صنایع پُرپتانسیل در بازار سهام باشد.
با توجه به افزایش تقاضا و هم چنین تثبیت نرخ های فروش این محصول احتمالا اغلب شرکت های تولید کننده این محصول وضعیت مناسبی در سال ۱۴۰۱ خواهند داشت.
هم چنین ارزش جایگزینی شرکت های سیمانی نسبت به ارزش بازار آن ها در بازار سهام بسیار بالاست.
این نکته بیانگر آن است که افزایش در عرضه سیمان نیازمند سرمایه گذاری تقریبا زیاد در این صنعت است.
از طرفی سودهای برآوردی برای شرکت های سیمانی نشان دهنده نسبت p/e پایین آن ها در مقایسه با میانگین سال های قبل است.
این صنعت به عنوان یکی از صنایعی شناخته می شود که ارتباط کمتری با نرخ دلار دارد؛ بنابراین ریسک زیادی از منظر کاهش قیمت دلار متوجه این شرکت ها نیست. همه این نکات بیانگر وضعیت مناسب برخی شرکت های فعال در این صنعت هستند.
لکن باید توجه کرد برای سرمایه گذاری در این شرکت ها وضعیت هر شرکت باید به صورت جداگانه مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد تا بتوان به یک سرمایه گذاری خوب از منظر ریسک و بازدهی دست یافت.
