بازار املاک / خانه‌به‌دوشی مدرن

خانه‌به‌دوشی مدرن

خانه‌به‌دوشی مدرن

در شهری که اجاره از دستمزد جلو زده و زندگی برای بسیاری از اجاره‌نشین‌ها به تجربه‌ای موقت، ناپایدار و بی‌قصه تبدیل شده است.

 کلان شهر تهران، امروز بیش از هر زمان دیگری در تلاقی رشد و فرسایش ایستاده است؛ 

از نفس تنگی آسمان و قفل ترافیک گرفته تا بحران مسکن و فرسودگی زیرساخت ها. 

تهرانی که روزگاری نماد امید و پیشرفت بود، حالا زیر فشار جمعیت، آلودگی و تصمیمات متناقض هر روز با چالش تازه ای روبه رو می شود.

گزارش پیش رو به اجاره نشینی در تهران، عوامل و راهکارهای آن پرداخته است.

قرارداد که تموم میشه، اجاره این قدر میره بالا

هر سال، پیش از آن که تابستان برسد، اضطراب به خانه های اجاره ای تهران می خزد. 

نه با صدای زنگ و نه با نامه رسمی بلکه با یک جمله ساده از زبان صاحبخانه: قرارداد که تموم میشه، اجاره این قدر میره بالا. 

از همان لحظه، خانه دیگر خانه نیست. مترها کوچک تر می شوند، دیوارها تنگ تر و آینده مبهم تر.

مستأجران تهران دیگر فقط دنبال سقف نیستند؛ دنبال جایی اند که بتوانند یک سال دیگر بمانند . 

ماندن، حالا بزرگ ترین خواسته است؛ نه بهتر شدن، نه خانه دار شدن، فقط ماندن و دوام آوردن.

 در شهری که اجاره هر سال از دستمزد جلو می زند، زندگی به مجموعه ای از حساب وکتاب های اضطراری تبدیل شده است: کدام هزینه را حذف کنیم؟ از کجا بزنیم؟ مدرسه، درمان، غذا یا کرایه خانه؟

بحران اجاره مسکن در تهران، یک عدد در جدول های آماری نیست؛ تجربه ای روزمره از ترسِ جابه جایی، بی ثباتی و فرسایش روانی است. 

غصه بی قصه شدن هاست؛ دل کندن از خانه ای که تازه داشتند به آن خو می گرفتند و حالا باید رهایش کنند.

دستمزد کجا و اجاره مسکن کجا؟

طبق آمارهای رسمی، تورم اجاره مسکن در سال 1404 به حدود 36 تا 37 درصد رسیده است؛ 

رقمی که در استان تهران در برخی مقاطع حتی بالاتر ثبت شده است. این در حالی است که رشد دستمزدها، فاصله ای معنادار با این عدد دارد. به زبان ساده، هر سال سهم بیشتری از درآمد خانوار صرف اجاره می شود و چیز کمتری برای زندگی باقی می ماند یا عملا چیزی نمی ماند.

میانگین اجاره یک واحد مسکونی در تهران به حدود 50 میلیون تومان در ماه رسیده است؛ عددی که برای بسیاری از خانوارها، معادل کل یا بخش عمده درآمد ماهانه است. 

اینجاست که مسکن از نیاز اولیه به بحران دائمی تبدیل می شود. مستأجران دیگر برای بهتر زندگی کردن برنامه نمی ریزند؛ برای دوام آوردن برنامه می ریزند.

در شمال تهران، اجاره ها چنان بالا رفته که حتی طبقه متوسطِ روبه بالا نیز از بازار رانده می شوند. در مرکز شهر، مستأجران به واحدهای قدیمی، کوچک و کم نور عقب نشینی کرده اند. 

در جنوب، هرچند اجاره پایین تر است اما این ارزانی اغلب به بهای کیفیت زندگی تمام می شود: تراکم بالا، دسترسی محدود به خدمات شهری و فرسودگی بافت و حالا تهران بی سروصدا دارد جمعیتش را جابه جا می کند.

