بازار املاک / منابع بانکی برای بخش خدمات و بازرگانی هست اما برای ساخت مسکن نه

منابع بانکی برای بخش خدمات و بازرگانی هست اما برای ساخت مسکن نه

منابع بانکی برای بخش خدمات و بازرگانی هست اما برای ساخت مسکن نه

در حالی که برخی مخالفان قانون جهش تولدی مسکن پرداخت تسهیلات به بخش مسکن برای ساخت 2 میلیون واحدمسکونی در سال را تورم‌زا می‌دانند، هر سال صدها هزار میلیارد تومان تسهیلات به بخش خدمات و بازرگانی پرداخت می‌شود اما نسبت به آثار تورمی آن نقدی مطرح نمی‌شود.

مسکن یکی از اساسی‌ترین‌ نیازهای خانوار است که در سال‌های اخیر زمینه آسیب گسترده به اقشار کم درآمد راه فراهم کرده است. در این راستا مادامی که ندانیم، از هر 1 میلیون تومان هزینه خانوار دهک متوسط در پایتخت، بیشتر از 500 هزار تومان صرف تامین سرپناه می‌شود، نمی‌توانیم درک کنیم، این کالای غیر قابل واردات و صادرات تا چه اندازه بر زندگی اقشار مختلف مردم تاثیر گذار است.

نابسامانی مقطعی در بازار کالاهایی نظیر مرغ شاید برای مردم قابل تحمل تلقی شود، اما نابسامانی 8 ساله در بازار یک کالای غیر قابل جایگزین نظیر مسکن به هیچ عنوان قابل تحمل نیست و می‌توان زمینه نارضایتی گسترده اجتماعی را فراهم کند.

در طول 7 سال گذشته، یکی از پرتکرارترین اخبار ماهیانه رشد قیمت مسکن به طور مداوم بوده است. همین مسئله سبب شده تا شاهد رشد 800 درصدی قیمت مسکن در طول 4 سال اخیر باشیم. به عبارت دیگر در شرایطی که در سال 1392 با 100 میلیون تومان، زمینه لازم برای خرید 27 متر واحد مسکونی مهیا می‌شود، رشد قیمت در طول 8 سال اخیر سبب شد تا با همان 100 میلیون تومان زمینه خرید یک مسکن 3 متری نیز ایجاد نشود.

*نیاز سالانه به ساخت 1.5 میلیون مسکن در بازار کشور

طبیعی است یکی از موانع خانه‌دار شدن افراد، نبود منابع کافی برای خرید مسکن است. از طرف دیگر ساخت مسکن نیز هزینه‌های قابل توجهی دارد که طبیعتا قشر عظیمی از نیاز جامعه از اقشار کم درآمد توان پرداخت آن را ندارند. لازم به تاکید است، این مشکل منحصر به کشور ایران نیست و در کشورهای دیگر جهان نیز جود دارد. در همین رابطه، راه حلی که در کشورهای توسعه یافته برای این موضوع پیگیری می‌شود اعطای تسهیلات بلندمدت مسکن است. به عبارت دیگر متناسب با شرایط بازار مسکن هر کشور این تسهیلات به خرید یا ساخت مسکن تعلق می‌گیرد.

در ایران، نگاهی به نیاز به مسکن در آخرین نسخه طرح جامع مسکن که در سال 96 توسط وزارت راه و شهرسازی تهیه شده است، مشخص می‌کند، از سال 1396 تا سال 1405، با احتساب تزریق 1.4 میلیون واحد مسکونی به موجب قانون مالیات بر خانه‌های خالی، 10 میلیون و 500 هزار واحد مسکونی نیاز است تا شاهد پاسخ به تقاضای مسکن کشور باشیم.

در صورتی که بر اساس آمارها و برآوردها طی دوره چهار ساله، از سال 1396 تا انتهای سال 1399، به صورت میانگین سالانه حدودا 350 هزار واحد مسکونی شهری و روستایی تولید شده باشد. در طول سال‌های 1396 تا 1399 تنها 1.4 میلیون واحد مسکونی از نیاز 10.5 میلیونی به مسکن پاسخ داده شده است.

در چنین شرایطی ساخت سالانه 1.5 میلیون واحد مسکونی از سال 1400 تا سال 1405 مورد نیاز است تا بر اساس طرح جامع مسکن شاهد عرضه متناسب با تقاضا در بازار مسکن باشیم.

