بازار املاک / بازار مسکن در رکود ماند اما خانه ارزان نشد

بازار مسکن در رکود ماند اما خانه ارزان نشد

بازار مسکن در رکود ماند اما خانه ارزان نشد

رکود معاملات و کاهش قدرت خرید خانوارها هنوز نتوانسته قیمت مسکن را پایین بیاورد. افزایش هزینه ساخت، به‌ویژه رشد ۱۰۶ درصدی قیمت مصالح ساختمانی، در کنار کاهش سهم زمین از قیمت تمام‌شده، همچنان یکی از موانع اصلی کاهش قیمت خانه به شمار می‌رود.

بررسی برآوردهای موجود نشان می‌دهد در تهران، سهم زمین از قیمت تمام‌شده مسکن در سال‌های اخیر در محدوده‌ای بالاتر از ۵۰ درصد قرار داشته 
و طبق آخرین داده منتشرشده برای سال ۱۴۰۲ این سهم در مناطق شهری کشور حدود ۴۷ درصد و در استان تهران ۶۳ درصد برآورد شده است. 
این رقم به معنای آن است که در بخش قابل‌توجهی از پروژه‌های ساختمانی، بخش عمده قیمت نهایی پیش از آنکه نخستین آجر روی زمین گذاشته شود، شکل گرفته است.
بررسی فایل‌های فروش در بازار مسکن در شهریور ۱۴۰۵ از افزایش نسبی تعداد فایل‌های با تخفیف در مقایسه با مرداد حکایت دارد.
 اما این مساله به معنای ارزانی یا کاهش چشمگیر نرخ‌های پیشنهادی آپارتمان از سوی مالکان نیست.  به نظر می‌رسد رکود بازار ملک، برخی بساز و بفروش‌ها و سازندگان «پول‌لازم» را مجبور به ارایه تخفیف کرده است؛ 
پدیده‌ای که معمولا در زمان رکود بازار مسکن رخ می‌دهد و مسبوق به سابقه است.
این در حالی است که هزینه ساخت نیز در ماه‌های اخیر با جهش قابل‌توجهی مواجه شده است؛ 
به‌گونه‌ای که مرکز آمار ایران در گزارش مربوط به بهار ۱۴۰۵، شاخص قیمت نهاده‌های ساختمان‌های مسکونی شهر تهران را ۳۳۶.۴ اعلام کرده
 که نسبت به فصل قبل ۲۰.۷ درصد، نسبت به فصل مشابه سال قبل ۱۰۶.۸ درصد و در چهار فصل منتهی به بهار ۱۴۰۵، ۸۰ درصد افزایش داشته است.
در تحلیل قیمت مسکن معمولاً نخستین متهم، مصالح ساختمانی و دستمزد نیروی کار است،
 اما ساختار قیمت تمام‌شده نشان می‌دهد زمین نقشی اساسی‌تر دارد. قیمت زمین نه‌تنها به‌صورت مستقیم وارد هزینه پروژه می‌شود، 
بلکه بر سهم طرفین در قراردادهای مشارکت در ساخت، میزان بلاعوض و حتی امکان اقتصادی اجرای پروژه نیز اثر می‌گذارد.
آخرین برآوردهای منتشرشده از سهم زمین در استان تهران نشان می‌دهد این سهم در سال ۱۴۰۲ به حدود ۶۳ درصد رسیده است. 
این شاخص در سال ۱۳۹۹ حتی به حدود ۶۵.۸ درصد رسیده بود و در سال ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ به‌ترتیب حدود ۶۴.۷ و ۵۸.۸ درصد گزارش شده است.

سهم مالکان زمین در پروژه‌های مشارکتی کاهش یافت
اهمیت قیمت زمین را می‌توان در قراردادهای مشارکت در ساخت نیز مشاهده کرد. 
در این قراردادها، مالک زمین و سازنده هرکدام آورده‌ای دارند؛ زمین و ملک از یک سو و سرمایه، ساخت، مدیریت و تأمین هزینه‌های پروژه از سوی دیگر.
به همین دلیل، درصد مشارکت یک عدد ثابت نیست و باید بر اساس ارزش روز زمین، ظرفیت ساخت، هزینه اجرای پروژه و ارزش فروش واحدهای نوساز محاسبه شود.
با این حال، گزارش‌های میدانی اخیر از بازار تهران نشان می‌دهد افزایش هزینه‌های ساخت در برخی پروژه‌ها باعث شده فرمول‌های رایج مشارکت تغییر کند. 
بر اساس گزارشی که در تیرماه ۱۴۰۵ به نقل از رسانه‌ها منتشر شده، 
در بخشی از پروژه‌های بزرگ‌متراژ تهران، نسبت سنتی ۶۰ درصد سهم مالک و ۴۰ درصد سهم سازنده به سمت سهم برابر ۵۰-۵۰ حرکت کرده است. 
این تغییر به افزایش هزینه ساخت و رشد نامتوازن هزینه‌های ساخت و قیمت زمین نسبت داده شده است.
این موضوع یک پیام مهم برای بازار دارد: حتی اگر قیمت زمین افزایش شدیدی نداشته باشد، افزایش هزینه ساخت می‌تواند سهم اقتصادی سازنده را بالا ببرد.
 به بیان دیگر، وقتی هزینه ساخت نسبت به ارزش زمین افزایش می‌یابد، سازنده برای اقتصادی نگه داشتن پروژه نیازمند سهم بیشتری از محصول نهایی خواهد بود.