مستأجر؛ شهروندی با چمدان آماده

برای مستأجر تهرانی، خانه دیگر نقطه ثبات نیست؛ ایستگاهی موقت است. 

هر قرارداد یک ساله با سایه سنگین سال بعد امضا می شود. بسیاری از خانواده ها حتی پیش از پایان قرارداد به فکر رفتن می افتند نه از سر انتخاب، بلکه از ترسِ ناتوانی در پرداخت اجاره جدید.

اسباب کشی های پیاپی، بخشی از زندگی عادی شده است. تغییر محله، تغییر مدرسه، دور شدن از محل کار و هزینه هایی که هیچ وقت در محاسبات رسمی دیده نمی شوند. 

این جابه جایی ها فقط جسمی نیست؛ روان آدم ها را هم جابه جا می کند. حس تعلق به محله، به همسایه و به شهر هر بار کمرنگ تر می شود.

در این میان، فشار اصلی بر دوش طبقه ای است که نه آن قدر فقیر است که مشمول حمایت های حداقلی شود، نه آن قدر مرفه که از بحران عبور کند: 

طبقه متوسط شهری. همان طبقه ای که ستون فقرات تهران بود و حالا آرام آرام در حال فرسایش است.

سیاست هایی که به خانه ها نرسیدند

در سال های اخیر، سیاست گذار بارها از کنترل بازار اجاره سخن گفته است؛ از تعیین سقف افزایش اجاره تا ثبت قراردادها و وعده ساخت مسکن. اما بازار اجاره، مسیر خودش را رفته است. 

سقف های تعیین شده در بسیاری از موارد یا دور زده شده اند یا اصلاً اجرا نشده اند. نظارت ناکافی، کمبود عرضه مسکن اجاره ای و نگاه سرمایه ای به مسکن، عملاً دست سیاست را بسته است.

تا زمانی که مسکن سودآورترین محل حفظ ارزش پول باشد و عرضه متناسب با تقاضا رشد نکند، فشار از دوش مستأجر برداشته نخواهد شد. 

نتیجه، بازاری است که نه به بخش نامه پاسخ می دهد و نه به توان مردم. بازاری که در آن، قدرت چانه زنی مستأجر تقریباً صفر است.

بحران اجاره مسکن روان جامعه را نشانه می گیرد

بحران اجاره مسکن، فقط مسئله پول نیست. مسئله روان، امنیت و آینده است. خانواده ای که هر سال در آستانه جابه جایی است، نمی تواند برای آینده برنامه ریزی کند. 

کودکی که هر دو سال مدرسه اش عوض می شود، هزینه ای می پردازد که در هیچ جدول آماری نمی آید. شهری که ساکنانش مدام در حال رفتن اند، انسجام اجتماعی اش را از دست می دهد.

نسلی در حال شکل گیری است که برایش خانه دار شدن رؤیایی دور از دسترس است و حتی اجاره نشینیِ پایدار هم به آرزو بدل شده است. 

این نسل با احساس بی ثباتی بزرگ می شود؛ احساسی که فقط اقتصادی نیست، عمیقاً اجتماعی و روانی است.

تهران امروز بر شانه های مستاجرانش ایستاده است آنهایی که هر سال خمیده تر می شود و پرسش این است در این شهر چه کسانی هنوز حق ماندن دارند؟

بحران اجاره مسکن در تهران پیش از هر چیز نتیجه کمبود عرضه و تبدیل مسکن به کالای سرمایه ای است. 

تا زمانی که ساخت وساز به جای پاسخ به نیاز مصرفی خانوارها، تابع سود سرمایه باشد، فشار از دوش مستأجر برداشته نمی شود. 

اقتصاددان ها تأکید می کنند افزایش واقعی عرضه مسکن اجاره ای، به ویژه از مسیر مسکن استیجاری و واحدهای کوچک و میان متراژ، تنها راه مهار پایدار بازار است؛ 

سیاستی که بدون مشارکت دولت و مشوق های مشخص برای بخش خصوصی عملاً شکل نمی گیرد.