بر این اساس مطابق قانون جهش تولید مسکن، بانک‌ها باید هر سال 20 درصد از تسهیلات پرداختی خود را به ساخت مسکن اختصاص دهند تا شاهد پاسخ به تقاضای مسکن باشیم. سهمی که براساس اولویت بخش مسکن بر همگان روشن است و بانک مرکزی هم پیش از این باید همواره به بانک‌ها برای پرداخت حداقل 20 درصد از تسهیلات به این بخش تاکید می‌کرد. بر این مبنا، سوال اساسی این است که چرا باوجود اهمیت این بخش، تاکنون سهم بخش مسکن از تسهیلات پرداخت نشده‌ و این تسهیلات به کجا رفته‌است؟

*وظیفه حاکمیت توصیه نیست

همان‌طور که ذکر شد، بانک مرکزی در گذشته همواره به بانک‌ها توصیه می‌کرد بخشی از تسهیلات خود را به بخش‌های مختلف از جمله مسکن اختصاص دهند. این سهم برای بخش مسکن، بین 20 تا 25 درصد از تسهیلات بود.

با این حال بانک‌ها و در راس آن‌ها بانک‌های خصوصی علاقه‌ای به پرداخت تسهیلات به این بخش ندارند. علت این امر هم سود بالاتر پرداخت تسهیلات به بخش‌های غیرمولد و همچنین بلندمدت بودن تسهیلات مسکن است.

در همین راستا، محمد حمیدزاده، کارشناس مسکن گفت:« دولت گذشته تمایلی به ساماندهی بازار مسکن نداشت و بر همین مبنا تنها به توصیه بسنده کرده و طبیعتا همین توصیه‌ها شرایط را دشوارتر کرد.»

*سهم تسهیلات مسکن در جیب دیگران

نگاهی به آمار تسهیلات پرداختی بانک‌ها به بخش‌های مختلف که براساس خوداظهاری بانک‌ها به دست آمده نشان می‌دهد، در دهه 90 سهم تسهیلات مسکن و ساختمان همواره کاهش یافته و از 17 درصد در ابتدای این دهه به حدود 5 درصد رسیده‌است. این کاهش قابل توجه در تسهیلات مسکن در شرایطی رقم خورد که هیچ کارشناس اقتصادی در این بازه زمانی نگرانی از ایجاد رکود کمر شکن در حوزه ساخت مسکن و یک سوم شدن تولید واحدهای مسکونی نداشت.

به همین دلیل تولید ناخالص داخلی بخش مسکن و ساختمان 35 درصد کاهش یافته و این بخش در این سال‌ها دچار رکود بوده و منقبض شده‌است. علاوه بر این، سهم تسهیلات کشاورزی هم 2 درصد کاهش یافته و سهم بخش صنعت و معدن تقریبا ثابت مانده‌است.

در مقابل سهم بخش خدمات و بازرگانی از حدود 43 درصد به 57 درصد رسیده و جایگزین سهم سایر بخش‌ها شده‌است. همچنین هیچ نهاد اقتصادی این افزایش سهم تسهیلات بازرگانی را با هشدار افزایش تورم در کشور همراه نکرد.


سهم تسهیلات پرداختی نظام بانکی به بخش‌های مختلف اقتصادی

 

لازم به ذکر است بخش خدمات خود به زیر فصل‌های مختلفی تفکیک می‌شود که بخش بزرگی از آن مانند خدمات عمومی از مالیاتِ مالیات دهندگان تامین می‌شود و خدمات موسسات پولی و مالی نیاز به تسهیلات ندارد. بنابراین عمده‌ی سهم تسهیلات مسکن و کشاورزی به چند زیربخش خاص در بخش خدمات پرداخت شده‌است.

با توجه به شرایط ذکر شده به نظر می‌رسد، سامان‌دهی بخش مسکن و عمل به مواد قانون اساسی در این باره، نیازمند عزم جدی بانک مرکزی در نظارت بر پرداخت سهم تسهیلات مسکن، متناسب با قانون جهش تولید و بازگرداندن سهم تسهیلات این بخش به مقدار آن در ابتدای دهه 90 است. تنها در این صورت است که وعده‌ی رئیس جمهور در مورد ساخت 4 میلیون مسکن در 4 سال و عمل به مواد مرتبط در قانون اساسی تحقق می‌یابد.

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس

  • مدیرکل محیط زیست استان اردبیل:خطر حمله گرگ‌ها به مناطق مسکونی

    مدیرکل محیط زیست استان اردبیل:خطر حمله...

