بازار املاک / تأثیر بحران بی‌آبی بر قیمت‌های بازار مسکن

تأثیر بحران بی‌آبی بر قیمت‌های بازار مسکن

تأثیر بحران بی‌آبی بر قیمت‌های بازار مسکن

در هفته‌های گذشته، زنگ خطرهای مربوط به بحران کم‌آبی بیش از پیش در کانون توجه قرار گرفته است. اعلامیه مسعود پزشکیان درباره کاهش بارش‌های پاییزی خبر از آینده‌ای چالش‌برانگیز می‌دهد. وی هشدار داد اگر تا پایان آبان‌ماه بارندگی مطلوبی رخ ندهد، ممکن است جیره‌بندی آب در شهرهای بزرگ اجرایی شود.

امکان تخلیه مناطق پرتراکم

این اظهارات که پیش‌تر تنها از سوی متخصصان محیط زیست مطرح می‌شد، اکنون وارد مرحله سیاست‌گذاری‌های رسمی شده است.
 بدون شک این موضوع به‌شدت می‌تواند ابعاد مختلف اقتصادی و اجتماعی کشور را تحت تأثیر قرار دهد.
کارشناسان متخصص اقلیمی نیز هشدار داده‌اند که کشور در حال ورود به یکی از خشک‌ترین دوره‌های تاریخی خود است. 
عوامل متعددی مثل کاهش آب‌های زیرزمینی، کاهش حجم آب سدها و افزایش مصرف بخش‌های خانگی و صنعتی، وارد آوردن فشار بی‌سابقه‌ای به منابع آبی را شدت بخشیده است. 
بدیهی است این مسئله تنها به کمبود بارندگی محدود نیست، بلکه نتیجه دهه‌ها بهره‌برداری‌های ناپایدار و توسعه شهری بدون در نظر گرفتن ظرفیت‌های طبیعی است.
 اکنون شاهد هستیم که چنین سیاست‌گذاری‌هایی چگونه به سرعت پیامدهای خود را نشان داده‌اند.
این چالش تنها مربوط به عرصه محیط‌زیست نیست و اثرات آن بر دیگر بخش‌های جامعه، حتی در بازار مسکن نیز جلوه‌گر شده است. 
تغییرات الگوی مصرف و امکان‌سنجی سکونت در نقاط مختلف کشور، حرکت‌های جمعیتی گسترده‌ای را ایجاد کرده است. 
در همین راستا، تحلیلگران بازار مسکن تأکید دارند: مقوله «امنیت آب» به عاملی جدی در تعیین ارزش و آینده قیمت مسکن تبدیل شده است.
آینده قیمت‌گذاری مسکن در مواجهه با کم‌آبیی کی از پرسش‌های کلیدی این است که آیا کاهش منابع آبی و احتمال اعمال محدودیت‌های جیره‌بندی، می‌تواند قیمت‌های بخش مسکن را دگرگون کند؟
 پاسخ مثبت کارشناسان مشخص است اما این تغییرات، بسته به منطقه متفاوت خواهد بود.