از سوی دیگر، تجربه سال های اخیر نشان داده کنترل دستوری اجاره بها، بدون تقویت قدرت پرداخت مستأجران کارایی محدودی دارد.

 راهکار مؤثرتر، حمایت مستقیم از اجاره نشین هاست؛ از پرداخت یارانه هدفمند اجاره و وام های ودیعه قابل دسترس گرفته تا تشویق قراردادهای بلندمدت که امنیت سکونت را افزایش دهد. 

به باور کارشناسان، بازار اجاره زمانی آرام می شود که مستأجر فقط نگران تمدید قرارداد نباشد بلکه بتواند هزینه مسکن را در افق چندساله پیش بینی کند.

در نهایت، بحران اجاره مسکن جدا از بحران دستمزد و تمرکز شدید امکانات در تهران نیست. 

تا وقتی درآمدها از تورم مسکن عقب می مانند و فرصت های شغلی و خدمات شهری در پایتخت متمرکز است، جابه جایی اجباری مستأجران ادامه خواهد داشت. 

حل مسئله اجاره نیازمند نگاهی فراتر از بازار مسکن است؛ نگاهی که حق ماندن در شهر را به رسمیت بشناسد و مسکن را نه ابزار حفظ سرمایه، بلکه بخشی از امنیت اجتماعی بداند.

  • اجرای مصوبه حمایت از مستأجران

    اجرای مصوبه حمایت از مستأجران

    پلمب پنج املاکی متخلف در مشهد سید مرتضی مدنی فدکی، مدیرکل تعزیرات حکومتی خراسان رضوی از استمرار طرح برخورد با متصدیان واحدهای صنفی املاک خبر داد. واحدهای صنفی که مصوبه سران قوا را در مورد میزان مجاز افزایش اجاره واحدهای مسکونی و آپارتمان‌ها در شهرها رعایت نکنند طعم برخورد قاطع و عبرت‌آموز را خواهند چشید و کمترین آن پلمب واحد صنفی متخلف خواهد بود.

  • کمبود شدید فضای سبز در مجتمع‌های مسکونی

    کمبود شدید فضای سبز در مجتمع‌های مسکونی

    مدیر عامل سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران گفت: مالکان مجتمع‌های مسکونی بزرگ طبق طرح تفصیلی موظف به ساخت باغچه متناسب با فضای ساختمانی هستند. بسیاری از مجتمع‌های مسکونی که در چند سال اخیر در تهران ساخته می‌شود، یا فضای سبز ندارند یا اگر دارند بسیار محدود و کم رمق است. نمونه آن مجتمع‌های بزرگی است که در جنوب و غرب تهران توسط نهادهای دولتی یا شبه دولتی ساخته می‌شوند.

  • ثبت نام مسکن ملی

    ثبت نام مسکن ملی

    درحالیکه سال اول از 4 سال دوره دولت سیزدهم که باید در آن 1 میلیون واحد مسکونی ساخته شود در حال تمام شدن است.، ثبت‌نام دور جدید نهضت ملی مسکن در ۱۶ استان + اسامی ۱۶۳ شهر اعلام شد که نشان می دهد وزارت مسکن در دوران رستم قاسمی که قرار بود 4 میلیون واحد مسکونی در 4 سال بسازد از مرحله ثبت نام و کاغذبازی عبور نکرده و در گام اول متوقف شده است.

  •  مسکن چگونه کاهش می یابد؟

    مسکن چگونه کاهش می یابد؟

    با توجه به قیمت کنونی مسکن بر اساس اطلاعات مرکز آمار و همچنین روندیابی قیمت 5 ساله مسکن بر اساس نرخ دلار، قیمت هر متر مربع مسکن در حال حاضر با حباب 33 درصدی در بازار معامله می‌شود به گزارش 9 صبح، گره خوردن بخش‌های مختلف اقتصاد و شاخص‌های قیمت‌گذاری به قیمت ارز یکی از مشکلات بزرگی است که در سال‌های اخیر شاهد این مسئله بوده‌ایم. اوضاع زمانی دشوارتر از گذشته می‌شود که برخی از مهمترین کالاهای مورد نیاز مردم از جمله مسکن در قالب یک بازار سرمایه‌ای به قیمت عرض گره بخورد.

