بازار املاک / خانه‌به‌دوشی مدرن

خانه‌به‌دوشی مدرن

خانه‌به‌دوشی مدرن

در شهری که اجاره از دستمزد جلو زده و زندگی برای بسیاری از اجاره‌نشین‌ها به تجربه‌ای موقت، ناپایدار و بی‌قصه تبدیل شده است.

 کلان شهر تهران، امروز بیش از هر زمان دیگری در تلاقی رشد و فرسایش ایستاده است؛ 

از نفس تنگی آسمان و قفل ترافیک گرفته تا بحران مسکن و فرسودگی زیرساخت ها. 

تهرانی که روزگاری نماد امید و پیشرفت بود، حالا زیر فشار جمعیت، آلودگی و تصمیمات متناقض هر روز با چالش تازه ای روبه رو می شود.

گزارش پیش رو به اجاره نشینی در تهران، عوامل و راهکارهای آن پرداخته است.

قرارداد که تموم میشه، اجاره این قدر میره بالا

هر سال، پیش از آن که تابستان برسد، اضطراب به خانه های اجاره ای تهران می خزد. 

نه با صدای زنگ و نه با نامه رسمی بلکه با یک جمله ساده از زبان صاحبخانه: قرارداد که تموم میشه، اجاره این قدر میره بالا. 

از همان لحظه، خانه دیگر خانه نیست. مترها کوچک تر می شوند، دیوارها تنگ تر و آینده مبهم تر.

مستأجران تهران دیگر فقط دنبال سقف نیستند؛ دنبال جایی اند که بتوانند یک سال دیگر بمانند . 

ماندن، حالا بزرگ ترین خواسته است؛ نه بهتر شدن، نه خانه دار شدن، فقط ماندن و دوام آوردن.

 در شهری که اجاره هر سال از دستمزد جلو می زند، زندگی به مجموعه ای از حساب وکتاب های اضطراری تبدیل شده است: کدام هزینه را حذف کنیم؟ از کجا بزنیم؟ مدرسه، درمان، غذا یا کرایه خانه؟

بحران اجاره مسکن در تهران، یک عدد در جدول های آماری نیست؛ تجربه ای روزمره از ترسِ جابه جایی، بی ثباتی و فرسایش روانی است. 

غصه بی قصه شدن هاست؛ دل کندن از خانه ای که تازه داشتند به آن خو می گرفتند و حالا باید رهایش کنند.

دستمزد کجا و اجاره مسکن کجا؟

طبق آمارهای رسمی، تورم اجاره مسکن در سال 1404 به حدود 36 تا 37 درصد رسیده است؛ 

رقمی که در استان تهران در برخی مقاطع حتی بالاتر ثبت شده است. این در حالی است که رشد دستمزدها، فاصله ای معنادار با این عدد دارد. به زبان ساده، هر سال سهم بیشتری از درآمد خانوار صرف اجاره می شود و چیز کمتری برای زندگی باقی می ماند یا عملا چیزی نمی ماند.

میانگین اجاره یک واحد مسکونی در تهران به حدود 50 میلیون تومان در ماه رسیده است؛ عددی که برای بسیاری از خانوارها، معادل کل یا بخش عمده درآمد ماهانه است. 

اینجاست که مسکن از نیاز اولیه به بحران دائمی تبدیل می شود. مستأجران دیگر برای بهتر زندگی کردن برنامه نمی ریزند؛ برای دوام آوردن برنامه می ریزند.

در شمال تهران، اجاره ها چنان بالا رفته که حتی طبقه متوسطِ روبه بالا نیز از بازار رانده می شوند. در مرکز شهر، مستأجران به واحدهای قدیمی، کوچک و کم نور عقب نشینی کرده اند. 

در جنوب، هرچند اجاره پایین تر است اما این ارزانی اغلب به بهای کیفیت زندگی تمام می شود: تراکم بالا، دسترسی محدود به خدمات شهری و فرسودگی بافت و حالا تهران بی سروصدا دارد جمعیتش را جابه جا می کند.

مستأجر؛ شهروندی با چمدان آماده

برای مستأجر تهرانی، خانه دیگر نقطه ثبات نیست؛ ایستگاهی موقت است. 

هر قرارداد یک ساله با سایه سنگین سال بعد امضا می شود. بسیاری از خانواده ها حتی پیش از پایان قرارداد به فکر رفتن می افتند نه از سر انتخاب، بلکه از ترسِ ناتوانی در پرداخت اجاره جدید.

اسباب کشی های پیاپی، بخشی از زندگی عادی شده است. تغییر محله، تغییر مدرسه، دور شدن از محل کار و هزینه هایی که هیچ وقت در محاسبات رسمی دیده نمی شوند. 

