ایران شناسی / سر در عالی قاپو یکی از آثار تاریخی و گردشگری در شهر قزوین است

سر در عالی قاپو یکی از آثار تاریخی و گردشگری در شهر قزوین است

سر در عالی قاپو یکی از آثار تاریخی و گردشگری در شهر قزوین است

در ابتدای خیابان سپه – نخستین خیابان ساخته شده در ایران – قرار دارد. این بنا سردر یکی از هفت در ورودی به ارگ سلطنتی صفویان بوده‌است. و در اصلی جنوبی است که به خیابان و میدان شاه باز می‌شده و تنها در از این مجموعه است که اکنون به یادگار مانده است.

تاریخچه ساخت

این بنا نخست در دوره شاه طهماسب ساخته شده و در زمان شاه عباس اول به‌صورت کنونی تغییر شکل یافته‌است. 
در دوران ناصر الدین شاه نیز، تعمیرات و اضافاتی صورت گرفت و در دوران پهلوی اول به علت اقامت پلیس در آنجا ابتدا نام «نظمیه» و سپس «شهربانی» در ترنج بالای سردر به خط عبدالعلی پزشکیان، معلم خط قزوینی، گچبری گردید .
 در زمان پهلوی دوم قسمت اضافی بالای سردر را در زمان پهلوی دوم حذف نمودند.
 بر پیشانی این سردر رفیع که ۱۷ متر ارتفاع دارد، کتیبه‌ای با کاشی معرق به خط ثلث از علی‌رضا عباسی - خوشنویس معروف عهد صفوی - جلوه‌گر است.
 بر فراز این کتیبه، پنجره مشبک بزرگی از کاشی قرار گرفته‌است. بیش از دو گوشوار بلند در طرفین سردر که بر بالای طاق‌نمایی واقع شده که بنا را به ساختمان‌های هم جوار پیوند می‌داده است.

توصیف بنا

نمای داخلی سر درب عالی قاپو

این سردر، ورودی اصلی به دولتخانه دوران صفویه بود. 
بنای سر در شامل ایوان رفیع ورودی با قوس تیزه‌دار و سه ریف طاق‌نما در طرفین آن است. 
گوشواره‌هایی با ستون‌نماهای آجری در دو طبقه، نمای سردر را تکمیل می‌کنند.
 هشتی متصل به ایوان ورودی به شکل هشت ضلعی است و در طرفین محور ورودی آن اتاق‌های نگهبانی قرار دارد. 
در این هشتی پلکان‌هایی دیده می‌شود که به طبقه بالا - جایگاه نقاره‌زنان - راه می‌یابند. 
کتیبه و شباک کاشی، تنها تزیینات باقی‌مانده در ایوان ورودی است.
در طرف شرقی این سردر که پیش از مشروطیت رختشویخانه بود، مدرسه‌ای به نام امید در سال ۱۳۲۰ قمری احداث شد که از اولین مدارس نوین ایران می‌باشد.

شاردن سیاح فرانسوی به کتیبه دیگری در این سردر که مضمون آن بیت معروف زیر است و در حال حاضر وجود ندارد اشاره می‌کند: 
گشاده باد به دولت همیشه این درگاه به حق اشهد ان لا اله الا الله

مرمت بنا

سردر عالی قاپو قبل از انقلاب، جایگاه شهربانی و سپس در اختیار نیروی انتظامی بود، اکنون در اختیار میراث فرهنگی قرار گرفته و به منظور احیای دولتخانه صفوی در در حال مرمت می‌باشد.
مرمت بنا در خرداد ۹۱ آغاز گردید و مرمت بخش‌های آسیب‌دیده کف فرش هشتی، رنگ برداری و رنگ‌آمیزی درب‌های ورودی، مرمت آجرهای فرسوده و شکسته، بندکشی توخالی هشتی و تهیه و نصب درب‌های چوبی بخش داخلی بخشی از عملیات مرمتی بوده‌است.

لینک منبع : 

https://qwp.ir/lD-a 

  • طاق کسری

    طاق کسری

    طاق کسری یکی از آثار تاریخی به جا مانده از حکومت ساسانیان در زمان ایران باستان است که در حال حاضر در کشور عراق قرار دارد. در ساخت این بنا معماران ایرانی از کمترین ابزار و امکانات استفاده کرده‌اند و به همین دلیل امروزه از طاق کسری با عنوان شاهکار مهندسی ایران باستان یاد می‌شود. این بنای تاریخی از برجسته‌ترین نمونه‌های معماری طاق نما در زمان ساسانیان به شمار می‌رود.

  • کاخ خورشید کلات مشهد

    کاخ خورشید کلات مشهد

    " کاخ خورشید " یا " عمارت خورشید " یکی زیباترین کاخ های موجود در کشورمان ایران است که به دستور نادر شاه افشار موسس سلسه افشاریه در اوایل به سلطنتش در سال 1108 خورشیدی بنا نهاده شد که امروزه به عنوان یکی از بهترین جاذبه های گردشگری مشهد شناخته می شود. این کاخ در شهر کلات و در 150 کیلومتری شهر مشهد استان خراسان رضوی جای خوش کرده و نیز این کاخ در وسط باغ بزرگی قرار گرفته که شامل یک بنا در سه طبقه مجزا ‌است.

  • معمار ی و طراحی خانه خطیبی قزوین

    معمار ی و طراحی خانه خطیبی قزوین

    خانه خطیبی قزوین یکی از خانه های تاریخی قزوین است. نام کوچه خطیبی در قزوین را از روی نام خانه ای اعیانی درون آن برداشته اند. مالک این بنا معتمد حاج ملا احمد خطیبی نام داشت که یکی از کسبه تکیه ناسار بود.

  • کاخ شهرداری تبریز

    کاخ شهرداری تبریز

    کاخ شهرداری تبریز از بناهای تاریخی شهر تبریز است که ساخت آن از سال ۱۳۱۴ تا ۱۳۱۸ خورشیدی در محل گورستان متروک و مخروبهٔ کوی نوبر با نظارت مهندسان آلمانی و در زمان ریاست شهرداری حاج ارفع‌الملک جلیلی و با بودجهٔ ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ ریال انجام شد. از این بنا، به عنوان تالار شهر و دفتر اصلی شهرداری تبریز، بهره‌برداری شده‌است. این اثر در تاریخ ۲۹ تیر ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

  • بازسازی عمارت بادگیر کاخ گلستان تهران

    بازسازی عمارت بادگیر کاخ گلستان تهران

    عمارت بادگیر کاخ گلستان تهران یک بنای کاملا ایرانی است و معماری آن توسط بهترین معماران ایرانی ارائه شده است. مظفرالدین شاه قاجار در این عمارت شهر تهران، تاجگذاری کرده و این عمارت اتفاقات زیادی را در خود ثبت نموده است. بنای عمارت بادگیر کاخ گلستان تهران

  • بنای تاریخی تالار تیموری

    بنای تاریخی تالار تیموری

    ایوان و حیاط تالار تیمیوری که به عنوان موزه تاریخ طبیعی مورد استفاده قرار می‌گیرد

  • معرفی بنای عالی قاپو

    معرفی بنای عالی قاپو

  •  خانه زینت الملوک شیراز

    خانه زینت الملوک شیراز

  • ماسوله‌ای سرسبز در قلب کویر

    ماسوله‌ای سرسبز در قلب کویر