بازار املاک / چرا نصف متقاضیان خرید مسکن ملی، منصرف شدند؟

چرا نصف متقاضیان خرید مسکن ملی، منصرف شدند؟

چرا نصف متقاضیان خرید مسکن ملی، منصرف شدند؟

این افراد همان خانوارهایی هستند که بعد از اتمام ثبت‌نام‌های مسکن مهر از حدود یک دهه قبل، به‌رغم آنکه متقاضی خرید مسکن بوده‌اند اما به دلیل ضعف قدرت خرید و جهش‌های مکرر قیمتی، موفق به خرید مسکن مطابق با سازوکارهای بازار نشده‌اند.

 ضعف قدرت خرید

این افراد همان خانوارهایی هستند که بعد از اتمام ثبت‌نام‌های مسکن مهر از حدود یک دهه قبل، به‌رغم آنکه متقاضی خرید مسکن بوده‌اند اما به دلیل ضعف قدرت خرید و جهش‌های مکرر قیمتی، موفق به خرید مسکن مطابق با سازوکارهای بازار نشده‌اند. با فرض اینکه تا اوایل دهه ۹۰ (مقطع زمانی اتمام ثبت‌نام مسکن مهر)، خانه‌ندارهای متقاضی مسکن دولتی در این طرح ثبت‌نام کردند، از زمان اتمام این ثبت‌نام‌ها تاکنون (یک دهه اخیر)، به طور متوسط سالانه حدود ۵۰۰‌هزار تقاضای جدید برای خانه‌دار شدن، موفق به خرید مسکن از بازار نشده‌اند و طی دو سال اخیر همزمان با شروع ثبت‌نام طرح جدید خانه‌سازی دولتی، اقدام به ثبت‌نام در سامانه دولت کرده‌اند.


روند ثبت‌نام در طرح نهضت ملی مسکن

این اولین پیام از آمار خانه‌ندارها بر اساس تعداد ثبت‌نام‌کننده‌های طرح نهضت ملی مسکن است که مالک نبودن آنها برای دولت محرز شده است. نکته‌ معناداری که در این پیام نهفته است آن است که در همین سال‌ها یعنی در یک دهه اخیر-فاصله اتمام ثبت‌نام برای مسکن مهر تا دو سال اخیر که از ثبت‌نام متقاضیان مسکن ملی سپری می‌شود-جمعیت سالانه تشکیل خانوارهای جدید ناشی از ازدواج، به همین میزان-سالانه ۵۰۰‌هزار ازدواج- و حتی کمی بیشتر بوده است. این موضوع نشان می‌دهد عملا از اوایل دهه ۹۰ تاکنون بخش زیادی از خانوارهای جدید امکان خرید مسکن از بازار را نداشته و به محض شروع ثبت‌نام برای طرح نهضت ملی مسکن (ساخت سالانه یک میلیون مسکن)، اقدام به ثبت‌نام کرده‌اند. این موضوع اولین پیام از روند ثبت‌نام در طرح نهضت ملی مسکن است.



ریزش نصف جمعیت خانه‌ندار متقاضی مسکن دولتی


پیام دوم مربوط به ریزش نصف جمعیت خانه‌ندار متقاضی مسکن دولتی، از آمار متقاضیان فعال نهضت ملی مسکن است. در حالی که از ابتدای شروع این طرح-دو سال اخیر- حدود ۵ میلیون متقاضی که مالک نبودن آنها به تایید دولت رسیده است اقدام به ثبت‌نام کردند اما تازه‌ترین آمارها نشان می‌دهد از این تعداد تنها ۲ میلیون و۵۰۰متقاضی (خانوار)، به فهرست متقاضیان فعال وارد شده‌اند. ریزش متقاضی فعال نسبت به جمعیت خانه‌ندار متقاضی در واقع پیام دوم این ثبت‌نام‌هاست. اما ماجرا چیست؟