این جابه جایی ها فقط جسمی نیست؛ روان آدم ها را هم جابه جا می کند. حس تعلق به محله، به همسایه و به شهر هر بار کمرنگ تر می شود.

در این میان، فشار اصلی بر دوش طبقه ای است که نه آن قدر فقیر است که مشمول حمایت های حداقلی شود، نه آن قدر مرفه که از بحران عبور کند: 

طبقه متوسط شهری. همان طبقه ای که ستون فقرات تهران بود و حالا آرام آرام در حال فرسایش است.

سیاست هایی که به خانه ها نرسیدند

در سال های اخیر، سیاست گذار بارها از کنترل بازار اجاره سخن گفته است؛ از تعیین سقف افزایش اجاره تا ثبت قراردادها و وعده ساخت مسکن. اما بازار اجاره، مسیر خودش را رفته است. 

سقف های تعیین شده در بسیاری از موارد یا دور زده شده اند یا اصلاً اجرا نشده اند. نظارت ناکافی، کمبود عرضه مسکن اجاره ای و نگاه سرمایه ای به مسکن، عملاً دست سیاست را بسته است.

تا زمانی که مسکن سودآورترین محل حفظ ارزش پول باشد و عرضه متناسب با تقاضا رشد نکند، فشار از دوش مستأجر برداشته نخواهد شد. 

نتیجه، بازاری است که نه به بخش نامه پاسخ می دهد و نه به توان مردم. بازاری که در آن، قدرت چانه زنی مستأجر تقریباً صفر است.

بحران اجاره مسکن روان جامعه را نشانه می گیرد

بحران اجاره مسکن، فقط مسئله پول نیست. مسئله روان، امنیت و آینده است. خانواده ای که هر سال در آستانه جابه جایی است، نمی تواند برای آینده برنامه ریزی کند. 

کودکی که هر دو سال مدرسه اش عوض می شود، هزینه ای می پردازد که در هیچ جدول آماری نمی آید. شهری که ساکنانش مدام در حال رفتن اند، انسجام اجتماعی اش را از دست می دهد.

نسلی در حال شکل گیری است که برایش خانه دار شدن رؤیایی دور از دسترس است و حتی اجاره نشینیِ پایدار هم به آرزو بدل شده است. 

این نسل با احساس بی ثباتی بزرگ می شود؛ احساسی که فقط اقتصادی نیست، عمیقاً اجتماعی و روانی است.

تهران امروز بر شانه های مستاجرانش ایستاده است آنهایی که هر سال خمیده تر می شود و پرسش این است در این شهر چه کسانی هنوز حق ماندن دارند؟

بحران اجاره مسکن در تهران پیش از هر چیز نتیجه کمبود عرضه و تبدیل مسکن به کالای سرمایه ای است. 

تا زمانی که ساخت وساز به جای پاسخ به نیاز مصرفی خانوارها، تابع سود سرمایه باشد، فشار از دوش مستأجر برداشته نمی شود. 

اقتصاددان ها تأکید می کنند افزایش واقعی عرضه مسکن اجاره ای، به ویژه از مسیر مسکن استیجاری و واحدهای کوچک و میان متراژ، تنها راه مهار پایدار بازار است؛ 

سیاستی که بدون مشارکت دولت و مشوق های مشخص برای بخش خصوصی عملاً شکل نمی گیرد.

از سوی دیگر، تجربه سال های اخیر نشان داده کنترل دستوری اجاره بها، بدون تقویت قدرت پرداخت مستأجران کارایی محدودی دارد.

 راهکار مؤثرتر، حمایت مستقیم از اجاره نشین هاست؛ از پرداخت یارانه هدفمند اجاره و وام های ودیعه قابل دسترس گرفته تا تشویق قراردادهای بلندمدت که امنیت سکونت را افزایش دهد. 

به باور کارشناسان، بازار اجاره زمانی آرام می شود که مستأجر فقط نگران تمدید قرارداد نباشد بلکه بتواند هزینه مسکن را در افق چندساله پیش بینی کند.

در نهایت، بحران اجاره مسکن جدا از بحران دستمزد و تمرکز شدید امکانات در تهران نیست. 

تا وقتی درآمدها از تورم مسکن عقب می مانند و فرصت های شغلی و خدمات شهری در پایتخت متمرکز است، جابه جایی اجباری مستأجران ادامه خواهد داشت. 

حل مسئله اجاره نیازمند نگاهی فراتر از بازار مسکن است؛ نگاهی که حق ماندن در شهر را به رسمیت بشناسد و مسکن را نه ابزار حفظ سرمایه، بلکه بخشی از امنیت اجتماعی بداند.