    مدیرکل محیط زیست استان اردبیل گفت: به دلیل وقوع سرما و نایاب شدن غذا، حیات وحش به روستاها و شهرهای مختلف نزدیک شدند. سعید شهند اظهار کرد: از چند شهر و روستای استان گزارش‌های مکرری از حضور حیات وحش و حیوانات وحشی گزارش شده که به محض اطلاع محیط‌بانان در محل مورد نظر حاضر شده و نسبت به حمایت از حیات وحش اقدام کردند.

  • سال ۱۴۱۰ جشن نوسازی

    سال ۱۴۱۰ جشن نوسازی

    سال ۱۴۱۰ جشن نوسازی تمام واحدهای مسکونی روستایی کشور گرفته می‌شود همدان رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی با بیان اینکه سالانه ۲۰۰ هزار واحد مسکن روستایی در کشور ساخته می‌شود، گفت: همچنین نوسازی سالانه ۲۰۰ هزار واحد مسکونی روستایی در اولویت است تا در سال ۱۴۱۰ جشن نوسازی تمام واحدهای مسکونی روستایی کشور گرفته شود.

  • رئیس بنیاد مسکن: نوسازی سالانه ۲۰۰ هزار واحد مسکونی روستایی

    رئیس بنیاد مسکن: نوسازی سالانه ۲۰۰ هزار...

    سالانه ۲۰۰ هزار واحد مسکونی باید در روستا‌ها نوسازی شود که با اجرای این طرح در سال۱۴۱۰ جشن نوسازی همه واحد‌های مسکونی روستایی کشور گرفته می‌شود.اولویت بنیاد مسکن: نوسازی روستاها «اکبر نیکزاد» در آیین معارفه رییس بنیاد مسکن استان همدان افزود: بنیاد مسکن در راستای تعهد دولت مبنی بر ساخت یک میلیون واحد مسکونی در سال، علاوه بر ساخت ۲۰۰ هزار واحد مسکونی در روستاها، ساخت ۲۰۰ هزار مسکن نیز در شهر‌های زیر ۱۰۰ هزار نفر را تعهد کرده است.

  • ۸ میلیون خانوار مستاجر در کشور

    ۸ میلیون خانوار مستاجر در کشور

    نماینده مردم خمین در مجلس با بیان اینکه بیش از ۸ میلیون خانوار مستاجر در کشور وجود داشته . که اغلب آنها از اقشار کم درآمدجامعه بوده و حدود ۷۰ درصد درآمد خود را صرف پرداخت هزینه های تامین مسکن می‌کنند از ارائه تدوین طرحی برای ساماندهی بازار اجاره بها مسکن خبر داد.

  • نرخ مالیات خانه‌های لوکس و خودروهای لاکشری مشخص شد

    نرخ مالیات خانه‌های لوکس و خودروهای...

    سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۱ از تصویب نرخ مالیات واحدهای مسکونی و باغ ویلاهای گران قیمت و خودروهای لاکچری در این کمیسیون خبر داد.رحیم زارع سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۱ در نشست خبری امروز اظهار داشت: خودرو تا سقف یک میلیارد تومان مشمول مالیات خودرو نخواهد شد.

  • پس از ۹ ماه کشمکش صورت گرفت تفاهم دو دستگاه بر سر مالیات خانه‌های خالی

    پس از ۹ ماه کشمکش صورت گرفت تفاهم دو...

    پس از ماه‌ها کشمکش بر سر نحوه اعمال مالیات بر خانه‌های خالی، سازمان امور مالیاتی اعلام کرد که نسبت به محاسبه مالیات واحدهای مسکونی خالی اقدام کرده و نتایج آن در درگاه الکترونیک این سازمان منتشر شده است. از طرف دیگر طبق اعلام وزارت راه و شهرسازی، نخستین فهرست قطعی خانه‌های خالی به تعداد یک میلیون و ۱۷۰ هزار واحد به سازمان امور مالیاتی معرفی شد.

  •  طراحی ساختمان خورشیدی خیره کننده در تایوان

    طراحی ساختمان خورشیدی خیره کننده در...

    تولید یک میلیون کیلووات ساعت برق در سال نکته حائز اهمیت این است که "سان راک" حتی می‌تواند انرژی اضافی تولید شده را به شبکه برق شهری تزریق کند. بنابراین احتمالا تمامی ساختمان‌های اداری و مسکونی در آینده می‌توانند به همین روش به عنوان منابع انرژی عمل کنند.

  • هشدار به وزارت راه و شهرسازی درباره فرونشست‌ها

    هشدار به وزارت راه و شهرسازی درباره...