رشد هزینه ساخت فرمول پروژه‌ها را تغییر داد
در کنار زمین، هزینه اجرای ساختمان نیز در سال ۱۴۰۵ به یکی از مهم‌ترین چالش‌های سازندگان تبدیل شده است.
بر اساس داده‌های مرکز آمار، شاخص قیمت نهاده‌های ساختمان‌های مسکونی شهر تهران در بهار ۱۴۰۵ نسبت به بهار سال گذشته بیش از دو برابر شده و رشد نقطه‌به‌نقطه ۱۰۶.۸ درصدی را ثبت کرده است. 
تورم فصلی نیز ۲۰.۷ درصد بوده است؛ یعنی حتی در فاصله یک فصل، هزینه نهاده‌های ساختمانی بیش از یک‌پنجم افزایش یافته است.
این ارقام به معنای آن نیست که قیمت تمام‌شده همه ساختمان‌ها دقیقاً به همین میزان افزایش یافته است،
 چرا که هزینه ساخت تنها شامل نهاده‌های ساختمانی نیست و سهم زمین، دستمزد، عوارض، بیمه، مالیات، هزینه تأمین مالی، مجوزها، انشعابات، آسانسور و سایر هزینه‌ها نیز باید در محاسبه لحاظ شود.
با این حال، رشد بیش از ۱۰۰ درصدی نقطه‌به‌نقطه شاخص نهاده‌ها نشان می‌دهد فشار هزینه‌ای بر سازندگان بسیار جدی شده است.
در برآوردهای بازار برای سال ۱۴۰۵ نیز هزینه ساخت پروژه‌های مسکونی، بسته به کیفیت و نوع ساختمان، حدود ۴۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان به ازای هر مترمربع اعلام شده
 و برای پروژه‌های با کیفیت متوسط رو به بالا رقمی در حدود ۷۰ میلیون تومان مطرح شده است. این ارقام، برآوردهای صنفی و بازاری هستند و نرخ رسمی واحدی برای تمام پروژه‌ها محسوب نمی‌شوند.

زمین، حلقه مفقوده قیمت مسکن
در این زمینه فرشید پورحاجت، دبیر کانون انبوه‌سازان در گفت‌وگو با ایسنا ضمن تشریح شرایط فعلی بازار مسکن، گفت: زمین یکی از مهم‌ترین اجزای شکل‌دهنده قیمت تمام‌شده است 
و افزایش قیمت مسکن را نمی‌توان صرفاً با رشد قیمت مصالح توضیح داد.
به گفته وی، افزایش قیمت زمین پیش از آغاز عملیات ساختمانی، بخش قابل‌توجهی از هزینه تولید را تعیین می‌کند 
و در کنار آن، عوارض، بیمه، مالیات، هزینه تأمین مالی و فرآیندهای طولانی اداری نیز به هزینه تولید اضافه می‌شوند.
پورحاجت همچنین معتقد است بازار مسکن امروز را نمی‌توان صرفاً با الگوی سنتی «رکود و رونق» تحلیل کرد؛ 
چراکه از یک سو قدرت خرید خانوارها کاهش یافته و از سوی دیگر هزینه تولید کاهش پیدا نکرده است. 
در نتیجه، کاهش معاملات لزوماً به معنای کاهش قیمت مسکن نیست.
وی تأکید دارد که اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، انگیزه سرمایه‌گذاری و تولید مسکن نیز کاهش خواهد یافت و سیاست‌گذاری باید به جای تمرکز صرف بر قیمت نهایی، عوامل شکل‌دهنده قیمت، از جمله زمین، هزینه ساخت، مجوزها و تأمین مالی را هدف قرار دهد.