موج جدید مهاجرت داخلی و تغییر ترجیحات سکونتی
نگرانی‌های عمومی نسبت به بحران آب، ساکنان و سرمایه‌گذاران را به فکر انتقال به مناطقی قابل‌اتکا‌تر از منظر آبی انداخته است. 
مناطق شمالی و غربی کشور که منابع آبی بهتری دارند، مقصد برجسته‌ای برای مهاجرت‌های جدید بوده‌اند. همین امر منجر به افزایش قیمت ملک و زمین در این مناطق شده است.
در سوی دیگر، شهرهای بزرگ که هم با بحران کم‌آبی و هم با فشارهای جمعیتی مواجه‌اند، ممکن است در رشد قیمت‌ها دچار چالش شوند. 
علاوه بر این، بحران آب تأمین بسیاری از مصالح ساختمانی نظیر بتن و فولاد را تحت تأثیر قرار داده که خود هزینه‌های ساخت‌وساز را افزایش داده است. نتیجه مستقیم این وضعیت رشد قیمت مسکن نوساز خواهد بود.
از سوی دیگر، نگرانی‌های مربوط به ریسک‌های محیطی بر میزان سرمایه‌گذاری در مناطق پرخطر نیز تأثیرگذار است. 
با افزایش احتمالات جابه‌جایی اجباری یا قطع خدمات شهری، سرمایه‌گذاران منطقی اینکه در چنین مناطق پرریسکی سرمایه‌گذاری کنند را زیر سوال می‌برند. 
این موضوع حتی پیش از وقوع بحران، قیمت‌ها را متأثر خواهد کرد، زیرا بازار مسکن بسیار زودتر از وقوع رویدادهای واقعی تحت تأثیر «انتظارات» قرار می‌گیرد.


معیار جدید ارزش‌گذاری خانه‌ها
دیگر معیارهای گذشته مانند متراژ یا نزدیک بودن به امکانات شهری، تنها عامل تعیین‌کننده ارزش مسکن نخواهند بود. از این پس، ارزش مسکن در کشور بیش از هر زمان دیگر به «امنیت منابع طبیعی و پایداری محیطی» وابسته خواهد بود.

 

شکل‌گیری عصر جدید جغرافیایی برای بازار مسکن

مناطق مختلف ایران، بسته به وضعیت اقلیمی خود، با تحولات متنوعی در بازار مسکن روبه‌رو خواهند شد. مناطقی که از معضل کم‌آبی شدید رنج می‌برند، ممکن است سکونت‌پذیری خود را از دست بدهند. 
با کاهش جذابیت این مناطق، ریزش تقاضا و توقف روند افزایش قیمت‌ها محتمل است. در عوض، مناطقی با وضعیت آبی مطلوب‌تر همچون شمال کشور، احتمالاً رشد چشمگیری را در قیمت مسکن تجربه خواهند کرد، چرا که مقصد مهاجرت‌های جدید می‌شوند.
این تغییرات به تحولات الگوهای شهرسازی نیز منجر خواهد شد. شهرهای آینده باید به نحوی طراحی شوند که فشار کمتری بر منابع آبی وارد کنند.
این تغییر شامل محدودیت‌هایی در ساخت برج‌ها، توسعه شهرک‌های کم‌مصرف و بهره‌گیری از مدیریت هوشمند منابع است.
نتیجه‌گیری کلی اینکه بحران آب، اکنون نه تنها یک چالش محیط‌زیستی بلکه یک هشدار بزرگ برای آینده مسکن و شهرنشینی به حساب می‌آید. 
باید توجه داشت که بدون برنامه‌ریزی منسجم برای مدیریت بحران، ساختار ارزش‌گذاری املاک در کشور دچار دگرگونی‌های شدیدی خواهد شد.

شهرهای کم‌آب (تهران، اصفهان، کرمان)
بحرانی
بی‌ثباتی قیمتی، ریسک افزایش مهاجرت معکوس

مناطق شمالی و غربی
مناسب
افزایش تقاضا و رشد قیمت

مناطق جنوبی و کویری
آسیب‌پذیر
کاهش جذابیت سکونت طولانی‌مدت

  • پیش بینی بازار مسکن در سال ۱۴۰۵

    پیش بینی بازار مسکن در سال ۱۴۰۵

    احتمالاً میزان افزایش اجاره‌بها نسبت به رشد قیمت مسکن بیشتر خواهد بود.

  • زمان خرید مسکن رسید

    زمان خرید مسکن رسید

    بازار مسکن ایران در ماه‌های اخیر بیش از هر چیز با دو نشانه متناقض شناخته می‌شود: رکود عمیق در معاملات و تداوم فشار قیمتی.