  • متقاضیان نهضت ملی مسکن

    متقاضیان نهضت ملی مسکن

    مدیرکل راه و شهرسازی خوزستان از پیشرفت فیزیکی ۳۰ درصدی نهضت ملی مسکن در استان خبر داد . اکنون ۱۲ هزار واحد مسکونی در خوزستان در حال ساخت است به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایسنا، مسعود بیات منش با اشاره به آغاز ساخت اولین صنعت شهر کشور در استان در یک اقدام جهادی و با کمک‌ دولت، فرآیند خانه‌دار شدن کارکنان صنایع استان تسهیل شده است.

  • مسکن قابل سکونت

    مسکن قابل سکونت

    معاون بنیاد مسکن در گفتگو با بازار مطرح کرد. متوسط ساخت مسکن قابل سکونت در روستاها متری ۸ میلیون| تضمین نامه وام ۳۵۰ میلیونی در شُرف صدور است جودی، معاون امور مسکن بنیاد مسکن با بیان اینکه متوسط ساخت هر متر مسکن قابل سکونت در روستاها ۸ میلیون تومان است . گفت: تضمین نامه وام ۳۵۰ میلیونی مسکن روستایی در شُرف صدور از سوی سازمان برنامه است.

  • شرایط جدید وام مسکن

    شرایط جدید وام مسکن

    سقف تسهیلات خرید و تعمیر مسکن از محل اوراق ممتاز به‌ازای هر فرزند زیر ۲۰ سال و حداکثر تا ۴ فرزند افزایش یافت.به‌ازای یک فرزند زیر ۲۰ سال سن ۲۵ درصد، دو فرزند زیر ۲۰ سال ۵۰ درصد، سه فرزند زیر ۲۰ سال ۷۵ درصد و ۴ فرزند زیر ۲۰ سال سن ۱۰۰ درصد به سقف تسهیلات خرید و تعمیر مسکن اضافه می‌شود.دوره بازپرداخت تسهیلات موضوع این دستورالعمل در تقسیط به‌روش ساده، به‌ازای هر فرزند زیر ۲۰ سال سن، به‌میزان ۲ سال (در مجموع برای ۵ فرزند و حداکثر تا سقف ده سال) قابل افزایش است.

  •  افزایش ۲۰ % قدرت خرید

    افزایش ۲۰ % قدرت خرید

    دبیرکل کانون عالی انجمن های صنفی کارگران ایران درباره جلسه روز گذشته شورای عالی کار گفت: دربحث مسکن مقرر شد قرارگاه مسکن کارگری ایجاد شود و درحوزه معیشت پیشنهاداتی ارائه شده و در حال بررسی هستیم. هادی ابوی، فعال کارگری درباره آخرین خبر‌های جلسه دیروز شورای عالی کار گفت: محوریت اصلی جلسه بحث کارگری و مباحث مربوط به تأمین اجتماعی بود.بحث مزد دستور کار جلسه نبود. اما در حوزه معیشت پیشنهاداتی مطرح کردیم که اگر پذیرفته شود، شاید حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد قدرت خرید کارگران تقویت شود.

  • افزایش ۴۵% قیمت مصالح ساختمانی

    افزایش ۴۵% قیمت مصالح ساختمانی

    رئیس انبوه سازان سیستان و بلوچستان: گرگان- دادخواه گفت: با توجه افزایش به چند برابری هزینه های ساخت و به سبب دوره طولانی بازگشت سرمایه، ورود به بازار مسکن دیگر به صرفه و صلاح نیست. در سه الی چهار ماه اخیر قیمت انواع مصالح ساختمانی حدود ۴۰ تا ۴۵ درصد افزایش داشته که به طور مستقیم بر نرخ قیمت تمام شده مسکن اثر می گذارد.

  • ساخت ۵۵۰۰ واحد نهضت ملی مسکن

    ساخت ۵۵۰۰ واحد نهضت ملی مسکن

    مدیر راه و شهرسازی جنوب غرب استان تهران از شروع ساخت واحدهای نهضت ملی مسکن به تعداد ۵۵۰۰ واحد در چهار سایت اسلامشهر و رباط کریم خبر داد.مجتبی صادقی مدیر راه و شهرسازی جنوب غرب استان تهران اظهار کرد:

  • رشد ۷۴ % قیمت مسکن

    رشد ۷۴ % قیمت مسکن

    بانک مرکزی پس از حدود یک سال در نهایت امروز سکوت خود را شکست و گزارشی از تحولات بازار مسکن شهر تهران طی مهرماه ۱۴۰۲ منتشر کرد. بر این اساس متوسط قیمت مسکن در تهران به متری ۷۶ میلیون تومان رسیده است که نشان از افزایشی یک درصدی نسبت به شهریورماه دارد. بانک مرکزی بالاخره پس از گذشت حدود ۱۱ ماه، امروز گزارشی از تحولات بازار مسکن شهر تهران منتشر کرد.