  • شرایط جدید دریافت وام تعمیرات مسکن برای مشمولان

    شرایط جدید دریافت وام تعمیرات مسکن برای...

    بانک مسکن شرایط جدید دریافت وام تعمیرات مسکن را اعلام کرد؛ این تسهیلات تنها به متقاضیان خرید و تعمیر خانه ارائه می‌شود و سایر افراد واجد شرایط بازسازی یا نوسازی مسکن، به دلیل محدودیت منابع، مشمول دریافت وام نیستند.

  • پیش‌بینی مهم درباره بازار مسکن تا پایان ۱۴۰۴

    پیش‌بینی مهم درباره بازار مسکن تا پایان...

    آمار‌های رسمی جدید، نشان می‌دهند که میانگین سهم مسکن از کل هزینه‌های خانواده از مرز ۳۸ درصد عبور کرده‌است. این روند که قدرت خرید خانوار در سایر بخش‌ها را تحلیل می‌برد، نشان‌دهنده عمیق‌تر شدن یک بحران ساختاری در اقتصاد و معیشت شهروندان‌است.

  • بساز بفروش‌ها نابود شدند!

    بساز بفروش‌ها نابود شدند!

    هزینه ساخت هر متر مربع مسکن در تهران بدون احتساب قیمت زمین به ۳۰ میلیون تومان رسیده است؛ فعالان صنعت ساختمان خواستار مشارکت گسترده‌تر بخش خصوصی و اصلاح قوانین محدودکننده در اجرای طرح نهضت ملی مسکن شدند.

  • چوب حراج به بازار مسکن

    چوب حراج به بازار مسکن

    تعداد پیامک‌های «فروش واحد مسکونی با تخفیف‌های ۱۰ درصد، ۱۵ درصد و ۲۰ درصد» در بازار مسکن تهران به شکل محسوس افزایش یافته است.

  • خدمات بدون ثبت‌نام متوقف می‌شود

    خدمات بدون ثبت‌نام متوقف می‌شود

    مطابق اصلاحیه قانون مالیات‌های مستقیم مصوب سال ۱۳۹۴، ایجاد سامانه ملی املاک و اسکان کشور به موجب تبصره ۷ ماده ۱۶۹ مکرر و با هدف شناسایی برخط مالکان و ساکنان واحدهای مسکونی، تجاری، خدماتی و اداری، بر عهده وزارت راه و شهرسازی گذاشته شد.

  • گران‌سازی مسکن توسط مشاوران املاک

    گران‌سازی مسکن توسط مشاوران املاک

    درحالی که بازار مسکن با کاهش تقاضا مواجه شده است اما عده‌ای به دنبال افزایش قیمت در همین شرایط هستند. با نگاهی به آگهی‌های موجود در پلتفرم‌های مجازی، بازار اجاره‌ مسکن این روزها شاهد پدیده‌ «فروش دلاری» است.

  • قیمت مسکن در سال جاری تغییر می‌کند؟

    قیمت مسکن در سال جاری تغییر می‌کند؟

    کاهش چند درصدی قیمت‌ها در شمال تهران به دلیل جنگ، تقریبا همزمان با اخراج اتباع غیرمجاز رخ داد که باعث شد اجاره‌بها در مناطق جنوبی تهران هم نزولی شود. اینها در کنار رکود معاملات در سایر مناطق، این تصور را ایجاد کرد که شاید بازار وارد مسیر تازه‌ای شود، اما چندی نگذشت که خبر بازگشت معاملات و ثبات نسبی شرایط منتشر شد.

  • وضعیت نابسامان بازار مسکن

    وضعیت نابسامان بازار مسکن

    وضعیت نابسامان بازار مسکن سبب شده تا بسیاری از زوج‌های جوان توانایی مالی برای خرید یا رهن مسکن را نداشته باشند.

  • مستأجران، قربانی آمار

    مستأجران، قربانی آمار

    میانگین رشد تورم اجاره شهری در مردادماه امسال نسبت به سال قبل 34.6‌درصد بوده که 8 واحد درصد کمتر از دوره مشابه (مرداد1403 نسبت به مرداد1402) است.

  • نسخه کره جنوبی برای مستاجران ایرانی

    نسخه کره جنوبی برای مستاجران ایرانی

    بازار اجاره در ایران همواره یکی از پرچالش‌ترین حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی بوده است. نوسان‌های شدید، تورم عمومی و کمبود عرضه مسکن سبب شده‌اند که مستاجران در شرایط دشواری قرار گیرند.

