بازار املاک / تفاوت اجاره به شرط تملیک با رهن و اجاره معمولی

تفاوت اجاره به شرط تملیک با رهن و اجاره معمولی

تفاوت اجاره به شرط تملیک با رهن و اجاره معمولی

وقتی قیمت مسکن بالا می‌رود، کارشناسان تلاش می‌کنند طرح تازه‌ای پیش بکشند تا شاید زهر بازار را بگیرند. ایده اجاره به شرط تملیک فقط یکی از این موارد است.

اجاره به شرط تملیک
پیش از این کشورهای مختلفی «اجاره به شرط تملیک» را امتحان کرده‌اند و بعضی‌هایشان جواب گرفته‌اند. 

این روش از نظر فنی مدلی است میان اجاره و خرید و برای اجرا به کمک نظام بانکی نیاز دارد. برای شک و تردید در اجرایی بودن طرح همین مسئله کافی به نظر می‌رسد اما ساختار خود بازار مسکن هم در ایران کاملا متفاوت از اروپاست.

 پس چرا هنوز گروهی از کارشناسان معتقدند می‌توان به کمک طرح اجاره به شرط تملیک گره کور بازار مسکن و قیمت آپارتمان را باز کرد؟ 

اجاره به شرط تملیک روشی است که در آن مستأجر ابتدا ملک را اجاره می‌کند اما با پرداخت تدریجی اجاره‌بها و انجام تعهدات مشخص، در پایان دوره قرارداد مالک آن خانه می‌شود.

این روش در واقع نوعی ترکیب میان اجاره و خرید اقساطی است.

 یعنی شخص هم از ملک استفاده می‌کند (مثل مستأجر معمولی) و هم به تدریج اقساط مالکیت را می‌پردازد (مثل خریدار اقساطی). 

در پایان قرارداد هم اگر تمام اقساط پرداخت شده باشد، مالکیت رسمی ملک به نام مستأجر منتقل می‌شود.

مکانیزم اجاره به شرط تملیک معمولاً در قالب یک قرارداد بین سه‌ طرف جلو می‌رود؛ اول مالک یا شرکت سازنده که ملک را عرضه می‌کند. دوم مستأجر یا متقاضی خرید خانه و سوم نهاد حمایتی یا بانک که وظیفه تأمین مالی طرح را بر عهده دارد.

کل فرآیند را می‌توان به روش ساده توضیح داد. ابتدا بانک یا مؤسسه مالی، خانه‌ای را خریداری و به نام خود ثبت می‌کند. سپس آن را با قرارداد اجاره به شرط تملیک در اختیار متقاضی قرار می‌دهد.

متقاضی ماهانه مبلغی را به عنوان اجاره‌بها به اضافه قسط تملیک می‌پردازد و در پایان یک دوره مثلاً پنج تا ۱۰ ساله، مالکیت کامل به او منتقل می‌شود.

 در طول مدت قرارداد اگرچه مالک رسمی «بانک» است اما مستأجر حق استفاده و سکونت در آن را دارد. پس از پایان اقساط و عمل به تعهدات، بانک سند را به نام مستأجر می‌زند.

بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه پیش از این طرح اجاره به شرط تملیک را با نام‌ها و قالب‌های متفاوت به کار گرفته‌اند.

 به‌عنوان مثال این روش در انگلستان به اسم Hire-Purchase ، در آمریکا و کانادا با عنوان Leasing یا Rent-to-Own و در فرانسه به اسم Credit-Bail شناخته می‌شود. در بعضی کشورهای عربی نیز به آن «شراء مؤاجره» می‌گویند.

در آمریکای شمالی و به‌ویژه کانادا، این روش به مستأجرانی که امتیاز اعتباری پایین یا نقدینگی کافی برای پیش‌پرداخت سنتی ندارند، فرصت می‌دهد در طول زمان برای خرید خانه آماده شوند.

در آمریکا این روش به شکلی پرحاشیه اجرا می‌شود. گزارش‌های متعددی وجود دارد مبنی بر اینکه به دلیل ضعف قوانین حمایت از مصرف‌کننده، اگر مستأجری در نهایت قادر به خرید خانه نبود، تمام سرمایه‌‌اش را از دست می‌دهد!

این قراردادها در برخی کشورهای اروپایی مانند ایتالیا، در قالب مسکن اجتماعی توسط دولت‌ها اجرا می‌شود.

 یعنی دولت خانه‌های ارزان‌قیمت را برای دوره‌ای مشخص (مثلاً هشت سال) به افراد کم‌درآمد اجاره می‌دهد تا در نهایت خودشان برای مالکیت این خانه‌ها بجنگند. 