بررسی‌ها نشان می‌دهد طی دو سال اخیر، معادل نصف خانوارهایی که صاحبخانه نیستند، متقاضی فعال مسکن دولتی شده‌اند. یعنی تنها ۲میلیون و ۵۰۰ هزار خانوار از ۵‌میلیون خانوار متقاضی واجد شرایط اولیه، نسبت به تکمیل فرآیند ثبت‌نام و وارد شدن به مسیر پرداخت آورده نقدی، اقدام کرده‌اند و در فهرست «ثبت‌نام قطعی» تحت عنوان «متقاضی فعال» قرار گرفته‌اند. این ریزش متقاضیان دست کم به دو علت رخ داده است؛ اولین علت می‌تواند به مطلوب نبودن جانمایی‌های تعیین شده برای ساخت این واحدهامربوط باشد. به دلیل محدودیت در تامین زمین، بخش زیادی از واحدهایی که قرار است در قالب این طرح ساخته شوند به‌خصوص در کلان‌شهرها، در حومه این شهرها و مناطقی که در آنها مشکلی برای تامین زمین وجود ندارد، جانمایی شده‌اند. این موضوع برای بخشی از جمعیت متقاضی این طرح، مطلوب نیست و منجر به انصراف آنها از ادامه راه شده است.



شرایط و هزینه‌های مربوط به ادامه پروسه ثبت‌نام



اما، یک علت مهم دیگر مربوط به ناتوانی مالی گروه دیگری از این متقاضیان است که بعد از اطلاع از شرایط و هزینه‌های مربوط به ادامه پروسه ثبت‌نام در طرح خانه‌سازی دولتی، به ناچار از ادامه راه بازمانده‌اند. یک شرط مهم تعیین‌شده در طرح نهضت ملی مسکن، توانایی تامین آورده اولیه ۴۰میلیون تومانی و همچنین توانمندی مالی برای پرداخت اقساط ماهانه وام ۵۵۰ میلیون تومانی است.


با توجه به تازه‌ترین برآوردها از هزینه تمام‌شده خانه‌های دولتی‌ساز در قالب این طرح که اخیرا از سوی بعضی مسوولان نیز اعلام شده است، متقاضیان باید علاوه بر توان بازپرداخت تسهیلات بانکی ۵۵۰ میلیون تومانی، حول و حوش ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان به عنوان سهم آورده متقاضی (به قیمت امروز) پرداخت کنند. این دو پیام از روند ثبت‌نام‌های طرح خانه‌سازی دولتی (ساخت یک میلیون مسکن در سال) که هر دو مربوط به سمت تقاضای این طرح است، از سوی دیگر نشان‌دهنده آسیبی است که روند جهش قیمت مسکن در سال‌های اخیر به تقاضای مصرفی مسکن وارد کرده است و از سوی دیگر ناموازنه بین سطح درآمدها، قدرت پس‌انداز و قدرت خرید خانوارها در یک دهه گذشته را نشان می‌دهد.


علاوه بر دورتر شدن مسیر دسترسی خانوارها به مسکن در سال‌های اخیر به دلیل جهش‌های مکرر قیمت واحدهای مسکونی، عدم‌رشد درآمد واقعی خانوارها متناسب با سطح تورم و رشد قیمت مسکن، عملا بخش زیادی از خانوارها برای خانه‌دار شدن از مسیر بازار، به بن‌بست رسیده‌اند. ۵ میلیون خانوار فاقد مسکن ثبت‌نام‌کننده در طرح نهضت ملی، بخشی از این خانوارها هستند که در نهایت ۲.۵ میلیون خانوار از آنها موفق به ورود به مرحله بعدی به عنوان متقاضی فعال شدند. این موضوع نشان می‌دهد که عوامل و متغیرهای بیرونی بازار مسکن در یک دهه گذشته چگونه دسترسی خانوارها به مسکن را تحت‌تاثیر قرار داده است.


اما موضوع به همین‌جا ختم نمی‌شود. آمارها نشان می‌دهد از این ۲.۵ میلیون خانوار هم تاکنون کمتر از ۸۰۰‌ هزار خانوار دارای قرارداد بانکی و تسهیلاتی هستند. در واقع، تاکنون تنها با حدود یک‌سوم جمعیتی که براساس ارزیابی خود توان پرداخت آورده اولیه ۴۰میلیون تومانی را داشته‌اند، قرارداد بانکی و تسهیلاتی امضا شده است. بخش قابل‌توجهی از این جمعیت تاکنون به طور میانگین بیش از ۴۰ میلیون تومان پرداخت کرده‌اند. میانگین پرداختی همه آنها زیر ۲۰۰میلیون تومان است. این در حالی است که با برآوردهای فعلی مربوط به هزینه ساخت این واحدها به قیمت امروز، هر متقاضی باید دست‌کم حول و حوش ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان به عنوان آورده نقدی پرداخت کند. اختلاف بین این دو رقم نشان‌دهنده شرایط سختی است که در مسیر تامین نیمی از هزینه ساخت این واحدها پیش‌روی متقاضی و دولت قرار دارد.




