بازار املاک / چرا نصف متقاضیان خرید مسکن ملی، منصرف شدند؟

چرا نصف متقاضیان خرید مسکن ملی، منصرف شدند؟

چرا نصف متقاضیان خرید مسکن ملی، منصرف شدند؟

این افراد همان خانوارهایی هستند که بعد از اتمام ثبت‌نام‌های مسکن مهر از حدود یک دهه قبل، به‌رغم آنکه متقاضی خرید مسکن بوده‌اند اما به دلیل ضعف قدرت خرید و جهش‌های مکرر قیمتی، موفق به خرید مسکن مطابق با سازوکارهای بازار نشده‌اند.

 ضعف قدرت خرید

این افراد همان خانوارهایی هستند که بعد از اتمام ثبت‌نام‌های مسکن مهر از حدود یک دهه قبل، به‌رغم آنکه متقاضی خرید مسکن بوده‌اند اما به دلیل ضعف قدرت خرید و جهش‌های مکرر قیمتی، موفق به خرید مسکن مطابق با سازوکارهای بازار نشده‌اند. با فرض اینکه تا اوایل دهه ۹۰ (مقطع زمانی اتمام ثبت‌نام مسکن مهر)، خانه‌ندارهای متقاضی مسکن دولتی در این طرح ثبت‌نام کردند، از زمان اتمام این ثبت‌نام‌ها تاکنون (یک دهه اخیر)، به طور متوسط سالانه حدود ۵۰۰‌هزار تقاضای جدید برای خانه‌دار شدن، موفق به خرید مسکن از بازار نشده‌اند و طی دو سال اخیر همزمان با شروع ثبت‌نام طرح جدید خانه‌سازی دولتی، اقدام به ثبت‌نام در سامانه دولت کرده‌اند.


روند ثبت‌نام در طرح نهضت ملی مسکن

این اولین پیام از آمار خانه‌ندارها بر اساس تعداد ثبت‌نام‌کننده‌های طرح نهضت ملی مسکن است که مالک نبودن آنها برای دولت محرز شده است. نکته‌ معناداری که در این پیام نهفته است آن است که در همین سال‌ها یعنی در یک دهه اخیر-فاصله اتمام ثبت‌نام برای مسکن مهر تا دو سال اخیر که از ثبت‌نام متقاضیان مسکن ملی سپری می‌شود-جمعیت سالانه تشکیل خانوارهای جدید ناشی از ازدواج، به همین میزان-سالانه ۵۰۰‌هزار ازدواج- و حتی کمی بیشتر بوده است. این موضوع نشان می‌دهد عملا از اوایل دهه ۹۰ تاکنون بخش زیادی از خانوارهای جدید امکان خرید مسکن از بازار را نداشته و به محض شروع ثبت‌نام برای طرح نهضت ملی مسکن (ساخت سالانه یک میلیون مسکن)، اقدام به ثبت‌نام کرده‌اند. این موضوع اولین پیام از روند ثبت‌نام در طرح نهضت ملی مسکن است.



ریزش نصف جمعیت خانه‌ندار متقاضی مسکن دولتی


پیام دوم مربوط به ریزش نصف جمعیت خانه‌ندار متقاضی مسکن دولتی، از آمار متقاضیان فعال نهضت ملی مسکن است. در حالی که از ابتدای شروع این طرح-دو سال اخیر- حدود ۵ میلیون متقاضی که مالک نبودن آنها به تایید دولت رسیده است اقدام به ثبت‌نام کردند اما تازه‌ترین آمارها نشان می‌دهد از این تعداد تنها ۲ میلیون و۵۰۰متقاضی (خانوار)، به فهرست متقاضیان فعال وارد شده‌اند. ریزش متقاضی فعال نسبت به جمعیت خانه‌ندار متقاضی در واقع پیام دوم این ثبت‌نام‌هاست. اما ماجرا چیست؟