  • نقدینگیه امسال تابستان بازار مسکن

    نقدینگیه امسال تابستان بازار مسکن

    شوک قیمتی ایجاد شده در بازار معاملات مسکن تهران در نیمه بهار، فرضیه اتمام عصر آرامش ملکی در پایتخت را تقویت کرده است. بازار معاملات مسکن شهر تهران که از اواخر سال ۹۹ و همزمان با کاهش شیب تورم، در طول یک‌سال ۱۴۰۰ و یک‌ماه اول ۱۴۰۱، مسیر آرامش را در پیش گرفته بود، با بروز شوک قیمتی و معاملاتی در اردیبهشت ماه، به مسیری خلاف جهت آنچه دست‌کم در طول یک‌سال گذشته در آن به حرکت درآمده بود، هدایت شد.

  •  بازار مسکن تا ۱۴۰۲

    بازار مسکن تا ۱۴۰۲

    طی ماه‌های اخیر سهم واحد‌های مسکونی نوساز در معاملات مسکن به پایین‌ترین سطح تاریخی خود رسید. این کاهش شدید سهم واحد‌های نوساز به خاطر چند مساله است که شاید مهم‌ترین آن، «سردرگمی سازنده‌ها نسبت به چگونگی محاسبه قیمت تمام‌شده ساخت و قیمت فروش در آینده» است. دو دوربین، تصاویر متفاوت از یکدیگر را نشان می‌دهد. تصویر اول به رشد قیمت مسکن در فاصله زمانی «قبل از جهش تا کنون» -۹۴ تا میانه بهار ۱۴۰۱- پرداخته که از رشد نقدینگی بیشتر بوده است

  •  جدیدترین قیمت اوراق در تهران و سایر استان‌ها

    جدیدترین قیمت اوراق در تهران و سایر...

    برای وام ۴۸۰ میلیونی مسکن چقدر باید اوراق خرید؟ بررسی آخرین قیمت‌های اوراق تسهیلات مسکن نشان می‌دهد، متاهل‌های ساکن پایتخت باید برای اخذ وام مسکن ۴۸۰ میلیون تومانی، بیش از ۱۳۴ میلیون تومان بپردازند.بررسی آخرین وضعیت قیمت اوراق مسکن نشان می‌دهد که هر برگ اوراق وام مسکن در فروردین ماه ۱۳۸ هزار و ۹۰۰ و در اردیبهشت و خردادماه سال گذشته نیز ۱۳۹ هزار و ۳۰۰ تومان قیمت دارند.

  • شکایت مستاجران از مالکان متخلف

    شکایت مستاجران از مالکان متخلف

    وزیر راه و شهرسازی اعلام کرد امکان ثبت شکایات در خصوص مبلغ افزایش اجاره‌بها بر اساس مصوبات اعلام شده، در سامانه ۱۲۴ فراهم شده است. روش شکایت مستاجران از مالکان متخلف! «رستم قاسمی» در نشست هماهنگی با ارگان‌ها و اصناف و مشاوران املاک برای پیگیری اجرایی شدن بسته سیاستی مصوب شده در جلسه سران قوا در خصوص بازار اجاره‌بها، اظهار کرد: با توجه به شرایط حاضر در بازار اجاره مسکن در کشور نشست پیگیری اجرای مصوبات برگزار شده و ادامه خواهد داشت.