  • بررسی آخرین وضعیت بازار وام مسکن

    بررسی آخرین وضعیت بازار وام مسکن

    اوراق مسکن، همان برگه‌های امتیاز دسترسی آنی به وام ۵۰۰ میلیونی خرید مسکن در تهران، ۴۰۰ میلیونی در شهرهای بزرگ و ۳۰۰ میلیون تومانی در سایر شهرها است.

  • خریداران عقب نشستند، فروشندگان منعطف‌تر شدند

    خریداران عقب نشستند، فروشندگان منعطف‌تر...

    بررسی‌های میدانی از دفاتر مشاوران املاک تهران نشان می‌دهد با فروکش کردن فضای هیجانی ماه‌های گذشته، تقاضای خرید کاهش یافته و در مقابل، فروشندگان واقعی برای انجام معامله آمادگی بیشتری برای تعدیل قیمت و توافق دارند

  • قیمت خانه پس از توافق چه می‌شود؟

    قیمت خانه پس از توافق چه می‌شود؟

    در سناریوی حصول توافق و تفاهم، قطعاً شاهد افزایش قیمت‌ها خواهیم بود تا جایی که شکاف تورمی سال‌های اخیر جبران شود؛ حتی در برخی نقاط این رشد می‌تواند فراتر از انتظارات باشد.

  • الان خانه بخریم یا صبر کنیم؟

    الان خانه بخریم یا صبر کنیم؟

    طی ماه‌های گذشته قیمت نهاده‌های ساختمانی تحت تاثیر تورم عمومی روند افزایشی داشته است.

  • ممنوعیت جدید برای تخلیه مستأجران

    ممنوعیت جدید برای تخلیه مستأجران

    بازار مسکن در ماه‌های آینده ممکن است تحت تاثیر اجرای چند تصمیم مهم دولتی، وارد فاز تازه‌ای شود؛ از ممنوعیت صدور حکم تخلیه مستأجران تا تعیین سقف افزایش اجاره‌بها و همچنین اجرای طرح‌های جدید برای حمایت از زوج‌های جوان و اقشار کم‌درآمد.

  • چرخش جنگی در بازار مسکن؛ خریداران کجا رفتند؟

    چرخش جنگی در بازار مسکن؛ خریداران کجا...

    همزمان با تشدید تنش‌های منطقه‌ای، بازار ملک با افت شدید تقاضا، کاهش رشد قیمت‌ها و بازگشت فاصله قیمت‌های پیشنهادی و قطعی به سطح تاریخی مواجه شده است.

  • وام 500 میلیونی ساخت مسکن برای یارانه بگیران

    وام 500 میلیونی ساخت مسکن برای یارانه...

    برنامه ساخت 50 هزار واحد مسکونی برای محرومان در حال اجرا است. این طرح در قالب برنامه ساخت 220 هزار واحد مسکونی براش دهک‌های پایین اجرا می‌شود.

  • بازار مسکن در انسداد کامل کاهش قیمت تقریبا منتفی است

    بازار مسکن در انسداد کامل کاهش قیمت...

    بازار مسکن در شرایطی قرار گرفته که از یک سو قدرت خرید خانوارها برای ورود به بازار به شدت کاهش یافته و از سوی دیگر، افزایش هزینه های ساخت و کاهش حاشیه سود تولیدکنندگان، انگیزه سرمایه گذاری و ساخت وساز را تضعیف کرده است؛

  • پیش‌بینی تازه از قیمت مسکن در 1405

    پیش‌بینی تازه از قیمت مسکن در 1405

    بازار مسکن درگیر رکود تورمی، افت معاملات و سردرگمی خریداران و فروشندگان است، برخی کارشناسان از احتمال رشد قیمت خانه تا پایان سال 1405 خبر می‌دهند

  • بازار مسکن زیر سایه تنش‌های نظامی

    بازار مسکن زیر سایه تنش‌های نظامی

    اگرچه بازار مسکن ذاتاً به دلیل ماهیت داراییِ ثابت، دیرتر از بازارهای مالی (مانند ارز و طلا) به تنش‌های ناگهانی واکنش نشان می‌دهد، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که تغییرات رفتاری در میان مالکان و خریداران در شهرهای جنوبی آغاز شده است.

  • افزایش 25 درصدی رهن و اجاره‌بهای مسکن؛ راهگشا یا معضل‌آفرین

    افزایش 25 درصدی رهن و اجاره‌بهای مسکن؛...