بررسی‌ها نشان می‌دهد طی دو سال اخیر، معادل نصف خانوارهایی که صاحبخانه نیستند، متقاضی فعال مسکن دولتی شده‌اند. یعنی تنها ۲میلیون و ۵۰۰ هزار خانوار از ۵‌میلیون خانوار متقاضی واجد شرایط اولیه، نسبت به تکمیل فرآیند ثبت‌نام و وارد شدن به مسیر پرداخت آورده نقدی، اقدام کرده‌اند و در فهرست «ثبت‌نام قطعی» تحت عنوان «متقاضی فعال» قرار گرفته‌اند. این ریزش متقاضیان دست کم به دو علت رخ داده است؛ اولین علت می‌تواند به مطلوب نبودن جانمایی‌های تعیین شده برای ساخت این واحدهامربوط باشد. به دلیل محدودیت در تامین زمین، بخش زیادی از واحدهایی که قرار است در قالب این طرح ساخته شوند به‌خصوص در کلان‌شهرها، در حومه این شهرها و مناطقی که در آنها مشکلی برای تامین زمین وجود ندارد، جانمایی شده‌اند. این موضوع برای بخشی از جمعیت متقاضی این طرح، مطلوب نیست و منجر به انصراف آنها از ادامه راه شده است.



شرایط و هزینه‌های مربوط به ادامه پروسه ثبت‌نام



اما، یک علت مهم دیگر مربوط به ناتوانی مالی گروه دیگری از این متقاضیان است که بعد از اطلاع از شرایط و هزینه‌های مربوط به ادامه پروسه ثبت‌نام در طرح خانه‌سازی دولتی، به ناچار از ادامه راه بازمانده‌اند. یک شرط مهم تعیین‌شده در طرح نهضت ملی مسکن، توانایی تامین آورده اولیه ۴۰میلیون تومانی و همچنین توانمندی مالی برای پرداخت اقساط ماهانه وام ۵۵۰ میلیون تومانی است.


با توجه به تازه‌ترین برآوردها از هزینه تمام‌شده خانه‌های دولتی‌ساز در قالب این طرح که اخیرا از سوی بعضی مسوولان نیز اعلام شده است، متقاضیان باید علاوه بر توان بازپرداخت تسهیلات بانکی ۵۵۰ میلیون تومانی، حول و حوش ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان به عنوان سهم آورده متقاضی (به قیمت امروز) پرداخت کنند. این دو پیام از روند ثبت‌نام‌های طرح خانه‌سازی دولتی (ساخت یک میلیون مسکن در سال) که هر دو مربوط به سمت تقاضای این طرح است، از سوی دیگر نشان‌دهنده آسیبی است که روند جهش قیمت مسکن در سال‌های اخیر به تقاضای مصرفی مسکن وارد کرده است و از سوی دیگر ناموازنه بین سطح درآمدها، قدرت پس‌انداز و قدرت خرید خانوارها در یک دهه گذشته را نشان می‌دهد.


علاوه بر دورتر شدن مسیر دسترسی خانوارها به مسکن در سال‌های اخیر به دلیل جهش‌های مکرر قیمت واحدهای مسکونی، عدم‌رشد درآمد واقعی خانوارها متناسب با سطح تورم و رشد قیمت مسکن، عملا بخش زیادی از خانوارها برای خانه‌دار شدن از مسیر بازار، به بن‌بست رسیده‌اند. ۵ میلیون خانوار فاقد مسکن ثبت‌نام‌کننده در طرح نهضت ملی، بخشی از این خانوارها هستند که در نهایت ۲.۵ میلیون خانوار از آنها موفق به ورود به مرحله بعدی به عنوان متقاضی فعال شدند. این موضوع نشان می‌دهد که عوامل و متغیرهای بیرونی بازار مسکن در یک دهه گذشته چگونه دسترسی خانوارها به مسکن را تحت‌تاثیر قرار داده است.


اما موضوع به همین‌جا ختم نمی‌شود. آمارها نشان می‌دهد از این ۲.۵ میلیون خانوار هم تاکنون کمتر از ۸۰۰‌ هزار خانوار دارای قرارداد بانکی و تسهیلاتی هستند. در واقع، تاکنون تنها با حدود یک‌سوم جمعیتی که براساس ارزیابی خود توان پرداخت آورده اولیه ۴۰میلیون تومانی را داشته‌اند، قرارداد بانکی و تسهیلاتی امضا شده است. بخش قابل‌توجهی از این جمعیت تاکنون به طور میانگین بیش از ۴۰ میلیون تومان پرداخت کرده‌اند. میانگین پرداختی همه آنها زیر ۲۰۰میلیون تومان است. این در حالی است که با برآوردهای فعلی مربوط به هزینه ساخت این واحدها به قیمت امروز، هر متقاضی باید دست‌کم حول و حوش ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان به عنوان آورده نقدی پرداخت کند. اختلاف بین این دو رقم نشان‌دهنده شرایط سختی است که در مسیر تامین نیمی از هزینه ساخت این واحدها پیش‌روی متقاضی و دولت قرار دارد.