  • تحلیل اقتصاددان از آینده بازار مسکن در ایران

    تحلیل اقتصاددان از آینده بازار مسکن در...

    قیمت مسکن طی سه هفته گذشته، براساس سطح میانگین، کمتر از یک‌درصد، نسبت به متوسط قیمت آبان، افزایش پیدا کرده، اما معاملات به شکل محسوسی بیشتر شده است.

  • کارمندان صاحب‌خانه می‌شوند؟

    کارمندان صاحب‌خانه می‌شوند؟

    توجه دولت به نیازهای اساسی کارمندان، به‌ویژه در حوزه مسکن، به یکی از مهم‌ترین موضوعات رفاهی و اجتماعی تبدیل شده است؛ اقدامی که می‌تواند نه‌تنها کیفیت زندگی کارکنان را ارتقا دهد، بلکه اعتماد عمومی به سیاست‌های حمایتی دولت را نیز تقویت کند.

  • نقش بی‌اثر وام مسکن در خانه‌دار شدن

    نقش بی‌اثر وام مسکن در خانه‌دار شدن

    اقساط سنگین و بی‌تعهدی بانک‌ها در حوزه مسکن، دوره انتظار خانه‌دار شدن مردم را به حدود ۱۰۰ سال رسانده است.

  • وجود ۲.۶ میلیون واحد مسکونی فرسوده در کشور

    وجود ۲.۶ میلیون واحد مسکونی فرسوده در...

    نوسازی و مقاوم‌سازی این واحد‌ها انتخاب نیست، بلکه یک الزام است، چرا که حدود ۷ میلیون نفر در این بافت‌ها زندگی می‌کنند و در برابر زلزله‌های پنج و شش ریشتری آسیب‌پذیر هستند.

  • زمان ثبت‌نام مسکن استیجاری اعلام شد

    زمان ثبت‌نام مسکن استیجاری اعلام شد

    معاون وزیر راه و شهرسازی با بیان این‌که منابع خرید 10 هزار مسکن استیجاری از طریق فروش یا تهاتر املاک لوکس وزارت راه و شهرسازی تامین می‌شود،

  • وام خرید مسکن توهمی بزرگ

    وام خرید مسکن توهمی بزرگ

    رکود در بازار مسکن با قیمت بالا، تورم و وام‌های ناکافی، ساخت و ساز را متوقف کرده است.

  • عقب‏‏‏‏‌نشینی قیمت مسکن

    عقب‏‏‏‏‌نشینی قیمت مسکن

    هفته‌‌‌‌‌ای که گذشت، قیمت مسکن نه‌تنها از «ثبات نسبی» برخوردار بود که در مقایسه با هفته قبل از آن، سطح قیمت میانگین «فایل‌‌‌‌‌های عرضه‌‌‌‌‌شده به بازار» در تهران ۲‌درصد افت کرد.

  • ۳ عامل اصلی گرانی مسکن در ایران

    ۳ عامل اصلی گرانی مسکن در ایران

    بازار مسکن در پایتخت و کلان‌شهرها همچنان در مسیر افزایش بی‌وقفه قیمت‌ها حرکت می‌کند؛ به‌گونه‌ای که قدرت خرید خانوارهای متوسط با فاصله‌ای چشمگیر از رشد قیمت‌ها عقب مانده و بسیاری از خانواده‌ها ناچارند بیش از نیمی از درآمد ماهانه خود را صرف اجاره یا خرید مسکن کنند.

  • جهش 200 درصدی قیمت مسکن

    جهش 200 درصدی قیمت مسکن

    بر پایه داده های ثبت شده از فایل های مسکونی در چند محله غرب تهران، مقایسه قیمت مسکن در سال های 1400 و 1404 نشان می دهد که نرخ هر متر واحدهای مشابه در این مناطق طی چهار سال با افزایشی بین 170 تا 230 درصد همراه بوده است.