    بررسی های هواشناسی و اقلیمی ثابت کرده که منابع آبی ایران به ویژه در اطراف فلات مرکزی حداقل در ۱۵ سال آینده افزایشی نخواهد یافت؛ بنابراین جمعیت جدیدی که به واسطه برنامه جهش ملی مسکن در اطراف فلات مرکزی بارگذاری خواهد شد، برای مصارف خود ناچار می شود به سفره های زیرزمینی فشار بیشتری وارد کند و سرعت فرونشست زمین در این مناطق را افزایش دهد.

  • تمرکز بازار مسکن بر خانه‌های ارزان قیمت

    تمرکز بازار مسکن بر خانه‌های ارزان قیمت

    نتایج بررسی ۲۱۹ محله از بین ۳۷۰ محله شهر تهران نشان می‌دهد قیمت پیشنهادی مسکن فقط در ۱۱.۸ درصد از محله‌ها بالاتر از متوسط و در سایر محلات پایین‌تر از متوسط شهر تهران است. قیمت پیشنهادی مسکن در ۶۴ درصد از محله‌های شهر تهران پایینتر از متری ۳۰ میلیون تومان است.

  •  افزایش شدت بارندگی و آب‌گرفتگی معابر در بندرعباس

    افزایش شدت بارندگی و آب‌گرفتگی معابر...

    در حال برآورد خسارات هستیم هرمزگان مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان با اشاره به امکان شدت گرفتن بارش‌ها و آب‌گرفتگی معابر در بندرعباس تا قبل از ظهر امروز، گفت: در حال برآورد خسارت‌های وارد شده به بخش کشاورزی و مسکونی در استان هستیم.

  • ببینید دیگه سوراخ موش هم نمیشه اجاره کرد!

    ببینید دیگه سوراخ موش هم نمیشه اجاره...

    بررسی تحولات بازار مسکن تهران حاکی از آن است که طی ۱۰ سال اخیر قیمت مسکن حدود ۱۶۰۰ درصد افزایش یافته است. خبرآنلاین با انتشار کارتونی از مهدی عزیزی به این موضوع پرداخت.

  •  قیمت مسکن بعد از توافق وین

    قیمت مسکن بعد از توافق وین

    رئیس اتحادیه مشاوران املاک با بیان اینکه تورم بازار مسکن در ۹ ماه گذشته نزدیک صفر بوده است پیش‌بینی‌های غیر منتظره درباره قیمت مسکن بعد از توافق وین! مصطفی‌قلی خسروی اظهار کرد: این روزها اخبار خوبی از پیشرفت مذاکرات هسته‌ای شنیده می‌شود که به نوعی موضع عزتمندانه دولت آیت الله رئیسی در تعاملات بین‌المللی را نشان می‌دهد. همین مسأله باعث شده تا انتظارات افزایشی، جای خود را به انتظارات کاهشی در بازارهای طلا، ارز و به خصوص مسکن بدهد.

  • اگر ازدواج نکنید خانه، بی خانه!

    اگر ازدواج نکنید خانه، بی خانه!

    اگر مجردانی که ثبت نام کرده اند تا زمان تحویل واحد ازدواج نکنند، طبیعتاً واحد مسکونی تحویل خانوارهای واجد شرایط می‌شود.محمود محمودزاده در گفتگو با خبر رادیو اظهار کرد: از دوشنبه ۲۰ دی تا کنون تعداد مردان مجرد بالای ۲۳ سالِ ثبت نام کرده در سامانه ثمن (سامانه ثبت نام نهضت ملی مسکن) به حدود ۱۲۰ هزار نفر رسیده است.

  • افزایش مقاومت در برابر زلزله با مصالح سبک

    افزایش مقاومت در برابر زلزله با مصالح...

    تولید مصالح سبک از ماسه بادی، از جمله فناوری‌هایی است که با توجه به کارکردهای بالای ساختمانی و اقتصادی، مورد توجه فعالان این حوزه قرار گرفته است. نایب رئیس هیات‌مدیره شرکت مهندسی نوآوران تکساز صنعت (تایکو) گفت: ماسه بادی در بسیاری از مناطق خشک و نیمه خشک جهان به عنوان یک چالش اساسی در تخریب مزارع کشاورزی، راه‌های ارتباطی و مناطق مسکونی مطرح است.

  • در شرایط جوی مناسب جاده‌ها بازگشایی می‌شوند

    در شرایط جوی مناسب جاده‌ها بازگشایی...