    قیمت‌های سرسام‌آور رهن و اجاره‌بهای مسکن هر ساله مستأجران را یک گام به عقب می‌کشاند و باعث کوچ اجباری آنها به حاشیه شهرها، شهرستان‌های دورتر و یا حتی روستاها می‌شود.

  • افزایش سالانه اجاره‌بها از ۵۰ درصد هم عبور کرده است

    افزایش سالانه اجاره‌بها از ۵۰ درصد هم...

    بازار اجاره مسکن تهران در حال تجربه یک تغییر جدی در الگوی تقاضاست کاهش قدرت خرید خانوارها، افزایش تعداد خانوار‌های تک‌نفره و دشوارتر شدن شرایط اقتصادی برای زوج‌های جوان، بسیاری از مستأجران را از واحد‌های متوسط به سمت آپارتمان‌های زیر ۴۰ مترمربع سوق داده است.

  • وام ودیعه مسکن چند درصد است؟

    وام ودیعه مسکن چند درصد است؟

    وام ودیعه مسکن یکی از مهم ترین تسهیلات حمایتی دولت برای مستاجران محسوب می شود که با هدف کمک به تامین هزینه رهن و اجاره پرداخت می شود.

  • قیمت مسکن افزایش پیدا می‌کند؟

    قیمت مسکن افزایش پیدا می‌کند؟

    گودرزی درباره وضعیت خرید و فروش مسکن در پایتخت گفت: در بخش مربوط به خانه اولی‌ها و کسانی که قصد سرمایه‌گذاری دارند فعلا خرید و فروش چندانی انجام نمی‌شود و راکد است اما تعداد محدودی معاملات توسط کسانی که قصد تبدیل به احسن واحدهای مسکونی خود را دارند انجام می‌شود.

  • سیگنال تازه از بازار مسکن؛ قیمت‌ها به کدام سمت می‌رود؟

    سیگنال تازه از بازار مسکن؛ قیمت‌ها به...

    بازار مسکن و اجاره در ماه‌های اخیر با تغییراتی در الگوی معاملات و رفتار خریداران و مستأجران همراه شده و به گفته فعالان صنفی، شرایط متفاوتی نسبت به دوره‌های قبل در آن مشاهده می‌شود.

  •  پلتفرم‌ های مجازی عامل قیمت‌ سازی‌ های بازار مسکن

    پلتفرم‌ های مجازی عامل قیمت‌ سازی‌ های...

    پلتفرم‌های آنلاین هیچ حوزه نظارتی زیر نظر اتحادیه‌ها ندارند و تمام اتفاقات بد، نظیر قیمت‌سازی‌های کاذب و نوسانات شدید قیمت از همان‌جا آب می‌خورد.

  • محدودیت جدید دولت برای صاحبخانه‌ها

    محدودیت جدید دولت برای صاحبخانه‌ها

    طرحی پیشنهاد شده است که براساس آن موجرها فقط در صورتی که مستاجر به موقع اجاره را نپردازد، واحد نیاز به بازسازی داشته باشد یا مالک قصد سکونت در ملک خود را داشته باشد،

  • سیمان متهم اصلی گرانی مسکن نیست

    سیمان متهم اصلی گرانی مسکن نیست

    دبیر انجمن سیمان اعلام کرد هزینه سیمان در بدبینانه‌ترین برآوردها کمتر از یک درصد قیمت هر متر مربع مسکن است و نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش قیمت خانه ندارد.

  • بازار مسکن با تفاهم ایران و آمریکا

    بازار مسکن با تفاهم ایران و آمریکا

    در شرایطی که مصالح ساختمانی حدود یک‌سوم هزینه تمام شده را به خود اختصاص می‌دهد، رشد ۱۳۰ درصدی قیمت مصالح به معنای تأثیر ۳۰ تا ۴۰ درصدی بر افزایش قیمت نهایی است

  • سقف قانونی رشد اجاره بها تعیین شد

    سقف قانونی رشد اجاره بها تعیین شد

    در بیستمین جلسه شورای عالی مسکن، اختیار تعیین سقف افزایش اجاره‌بها به استانداران تفویض شد.

  • مسکن جای طلا را در بازار گرفت

    مسکن جای طلا را در بازار گرفت

    افزایش تمایل به خرید مسکن برای حفظ ارزش سرمایه، قیمت‌ها را در تهران و مناطق پرتقاضا در مسیر صعودی قرار داده است