  • وقت خرید خانه است؟

    وقت خرید خانه است؟

    یکی از مشکلات اصلی در بازار مسکن، مربوط به عدم انتشار آمارهای واقعی است. چندین ماه است که دولت از انتشار آمارهای دقیق مسکن خودداری کرده و می‌داند که اگر این آمارها منتشر شوند، قیمت‌ها بسیار کمتر از آنچه که اکنون در بازار وجود دارد خواهد بود.

  • خرید و فروش ملک تقریبا متوقف شد

    خرید و فروش ملک تقریبا متوقف شد

    به دلیل نبود مشتری و رکود بازار، سازندگان بعضا از سود خودشان می‌زنند تا واحدها متناسب با توان متقاضیان به فروش برسد.

  • بانک‌ها جای مردم خانه خریدند

    بانک‌ها جای مردم خانه خریدند

    سهم پرداخت تسهیلات مسکن از سوی بانک‌ها در سال جاری به سه درصد رسیده است درحالی که دارایی‌های ملکی بانک‌ها نزدیک به ۵۰ درصد است.

  • تعرفه معاملات مسکن در بازار مسکن

    تعرفه معاملات مسکن در بازار مسکن

    به فاصله دو ماه از ابلاغ آیین‌نامه اجرایی قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، به نظر می‌رسد مشاوران املاک در حال حذف از فرآیند خرید و فروش مسکن شده و حق‌الزحمه بنگاههای ملکی به جیب دفاتر اسناد رسمی می‌رود؛

  • بانک‌ها بازار مسکن را به شدت بر هم زدند

    بانک‌ها بازار مسکن را به شدت بر هم زدند

    انباشت ۳۷ میلیون مترمربع املاک در تملک بانک‌ها تعادل بازار را بر هم زده و اگر مدیریت انتظارات و آرام‌سازی بازارهای موازی انجام نشود، جهش‌های کاذب قیمت تداوم دارد.

  • وام مسکن ۲ میلیارد تومانی

    وام مسکن ۲ میلیارد تومانی

    حدود ۲ سال قبل و در راستای اجرا قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، سقف تسهیلات خرید و تعمیر مسکن از محل اوراق ممتاز به‌ازای هر فرزند زیر ۲۰ سال و حداکثر تا ۴ فرزند افزایش یافت.

  • سه نشانه جدید از افزایش قیمت مسکن

    سه نشانه جدید از افزایش قیمت مسکن

    سرعت افزایش قیمت مصالح‌ساختمانی در بازار ساختمانی تهران در تابستان به‌رغم «افزایش ریسک‌های تورم‌ساز»، کاهش پیدا کرد.

  • چهار تهدید جدی برای مستاجران

    چهار تهدید جدی برای مستاجران

    سیاستگذاران به کاهش نسبی تورم اجاره دلخوش هستند؛ اما نتایج یک مطالعه درباره زیرپوست بازار اجاره‌نشین‌ها از «ناتوانی دهک‌های پایین و قدرت شکننده دهک‌های میانی در پرداخت ارقام فعلی اجاره‌خانه» حکایت دارد.

  • پیش‌بینی حیاتی از قیمت مسکن تا پایان سال

    پیش‌بینی حیاتی از قیمت مسکن تا پایان...

    متوسط هزینه ساخت هر مترمربع مسکن در تهران به حدود ۳۰ میلیون تومان رسیده و این رقم با توجه به تورم موجود در قیمت مصالح هر ۱۵ روز به‌روزرسانی می‌شود.

  • مسکن همچنان روی موج گرانی

    مسکن همچنان روی موج گرانی

    بازار مسکن ایران در فشار بی‌سابقه؛ کارشناسان هشدار می‌دهند که کمبود عرضه و توقف ارائه زمین به متقاضیان، روند افزایش قیمت‌ها را تشدید کرده و بسیاری از خانوارها را در معرض بحران تأمین مسکن قرار داده است.