  • حباب قیمت مسکن ترکید

    حباب قیمت مسکن ترکید

    با توجه به تغییر سبک زندگی در کشورمان، جنس تقاضای مسکن تغییر کرده است.

  • تورم اجاره مسکن به کف رسید

    تورم اجاره مسکن به کف رسید

    تورم نقطه به نقطه اجاره مسکن در شهرهای کشور به ۳۴.۶ درصد رسیده که کمترین میزان طی دست‌کم چهار سال اخیر است.

  • مصائب متقاضیان مسکن ملی

    مصائب متقاضیان مسکن ملی

    کامل کردن واحد مسکن ملی با خرید تجهیزات داخلی مانند کابینت، پکیج، شیرآلات، در و پنجره و... چقدر بودجه نیاز دارد

  • وضعیت بازار اجاره مسکن در سال ۱۴۰۴

    وضعیت بازار اجاره مسکن در سال ۱۴۰۴

    امسال بازار اجاره در بخش تمدیدها متعادل‌تر از سال گذشته بود و یکی از عوامل اثرگذار بر کاهش تقاضا، تغییرات جمعیتی بوده است.

  • آغاز ثبت‌نام جدید مسکن ملی

    آغاز ثبت‌نام جدید مسکن ملی

    طرح نهضت ملی مسکن یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های دولت برای تأمین سرپناه اقشار مختلف جامعه است. این طرح که در ادامه سیاست‌های «مسکن مهر» اجرا می‌شود، با هدف ساخت میلیون‌ها واحد مسکونی در سراسر کشور دنبال می‌شود.

  • وضعیت بازار مسکن حسابی وخیم شد

    وضعیت بازار مسکن حسابی وخیم شد

    بازار مسکن کشورمان که در سال‌های اخیر جهش مستمر و افسارگسیخته قیمت‌ها را تجربه کرده بود، در روزهای بعد از جنگ ۱۲ روزه فصل جدیدی را آغاز کرد.

  • وعده جدید برای متقاضیان مسکن ملی

    وعده جدید برای متقاضیان مسکن ملی

    تورم و افزایش قیمت مصالح ساختمانی فشار را به مبلغ آورده اولیه متقاضیانی که باید به تدریج مبلغ خرید مسکن از نهضت ملی را پرداخت کنند، به شدت افزایش داده است.

  • کاهش ۳۰ درصدی جابجایی مستاجران

    کاهش ۳۰ درصدی جابجایی مستاجران

    کارشناس بازار مسکن گفت: مستاجران و حتی صاحبخانه‌ها به دلیل نبود ثبات در وضعیت سیاسی کشور ترجیح داده‌اند که جابجایی محل سکونت را به تعویق بیندازند و تا حد امکان انجام ندهند و طوری که وضعیت بازار نشان می‌دهد حدود ۳۰ درصد نسبت به سال گذشته جابجایی مردم در شهر تهران کاهش داشته است.

  • منتظر سقوط شدید قیمت مسکن باشید

    منتظر سقوط شدید قیمت مسکن باشید

    بازار مسکن پس از تخلیه کامل حباب قیمتی، در مسیر ثبات قرار گرفته و پیش‌بینی می‌شود تا دو سال آینده خبری از افزایش قیمت‌ها نباشد؛ این در حالی است که به گفته رئیس کانون انبوه‌سازان، در برخی مناطق حتی کاهش نرخ نیز مشاهده شده است.

  • سقوط تاریخی بازار اجاره

    سقوط تاریخی بازار اجاره

    در سال ۱۴۰۲، بحران مسکن در ایران وارد مرحله‌ای بی‌سابقه و نگران‌کننده شد؛ مرحله‌ای که نه‌تنها امید بسیاری از خانوارهای مستأجر برای ورود به بازار خرید یا بهره‌مندی از طرح‌های ملی مسکن را به یأس بدل کرد، بلکه شمار زیادی از آنان را به دلیل فشار طاقت‌فرسای اجاره‌بها و هزینه‌های جانبی تأمین سرپناه، به مرز فروپاشی اقتصادی کشاند.

  • ناترازی بانک‌ها سد راه پرداخت وام نهضت ملی مسکن

    ناترازی بانک‌ها سد راه پرداخت وام نهضت...

    علیرضا نوین، عضو کمیسیون عمران مجلس، با انتقاد از عملکرد بانک‌ها و وزارت راه در اجرای نهضت ملی مسکن، ناترازی مالی، اختلاف آماری، احتکار زمین و اختلال سامانه ثبت‌نام را از مهم‌ترین موانع ساخت سالانه یک میلیون واحد مسکونی دانست و خواستار هماهنگی جدی میان دستگاه‌ها شد.