این رویکرد باعث می‌شود برعکس آمریکا با یک ابزار حمایتی و اجتماعی برای خانه‌دار کردن اقشار کم‌درآمد روبرو باشیم.

در کشورهای اسلامی جنوب شرق آسیا، مانند مالزی و اندونزی، نیز شاهد اجرای طرح اجاره به شرط تملیک هستیم. 

بانک‌های اسلامی این کشورها با رعایت اصول شرعی، خانه را خریداری کرده و در قالب قرارداد اجاره به شرط تملیک به متقاضی واگذار می‌کنند. نتیجه این مدل، افزایش دسترسی اقشار متوسط به مسکن بدون نیاز به وام ربوی بوده است.

قیمت مسکن خرید آپارتمان مستاجر اسباب‌کشی [کلیک و کشیدن برای جابجایی] بزرگ‌ترین چالش اجرای طرح اجاره به شرط تملیک در ایران، وجود تورم لجام‌گسیخته و نوسانات شدید قیمت مسکن است

اجاره به شرط تملیک با بازار مسکن ایران سازگار است؟
بازار مسکن ایران در سال‌های اخیر با افزایش شدید قیمت‌ها، کاهش قدرت خرید و نرخ بالای اجاره روبه‌رو بوده است. بعضی کارشناسان اعتقاد دارند در چنین شرایطی، اجاره به شرط تملیک می‌تواند یک میان‌بر برای خانه‌دار شدن اقشار متوسط و جوانان باشد.

اجاره به شرط تملیک از نظر فقهی و حقوقی در ایران شناخته شده است و در قانون عملیات بانکی بدون ربا (مصوب ۱۳۶۲) به‌عنوان یکی از شیوه‌های اعطای تسهیلات بانکی پذیرفته شده است.

 با این حال، استفاده از آن در بخش خصوصی و بازار مسکن عادی کشور با چالش‌هایی روبروست.

اجازه بدهید موضوع را به طور خلاصه مطرح کنیم؛ این روش فقط زمانی کارآیی دارد که نظام مالی کشور از قراردادهای بلندمدت حمایت کند. ثبات نسبی بازار مسکن، یک شرط دیگر است.

نرخ سود بانکی نیز باید قابل پیش‌بینی و کنترل‌شده باشد. غیاب این سه شرط ممکن است باعث افزایش بدهی خانوارها یا ایجاد ریسک برای بانک‌ شود.

بزرگ‌ترین چالش اجرای طرح در ایران، وجود تورم لجام‌گسیخته و نوسانات شدید قیمت مسکن است. اگر قیمت نهایی ملک را ارزش آن در ابتدای قرارداد در نظر بگیریم، مالک در پایان به‌شدت متضرر خواهد شد. 

از طرف دیگر چنانچه قیمت را به روز محاسبه کنیم، مستأجر (خریدار) تضمینی برای حفظ توانایی و قدرت خرید خود در آینده ندارد، چون ممکن است قیمت آپارتمان چند برابر شود.

  • خریداران مسکن ملی حذف از فهرست متقاضیان

    خریداران مسکن ملی حذف از فهرست متقاضیان

    مدیرکل راه و استان تهران گفت: متقاضیان مجرد اگر تعهدنامه محضری خود را در سامانه ثمن بارگذاری نکنند، از فهرست متقاضیان نهضت ملی مسکن حذف خواهند شد. متقاضیان مرد مجرد بالای ۲۳ سال با ورود به سامانه نهضت ملی مسکن به آدرس saman.mrud.ir، باید تعهد نامه محضری را دانلود و سپس به دفترخانه اسناد رسمی مراجعه کنند و پس از تکمیل تعهد نامه و ثبت محضری، اسکن تعهدنامه تکمیل شده را مجددا در سایت بارگذاری کنند تا شرایط احراز توسط اداره کل راه و شهرسازی استان تهران پیگیری و دنبال شود.

  • افتتاح خانه های روستایی مقاوم سازی شده

    افتتاح خانه های روستایی مقاوم سازی شده

    ۳۰ واحد مسکونی مقاوم سازی شده روستایی در چالدران به بهره برداری رسید. برای احداث هر یک از این واحدهای مسکونی بیش از 1 میلیارد ریال تسهیلات کم بهره از سوی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی پرداخت شده است. عبدالله نژاد فرماندار چالدران گفت: در راستای مقاوم سازی واحدهای مسکونی روستایی در چالدران امسال برنامه ریزی شده 600 واحد مسکونی با اعتبار 120 میلیارد تومان در قالب تسهیلات بهسازی شوند . در این خصوص 30 میلیارد تومان نیز تسهیلات بلاعوض به روستاییان پرداخت خواهد شد.