    معاون استاندار لرستان با بیان اینکه خوشبختانه بارندگی اخیر خسارتی به منازل مسکونی و زمین‌های کشاورزی وارد نکرده است، گفت: بارندگی‌ها ادامه دارد و امیدواریم خسارت‌بار نباشد. در صورت شرایط جوی مناسب، تمامی جاده‌ها بازگشایی می‌شوند.احمدرضادالوند در گفت‌وگو با میزان، با اشاره به آخرین وضعیت استان لرستان پس از بارندگی‌های شب گذشته گفت: از عصر روز جمعه بارندگی‌ها آغاز شد و باعث بروز سیلاب آزادراه «خرم زال» و نیز محور قدیم پلدختر- اندیمشک شد.

  • وام 1550 میلیونی برای خانواده‌هایی که فرزند سوم دارند

    وام 1550 میلیونی برای خانواده‌هایی که...

    ماجرا چیست؟ براساس طرح جوانی جمعیت خانواده‌های دارای فرزند سوم مشمول وام‌‌های متعددی می‌شوند؛ از وام ۳۰ میلیون تومانی تا وام ۴۸۰ میلیون تومانی خرید مسکن. اما شرایط دریافت این وام چیست و وام فرزند سوم چه زمان پرداخت می‌شود؟

  •  مسکن را از عوامل تاثیرگذار بر کاهش زاد و ولد

    مسکن را از عوامل تاثیرگذار بر کاهش زاد...

    رئیس بنیاد مسکن، پیری جمعیت از دغدغه‌های مهم است، مسکن را از عوامل تاثیرگذار بر کاهش زاد و ولد دانست و بر لزوم همکاری همه بخش‌ها و همت مسئولات برای رفع مشکل تامین مسکن تاکید کرد.اکبر نیکزاد در جلسه بررسی ساخت ۲۵۰۰ واحد مسکونی طرح اقدام ملی در صدرا، ضمن بیان اینکه بحث مسکن خانواده‌ها را دچار مشکلات عدیده کرده است، گفت: چند سالی است در بحث مسکن ورود جدی شده و مردم تا حدودی از فشار مسکن خارج شده‌اند.

  • آغاز دریافت مالیات از خودروها و خانه‌های لوکس

    آغاز دریافت مالیات از خودروها و...

    رئیس سازمان مالیاتی: از مجموع درآمد شهروندان هم مالیات می‌گیریم افرادی که با اهداف سوداگرانه اقدام به خرید و فروش ساختمان، طلا، ارز یا خودرو می‌کنند، با توجه به افزایش ارزش از زمان خرید، مابه‌التفاوت این بازه زمانی مشمول مالیات می‌شود.سرانجام سازمان امور مالیاتی گرفتن مالیات از خودروها و خانه‌های گران‌قیمت را آغاز کرد. رئیس این سازمان اعلام کرد: مالیات بر مجموع درآمد هر فرد ظرفیت جدید دیگری است که در دست اقدام است.

  • تأمین زمین برای ساخت دو میلیون واحد مسکونی

    تأمین زمین برای ساخت دو میلیون واحد...

    رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی گفت: در حال حاضر برای ساخت ۲ میلیون واحد مسکونی زمین تامین شده است. محمدرضا رضایی کوچی با اشاره به آخرین وضعیت اجرای قانون جهش تولید مسکن، گفت: وزارت راه‌ و شهرسازی شرایط تامین زمین مورد نیاز برای ساخت یک میلیون واحد مسکونی در سال را فراهم کرده است.

  • افتتاح ۵۰۰ واحد مسکونی مدد جویان کمیته امداد

    افتتاح ۵۰۰ واحد مسکونی مدد جویان کمیته...

    عملیات ساخت ۳۰۰ واحد مسکونی ویژه مدد جویان کمیته امداد در استان لرستان شروع شد. شیخ پور مدیرکل کمیته امداد امام خمینی (ره) در استان گفت: امروز ۵۰۰ واحد مسکونی مدد جویان زیر پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) استان به بهره برداری رسید.

  • عرضه واحدهای قدیمی بیش از تقاضا واحدهای نوساز است

    عرضه واحدهای قدیمی بیش از تقاضا واحدهای...

    با وجود کسادی معاملات مسکن در اغلب مناطق تهران، واسطه‌های ملکی غرب پایتخت از رونق نسبی در این محدوده خبر می‌دهند. علت آن می‌تواند به ازدیاد عرضه آپارتمان در منطقه ۵ مربوط باشد. اگرچه آپارتمانهای قدیمی و ناقص در بازار مسکن به وفور وجود دارد، عرضه خانه‌های نوساز در بازار کاهش یافته و همین مساله فاصله قیمتی بین واحدهای نوساز و عرضه واحدهای قدیمی را تشدید کرده است.