  • جزئیات پرداخت وام ۵۰۰ میلیونی مسکن

    جزئیات پرداخت وام ۵۰۰ میلیونی مسکن

    معاون بنیاد مسکن انقلاب اسلامی با اعلام اینکه بیش از ۹۰ درصد واحدهای تعمیری آسیب‌دیده از جنگ تکمیل شده‌اند، گفت: پیش‌بینی می‌شود تعمیر سایر واحدها تا پایان ماه جاری به اتمام برسد.

  • قیمت مسکن صعودی‌تر شد

    قیمت مسکن صعودی‌تر شد

    قیمت آپارتمان در تهران طی مهر ماه، ۱۱ درصد نسبت به شهریور افزایش پیدا کرد.یک رشد ماهانه ۲ رقمی که حکایت از اوج‌گرفتن تورم مسکن در ابتدای نیمه دوم سال دارد.

  • رشد سه‌برابری قیمت آپارتمان در شمال کشور و رکود بازار ویلا

    رشد سه‌برابری قیمت آپارتمان در شمال...

    بازار مسکن شهر‌های شمالی کشور در سال ۱۴۰۵ با دو مسیر متفاوت روبه‌رو شده است؛

  • گران‌ترین شهرهای ایران برای خرید مسکن

    گران‌ترین شهرهای ایران برای خرید مسکن

    متوسط قیمت مسکن در شیراز براساس جدیدترین فایل‌های فروش مسکن متری 121 میلیون و 500 هزار تومان است. تقریبا متری 100 میلیون زیر قیمت مسکن در تهران.

  • ثبت نام زمین رایگان دولتی ۱۴۰۵

    ثبت نام زمین رایگان دولتی ۱۴۰۵

    بر اساس اطلاعیه منتشرشده در مهرماه ۱۴۰۵، ثبت درخواست واگذاری اراضی مسکونی در بیش از ۱۴۰۰ روستای کشور از طریق سامانه طرح‌های حمایتی مسکن وزارت راه و شهرسازی امکان‌پذیر شده است.

  • تاثیر تورم ۱۰۶ درصدی مصالح ساختمانی بر بازار مسکن

    تاثیر تورم ۱۰۶ درصدی مصالح ساختمانی بر...

    مصالح ساختمانی حدود ۱۵ درصد از بهای تمام‌شده مسکن را تشکیل می‌دهند و برای اصلاح قیمت‌گذاری در این بازار باید بهای تمام‌شده تاریخی مورد توجه قرار گیرد.

  • روش جدید شناسایی خانه‌های خالی

    روش جدید شناسایی خانه‌های خالی

    شناسایی خانه‌های خالی در کشور وارد مرحله تازه‌ای شده و قرار است با بررسی اطلاعات سکونتی خانوارها و تطبیق آن با میزان مصرف انرژی، آمار دقیق‌تری از واحدهای مسکونی بدون سکنه تهیه شود.

  • رئیس اتحادیه املاک: انتظار جهش قیمت مسکن تا پایان سال را ندارم

    رئیس اتحادیه املاک: انتظار جهش قیمت...

    با وجود رشدی که ابتدای سال جاری در هزینه ساخت و قیمت‌ها در بازار مسکن ایجاد شد پیش‌بینی نمی‌کنم این بازار تا پایان سال ۱۴۰۵ با جهش قیمتی قابل‌توجهی مواجه شود و به نظر می‌رسد نوسانات این بازار محدود باشد.

  • افزایش سهم ودیعه در اجاره مسکن

    افزایش سهم ودیعه در اجاره مسکن

    سهم «پول پیش-ودیعه» به «اجاره ماهانه» در قرارداد اجاره افزایش یافته است. در این شرایط قابل‌توجهی از مستاجران نیز از این تغییر نسبت استقبال می‌کنند.

  • وام مسکن روستایی ۱.۱ میلیارد تومان شد

    وام مسکن روستایی ۱.۱ میلیارد تومان شد

    برای ساخت هر واحد مسکونی ۵۰۰ میلیون تومان وام قرض‌الحسنه و ۲۰۰ میلیون تومان تسهیلات بلاعوض پرداخت می‌شود که متقاضیان تحت پوشش کمیته امداد یا بهزیستی می‌توانند ۴۰۰ میلیون تومان بیشتر دریافت کنند

  • قیمت آپارتمان در یک سال بیش از 2 برابر شد

    قیمت آپارتمان در یک سال بیش از 2 برابر...