  • آپارتمان در تهران ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۱

    آپارتمان در تهران ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۱

    قیمت آپارتمان در تهران با عمر بنای بین یک تا ۲۵ سال براساس مشاهدات میدانی در مناطق مختلف تهران با توجه به امکانات اطراف منزل و موقعیت آن قیمت‌های مختلفی را می‌بینیم. در این گزارش از مناطق ۲۲ گانه تهران یک مورد قیمت مسکن را با عمر بنای بین یک تا ۳۰ سال و متراژ بین ۴۰ تا ۲۰۰ متر گردآوری کردیم.

  •  طرح نهضت ملی بیمه کیفیت می‌شد

    طرح نهضت ملی بیمه کیفیت می‌شد

    معاون وزیر راه و شهرسازی اعلام کرد که واحدهای مسکونی طرح نهضت ملی از سه تا ۱۰ سال بیمه کیفیت می‌شوند. محمود محمودزاده معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی در نشست شورای هماهنگی برنامه‌های حوزه مسکن گفت: تفاهم نامه‌ای با بیمه امضا شد که براساس آن واحدهای مسکونی طرح نهضت ملی از سه تا ۱۰ سال بیمه کیفیت می‌شوند.

  • صدور پروانه ساختمانی اسیر بوروکراسی اداری

    صدور پروانه ساختمانی اسیر بوروکراسی...

    کندی روند صدور پروانه های ساختمانی باعث شده تا نوسازی واحد های فرسوده به تعویق بیفتد. برای نوسازی و ترغیب ساکنین بافت فرسوده مشوق های در نظر گرفته شد که می توان به ارا ئه تسهیلات به دارندگان واحد ها در بافت فرسوده ، تخفیف در صدور پروانه های ساختمانی و کاهش 50 درصدی درهزینه های نظام مهندسی اشاره کرد اما با وجود این مشوق ها ، آمار های صدور پروانه های ساختمانی در سال گذشته ، نشان ازکاهش 18.5 درصدی صدور پروانه های ساختمانی در تهران است.

  • نقلی‌های زیر یک میلیارد تومان در تهران

    نقلی‌های زیر یک میلیارد تومان در تهران

    با بودجه کمتر از یک میلیارد تومان می‌توانید آپارتمان‌های بین ۳۰ تا ۷۱ با سن بنای ۶ تا بیش از ۳۰ را خریداری کنید. ارزان‌ترین فایل موجود یک واحد ۷۱متری در خانی‌آباد است که هر متر آن ۱۰.۵ میلیون تومان نرخ‌گذاری شده و خرید آن با بودجه ۷۵۰ میلیون تومانی امکان‌پذیر است. در تهران‌پارس شرقی هم یک آپارتمان ۶ ساله با متراژ ۶۰ متر به صورت قولنامه‌ای متری ۱۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان و با قیمت کل ۸۰۰ میلیون تومان برای فروش آگهی کرده‌اند.

  •  افزایش قیمت ها و سکوت وتماشا و تکذیب دولت

    افزایش قیمت ها و سکوت وتماشا و تکذیب...

    دولت درباره گرانی_منشا بیشتر گرانی ها خود دولت وشرکت های دولتی هستند جدا از اینکه قیمت تقریبا تمام کالاها وخدمات از نیمه فروردین به شدت روبه افزایش بوده و رکوردهای جدیدی را ثبت کرده است،فرآیند خاموش اما ملموس حذف ارز۴۲۰۰ تومانی هم آغاز شده وبه قطارگرانی ها سرعت بخشیده است و تمام اینها درحالی است که واکنش دولت و وزارتخانه های عریض و طویل به این موضوع فعلا سکوت است.

  • کمتر از یک میلیارد تومان خانه بخرید

    کمتر از یک میلیارد تومان خانه بخرید

    در این مناطق از تهران با کمتر از یک میلیارد تومان خانه بخرید آپارتمان های 50 متری در مناطق جنوبی تهران که کمتر از یک میلیارد قیمت گذاری شده است، می پردازیم. آنجایی که به دلیل قیمت مسکن و آپارتمان نوساز ، خرید خانه در تهران جزو سخت ترین کار هاست و برای این کار سرمایه نسبتا زیادی لازم است، برای افرادی که سرمایه کمتری دارند مناطق جنوبی تهران می‌تواند انتخاب خوبی باشد. در این گزارش به بررسی منازل ۵۰ متری و آپارتمان نوساز در جنوب تهران پرداخته‌ایم.