  • ساخت ۸۰۰ مسکن برای مددجویان لرستانی

    ساخت ۸۰۰ مسکن برای مددجویان لرستانی

    ساخت ۸۰۰ مسکن برای مددجویان لرستانی دارای ۲ معلول ۸۰۰ واحد مسکونی با بنیاد مستضعفان تفاهم داریم که برای مددجویان دارای ۲ معلول به بالا ساخته شود. جلال شیخ‌پور صبح امروز در جلسه طرح‌های محرومیت‌زدایی و سرمایه‌گذاری بنیاد مستضعفان در لرستان، اظهار کرد: با بنیاد تفاهم داریم که ۸۰۰ واحد مسکونی برای مددجویان دارای ۲ معلول به بالا ساخته شود.

  • بی اعتنایی موجران به مصوبه تعیین اجاره بها

    بی اعتنایی موجران به مصوبه تعیین اجاره...

    رئیس اتحادیه املاک گرگان خبرداد؛ بی اعتنایی موجران به مصوبه تعیین سقف اجاره بها در گرگان قراردادهای پنهان افزایش یافت صنعتی، رئیس اتحادیه املاک گرگان با اشاره به بی اعتنایی به برخی از موجران به مصوبه تعیین سقف اجاره بها، گفت: برخی افراد برای دورزدن قانون به انعقاد قراردادهای پنهان رو آورده اند.

  • نمایشگاه توانمندی‌های شهر تهران

    نمایشگاه توانمندی‌های شهر تهران

    در بازدید شهردار منطقه 19 از نمایشگاه توانمندی‌های مدیریت شهری تهران 1401 مطرح شد نقش موثر انتقال تجربيات شهرداري کلان شهرها در افزايش کيفيت زندگي و ارتقاي تکنولوژي هاي نوين شهردار منطقه 19 با حضور در محل دائمی نمایشگاه های شهرداری تهران در بوستان گفتگو از نمایشگاه «شهرهای خواهرخوانده و توانمندی‌های مدیریت شهری تهران» بازدید کرد.

  •  بازار سیمان

    بازار سیمان

    قیمت سیمان تغییر نداشته و مطابق نرخ مصوب در بازار عرضه می شود. با وجود اینکه زمزمه هایی مبنی بر قطعی برق (کارخانه) شنیده می شد، اما مسئولان شرکت برق و سازمان صمت پیگیری های لازم را در این زمینه انجام دادند . قطعی برق را در این مدت نداشتیم و در تولید سیمان نیز مشکلی به وجود نیامد. قیمت سیمان در بازار هیچگونه تغییری نداشته و ثابت است.

  • آغاز ثبت‌نام نهضت ملی مسکن از فردا

    آغاز ثبت‌نام نهضت ملی مسکن از فردا

    معاونت مسکن و ساختمان در اطلاعیه ای جزییات ثبت‌نام مجدد متقاضیان طرح نهضت ملی مسکن را در سامانه طرح‌های حمایتی تشریح کرد. اطلاعیه معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی به شرح زیر است؛ با توجه به شناسائی ظرفیت مازاد در زمین‌های تامین شده قبلی یا تامین زمین جدید جهت احداث واحد مسکونی در قالب طرح نهضت ملی مسکن در برخی از شهرهای کشور

  • سقفِ بی سقف

    سقفِ بی سقف

    خبری از مصوبه اجاره‌بها نیست! در سال­های اخیر قیمت­‌ها در حوزه مسکن چه در بخش خرید و فروش و یا در رهن و اجاره به شکل قابل توجهی رشد داشته است­، این در حالی است که در مقایسه با توان اقتصادی، درصد افزایش حقوق و سایر موارد وابسته به قیمت­‌گذاری­، این سیر صعودی همگام با باقی نرخ‌های موجود حرکت نکرده و هر روز دستیابی به این نیاز اولیه(سرپناه) برای افراد سخت‌تر می‌شود.

  • خدمات بانکی و ثبت‌نام مدارس محدود می شود

    خدمات بانکی و ثبت‌نام مدارس محدود می...

    تمامی مردم باید در سامانه املاک و اسکان ثبت‌نام کنند و در صورتی که ثبت‌نام انجام نشود طبق قانون، خدمات بانکی نباید ارائه شود.رستم قاسمی وزیر راه و شهرسازی درباره نهضت ملی مسکن با بیان این‌که ساخت ۴ میلیون واحد مسکونی بسیار مشکل و سیر برنامه‌های طولانی است، اظهار کرد: ۵.۲ میلیون نفر در این طرح ثبت‌نام کرده‌اند و تاکنون برای ۳ میلیون واحد زمین تأمین شده است.