    قیمت پیشنهادی مسکن در مناطق 22گانه تهران طی یک سال گذشته جهش کم‌سابقه‌ای داشته و در برخی مناطق رشد قیمت به 146 درصد رسیده

  • سقف جدید وام بانک مسکن، شرایط دریافت

    سقف جدید وام بانک مسکن، شرایط دریافت

    سقف وام خرید مسکن ۱۴۰۵ از محل اوراق گواهی حق تقدم در بانک مسکن افزایش یافته است.

  • نرخ اجاره مسکن دولتی پلکانی شد

    نرخ اجاره مسکن دولتی پلکانی شد

    وزارت راه و شهرسازی با ابلاغ دستورالعمل جدید بسته مدیریت بازار اجاره، سهم پرداختی کرایه مسکن استیجاری را مستقیماً به دهک درآمدی خانوارها متصل کرد؛ حمایتی که پرداخت اجاره‌بها را تا ۶۵ درصد برای قشر کم‌درآمد کاهش می‌دهد.

  • موج گرانی دلار به مسکن سرایت می‌کند؟

    موج گرانی دلار به مسکن سرایت می‌کند؟

    افزایش نرخ دلار و طلا ممکن است در کوتاه‌مدت اثر مستقیمی بر قیمت مسکن نداشته باشد، اما در میان‌مدت از طریق افزایش هزینه مصالح ساختمانی و تورم بر بازار مسکن تاثیرگذار خواهد بود

  • سود وام زوجین چقدر است؟

    سود وام زوجین چقدر است؟

    به طور میانگین، خرید یک واحد ۸۰ متری در تهران به بودجه‌ای حدود ۱۷ میلیارد و ۴۰ میلیون تومان نیاز دارد. بنابراین، وام دو میلیارد تومانی خرید مسکن تنها حدود ۱۱.۷ درصد از بهای چنین واحدی را پوشش می‌دهد.

  • قیمت مسکن نیمه دوم سال با رکود تورمی ادامه می‌یابد

    قیمت مسکن نیمه دوم سال با رکود تورمی...

    در این دوره، کاهش قدرت خرید و فشارهای تورمی باعث رکود در معاملات مسکن شده است؛ در عین حال انتظار می‌رود که قیمت‌ها در ادامه سال افزایش یابد. این شرایط باعث شده تا سؤال اساسی دربارهٔ نحوهٔ تصمیم‌گیری خریداران بر پایهٔ انتظارات شخصی آن‌ها مطرح شود.

  • کمک بلاعوض 300 میلیونی برای تأمین مسکن

    کمک بلاعوض 300 میلیونی برای تأمین مسکن

    سازمان بهزیستی برای حمایت بیشتر از مددجویان 400 میلیون تومان وام کم‌بهره با نرخ سود 4 درصد و همچنین 300 میلیون تومان کمک بلاعوض برای تأمین مسکن پرداخت می‌کند.

  • موج جدید اجاره دلاری خانه در تهران

    موج جدید اجاره دلاری خانه در تهران

    اجاره دلاری خانه که تا پیش از این بیشتر در مذاکرات خصوصی میان مالکان و مستاجران دیده می‌شد، حالا به آگهی‌های ملکی هم راه پیدا کرده است.

  • مسکن از سبد خانوارها پر کشید؟

    مسکن از سبد خانوارها پر کشید؟

    تغییر قدرت خرید خانوارها، الگوی تقاضا در بازار مسکن تهران را تغییر داده و خریداران به سمت واحدهای کوچک‌تر و قدیمی‌تر رفته‌اند؛

  • بازار مسکن در رکود ماند اما خانه ارزان نشد

    بازار مسکن در رکود ماند اما خانه ارزان...

    رکود معاملات و کاهش قدرت خرید خانوارها هنوز نتوانسته قیمت مسکن را پایین بیاورد. افزایش هزینه ساخت، به‌ویژه رشد ۱۰۶ درصدی قیمت مصالح ساختمانی، در کنار کاهش سهم زمین از قیمت تمام‌شده، همچنان یکی از موانع اصلی کاهش قیمت خانه به شمار می‌رود.

  • پیش‌بینی قیمت مسکن در نیمه دوم سال

    پیش‌بینی قیمت مسکن در نیمه دوم سال

    رفتار بازار مسکن نسبت به تغییرات نرخ ارز با بازارهای دیگر تفاوت دارد. فعلا قیمت مسکن پابه‌پای دلار پیش نرفته است