  •  50 واحد مسکونی به محرومان کمیته

    50 واحد مسکونی به محرومان کمیته

    تحویل 50 واحد مسکونی به محرومان کمیته امداد خراسان شمالی مدیرکل کمیته امداد خراسان شمالی از تحویل 50 واحد مسکونی محرومان از محل تفاهم نامه با یکی از کارخانجات خبرداد. عصر امروز مجید الهی راد، مدیرکل کمیته امداد خراسان شمالی در گفت‌وگو با خبرنگاران در رابطه با ساخت مسکن محرومان، اظهارکرد: یکی از کارخانجات تعهد ساخت ۵۰ واحد مسکونی برای محرومان استان را داشت که هم اکنون این واحد ها در حال اتمام هستند.

  • قیمت آپارتمان۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۱

    قیمت آپارتمان۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۱

    به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر، براساس مشاهدات میدانی در مناطق مختلف تهران با توجه به امکانات اطراف منزل و موقعیت آن قیمت‌های مختلفی را می‌بینیم. در این گزارش از مناطق ۲۲ گانه تهران یک مورد قیمت مسکن را با عمر بنای بین یک تا ۳۰ سال و متراژ بین ۴۰ تا ۲۰۰ متر گردآوری کردیم.

  • ریزش قیمت مسکن

    ریزش قیمت مسکن

    پیش‌بینی عجیب رییس اتحادیه املاک درباره قیمت مسکن رییس اتحادیه مشاوران املاک با اعلام اینکه سال ۱۴۰۱ سال کاهش قیمت مسکن است، گفت: این شرایط تا دو تا سال آینده نیز در کشور ادامه دارد و شاهد تداوم کاهش قیمت مسکن خواهیم بود.

  • چگونه وام ۴۸۰ میلیونی مسکن بگیریم؟

    چگونه وام ۴۸۰ میلیونی مسکن بگیریم؟

    هزینه وام مسکن نسبت به حدود ۱۰ روز قبل تفاوت چندانی نداشته و بر این اساس متاهل‌های ساکن تهران میتوانند با پرداخت ۹۱ میلیون تومان، نسبت به اخذ وام ۴۸۰ میلیون تومانی اقدام کنند.بررسی آخرین وضعیت قیمت اوراق مسکن نشان می‌دهد که هر برگ اوراق تسهیلات مسکن در فروردین و اردیبهشت و خرداد سال گذشته به ترتیب ۹۸ هزار و ۳۰۰، ۹۳ هزار و ۲۰۰ و ۹۴ هزارتومان قیمت دارند.

  • رهن و اجاره در پونک تهران

    رهن و اجاره در پونک تهران

    قیمت رهن و اجاره مسکن در منطقه پونک تهران یک دستگاه واحد مسکونی حدود ۱۳۰ متر، واقع در منطقه پونک با عمر بنای ۶ سال، با مبلغ ۴۵۰ میلیون تومان ودیعه و ۵ میلیون تومان اجاره داده می‌شود.فهرست رهن و اجاره آپارتمان در منطقه پونک تهران به شرح زیر است؛

  • ساخت مسکن مهر ارتش در خرم‌آباد

    ساخت مسکن مهر ارتش در خرم‌آباد

    سرپرست اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی لرستان خبر داد؛ ساخت ۱۲۰۰ واحد مسکونی توسط تعاونی مسکن مهر ارتش در خرم‌آباد سرپرست اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان لرستان از ساخت ۱۲۰۰ واحد مسکونی توسط تعاونی مسکن مهر ارتش در خرم‌آباد خبر داد. روز چهارشنبه در سومین روز از هفته کارگر سرپرست اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان لرستان از پروژه مسکن مهر لشکر ۸۴ خرم آباد بازدید کرد.

  • تسهیلات بافت فرسوده دوگنبدان

    تسهیلات بافت فرسوده دوگنبدان

    رئیس بنیاد مسکن گچساران گفت: با پیگیری های انجام شده میزان تسهیلات بافت فرسوده این شهرستان افزایش یافته است. محمد مراد راغ پور در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در گچساران اظهار کرد: افزون بر یک هزار میلیارد ریال اعتبار در قالب تسهیلات بانکی ارزان قیمت و ۲۲۰ میلیارد ریال به صورت بلاعوض برای احیای بافت فرسوده دوگنبدان هزینه شده است. این میزان تسهیلات برای نوسازی ۲ هزار و ۲۰۰ واحد مسکونی در بافت فرسوده دوگنبدان پرداخت شده است.