  •  تغییر کاربری اراضی پیشکوه متوقف شد

    تغییر کاربری اراضی پیشکوه متوقف شد

    با حکم دادستانی تغییر کاربری اراضی پیشکوه تربت‌حیدریه متوقف شد مدیر راه و شهرسازی تربت‌حیدریه اظهار کرد: هرگونه ساخت و ساز با کاربری مسکونی در بوستان پیشکوه این شهرستان ممنوع و با افراد متخلف برابر قانون رفتار خواهد شد. مشاهده شده فردی حقیقی در رابطه با 29 هکتار زمین پیشکوه حکم مستثنیات از دولت گرفته و به طبع آن اقدام به تسطیع، قطعه‌بندی و فروش با کاربری مسکونی به غیر کرده‌است.

  • پروژه‌ای رها شد احداث فاز ۱۱ پردیس

    پروژه‌ای رها شد احداث فاز ۱۱ پردیس

    احداث فاز ۱۱ پردیس، یکی از پروژه‌های مسکن مهر بود که در اواخر دولت احمدی‌نژاد آغاز شد و در زمان انتقال دولت به دوره حسن روحانی و وزارت عباس آخوندی، در‌حالی‌که پیشرفت فیزیکی بین ۷۰ تا ۸۰ درصد داشت، تقریبا به کلی رها شد و سال‌ها معلق ماند تا زمان وزارت محمد اسلامی که با شیبی کند دوباره فعال شد؛ اگرچه علیرغم وعده‌های مکرر، نهایتا در این دوره نیز به سرانجام نرسید.

  • بازار مسکن پایین‌تر از تورم

    بازار مسکن پایین‌تر از تورم

    با این‌که رشد سنگین قیمت مسکن در پنج سال گذشته اقتصاد خانوار‌ها را با مشکل مواجه کرده، بازار مسکن در یک سال اخیر و حتی ماه گذشته پایین‌تر از تورم عمومی حرکت کرده و نظر کارشناسان این است که روال نسبتا آرام آن تا پایان سال ادامه خواهد یافت. بازار مسکن تا پایان سال متعاذل است

  • بسته جدید برای بازار اجاره

    بسته جدید برای بازار اجاره

    وزیر راه و شهرسازی از تدوین بسته جدیدی برای بازار اجاره مسکن خبر داد که در جلسه هیات دولت برای تصویب هیات وزیران مطرح می‌شود، این در حالی است که مجلس هم طرح ساماندهی بازار اجاره با موضوعاتی از قبیل اجاره‌داری حرفه‌ای و ساخت واحدهای استیجاری را در دستور کار دارد که بخش خصوصی و شهرداری‌ها در اجرای آن نقش دارند.

  • تورم از ۴۰%به ۵۲ % رسیده

    تورم از ۴۰%به ۵۲ % رسیده

    وزیر راه و شهرسازی مطرح کرد عدم ضمانت اجرایی پاشنه آشیل تعیین حد مجاز برای قراردادهای اجاره از تدوین بسته جدیدی برای اجاره مسکن خبر داد که روز یکشنبه در جلسه هیات دولت برای تصویب هیات وزیران مطرح می‌شود.

  • جریمه مالیاتی بانک‌هاکه وام اجاره ندهند

    جریمه مالیاتی بانک‌هاکه وام اجاره ندهند

    بانک‌ها برای امسال نیز باید ودیعه مسکن را با سقف‌های جدید بپردازند و اگر بدون دلیل موجه بانکی از پرداخت این وام امتناع کنند، مشمول جریمه مالیاتی خواهند شد. با تصویب پرداخت تسهیلات کمک ودیعه مسکن در سال جاری، حضور این وام در شبکه بانکی وارد سومین سال شد.