  • قیمت آپارتمان چهارشنبه ۷ اردیبهشت ۱۴۰۱

    قیمت آپارتمان چهارشنبه ۷ اردیبهشت ۱۴۰۱

    قیمت آپارتمان در مناطق ۲۲ گانه تهران را می‌توانید در این گزارش مشاهده کنید. براساس مشاهدات میدانی در مناطق مختلف تهران با توجه به امکانات اطراف منزل و موقعیت آن قیمت‌های مختلفی را می‌بینیم. در این گزارش از مناطق ۲۲ گانه تهران یک مورد قیمت مسکن را با عمر بنای بین یک تا ۳۰ سال و متراژ بین ۴۰ تا ۲۰۰ متر گردآوری کردیم.

  • ۵۲ درصدخانه از بی دوام است

    ۵۲ درصدخانه از بی دوام است

    مدیر بنیاد مسکن گرگان از مجموع ۳۲ هزار واحد مسکونی روستایی در گرگان، ۱۷ هزار واحد معادل ۵۲ درصد بی دوام هستند. در گرگان ۹۳ روستا داریم و براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ تعداد واحدهای مسکونی روستایی ۳۲ هزار و ۵۰۷ واحد بوده که از این تعداد ۱۵ هزار و ۵۰۳ واحد بادوام و ۱۷ هزار و ۷۵ واحد بی دوام است؛ یعنی ۵۲ درصد واحدهای روستایی گرگان بی دوام هستند.

  •  دو عاملی  جدید بازار مسکن

    دو عاملی جدید بازار مسکن

    براساس آمار رسمی متوسط قدرت خرید واقعی خانوارهای کشور برای حدود ۱۵ سال گذشته به‌طور کلی روندی کاهشی را تجربه کرده است، در سال ۱۴۰۱ حتی در صورت دستیابی به رشدهای اقتصادی مناسب، افزایش چشمگیر قدرت خرید متقاضیان مصرفی برای ورود به بازار مسکن دور از انتظار است.دو عامل اساسی نقش پررنگی در شکل‌دهی به تحولات بازار مسکن در سال ۱۴۰۱ ایفا خواهند کرد؛ ضعف تقاضای مصرفی و تحولات کلان اقتصاد.

  • قیمت آپارتمان سه‌شنبه6اردیبهشت

    قیمت آپارتمان سه‌شنبه6اردیبهشت

    قیمت روز آپارتمان در تهران سه‌شنبه ۶ اردیبهشت ۱۴۰۱ قیمت آپارتمان در مناطق ۲۲ گانه تهران را می‌توانید در این گزارش مشاهده کنید. براساس مشاهدات میدانی در مناطق مختلف تهران با توجه به امکانات اطراف منزل و موقعیت آن قیمت‌های مختلفی را می‌بینیم. در این گزارش از مناطق ۲۲ گانه تهران یک مورد قیمت مسکن را با عمر بنای بین یک تا ۳۰ سال و متراژ بین ۴۰ تا ۲۰۰ متر گردآوری کردیم.توجه کنید که قیمت‌ها بر حسب مترمربع به تومان بوده و تقریبی است.

  • با ۵۰۰ میلیون تومان صاحب خانه شوید

    با ۵۰۰ میلیون تومان صاحب خانه شوید

    در چند سال اخیر، خرید خانه تبدیل به رویای دست نیافتنی بسیاری از ایرانیان شده است، چرا که عمده خانواده‌ها قادر به تامین هزینه‌های میلیاردی برای تهیه سرپناه نیستند.در سال‌های گذشته همواره مسکن مهر جزو آپارتمان‌های ارزان قیمت به ویژه در اطراف شهرهای بزرگ محسوب می‌شد اما اکنون واحدهای مسکونی مهر نیز دچار جهش قیمت شده و برای خرید آنها در شهر جدید پردیس حداقل باید بین ۷۶۰ میلیون تا ۱۲۰۰ میلیارد تومان داشت.

  • خیز قیمت اوراق مسکن

    خیز قیمت اوراق مسکن

    روند صعودی هزینه وام مسکن ادامه‌دار شد؛ خیز قیمت اوراق مسکن برای فتح قله ۱۰۰ میلیون تومانی در حالی که قیمت اوراق تسهیلات مسکن در هفته نخست پس از تعطیلات نوروز تا ۷۸ هزار تومان کاهش یافته بود، دوباره روند صعودی خود را پیش گرفت به حدود ۱۰۱ هزار تومان رسید.و روز یکشنبه ۴ اردیبهشت ماه ۱۴۰۱ به‌طور میانگین به حدود ۱۰۱ هزار تومان رسید.این قیمت در مقایسه با قیمت هفته نخست پس از تعطیلات نوروزی افزایشی ۳۰ درصدی را نشان می‌دهد.