  • پنج هزارمین واحد مسکن روستایی

    پنج هزارمین واحد مسکن روستایی

    مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان کردستان از بهره‌برداری از پنج هزارمین واحد مسکونی روستایی با حضور رئیس‌ جمهور خبر داد. سعید رسولی در سنندج، از بهره‌برداری پنج هزارمین واحد مسکونی روستایی با تسهیلات بانکی بدون بهره و کمک‌های بلاعوض در سفر پیش‌روی رئیس‌ جمهور به کردستان خبر داد و اظهار داشت: این واحدها با اعتبار 9 هزار میلیارد ریال آماده شده است.

  • وام مسکن برای خانواده ها

    وام مسکن برای خانواده ها

    سقف تسهیلات خرید و جعاله تعمیر مسکن از محل اوراق ممتاز برای خانواده های دارای فرزند افزایش یافت. طبق اعلام بانک مسکن، در راستای اجرای قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت»، سقف تسهیلات خرید و تعمیر مسکن از محل اوراق ممتاز به ازای هر فرزند زیر ۲۰ سال و حداکثر تا چهار فرزند افزایش یافت.به ازای یک فرزند زیر ۲۰ سال سن ۲۵ درصد، دو فرزند زیر ۲۰ سال ۵۰ درصد، سه فرزند زیر ۲۰ سال ۷۵ درصد و چهار فرزند زیر ۲۰ سال سن ۱۰۰ درصد به سقف تسهیلات خرید و تعمیر مسکن اضافه می شود.

  • تازه‌ترین قیمت آپارتمان

    تازه‌ترین قیمت آپارتمان

    واسطه‌های ملکی می‌گویند بازار مسکن در یکی از کم‌رمق‌ترین دوره‌های سال‌های اخیر به سر می‌برد . تعداد معامله‌گران در آن بسیار محدود شده است.واسطه‌های ملکی می‌گویند بازار مسکن در یکی از کم‌رمق‌ترین دوره‌های سال‌های اخیر به سر می‌برد و تعداد معامله‌گران در آن بسیار محدود شده است.

  • ضد و نقیض‌های مسکن ۲۵ م

    ضد و نقیض‌های مسکن ۲۵ م

    پس از انتشار خبر ساخت ۱۸۰۰ واحد ۲۵ متری در تهران، در آخرین اظهارنظر، مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران ساخت این واحد‌های مسکونی را تکذیب کرد.با افزایش روزافزون قیمت مسکن، متراژ خانه‌ها روز به روز آب می‌شود. شاید تا همین ۱۰ یا ۱۵ سال پیش بود که وقتی صحبت از خانه‌های ۴۰ یا ۵۰ متری می‌شد. تعبیر «قلک» بر زبان مردم جاری می‌شد. اما امروزه با افزایش سرسام‌آور قیمت مسکن خرید همان قلک‌ها هم برای بیشتر مردم تبدیل به آرزو شده است.در این میان هر دولت برای حل مشکل مسکن مردم به ویژه اقشار کم درآمد..

  • وام مسکن زوجین

    وام مسکن زوجین

    با وام مسکن چند متر خانه می توان خرید؟ واقعیت تلخ درباره وام مسکن در حال حاضر متوسط قیمت مسکن در تهران به حدود ۸۱ میلیون تومان رسیده است. در این شرایط با وام مسکن که در تهران ۹۶۰ میلیون است بخش قابل توجهی از آن به عنوان هزینه خرید اوراق حق تقدم مسکن کسر می شود چند متر مربع خانه می توان خرید؟ وام مسکن در سال 1402 دو برابر شده و در حال حاضر 960 میلیون تومان است. بسیاری از ایرانیان از جمله زوج‌های جوان به دنبال وام مسکن هستند تا از این طریق صاحب خانه شوند.

  • خرید ۱۰ متر مسکن با وام ۹۶۰ م

    خرید ۱۰ متر مسکن با وام ۹۶۰ م

    در حالی متوسط قیمت مسکن در تهران به حدود ۸۱ میلیون تومان رسیده که با وام ۹۶۰ میلیونی مسکن می‌توان حدود ۱۰ متر خانه با احتساب هزینه اوراق خریداری کرد.اواخر خردادماه امسال با مصوبه شورای پول و اعتبار سقف وام خرید مسکن از محل اوراق حق تقدم برای زوجین تهرانی به ۸۰۰ میلیون تومان و با احتساب وام تعمیر (جعاله) به ۹۶۰ میلیون تومان افزایش یافت.در سایر شهر‌ها نیز این وام از ۱۶۰ میلیون تومان به ۳۲۰ میلیون تومان افزایش یافت. برای تهیه این تسهیلات، متقاضی (زوج‌ها) معادل ۲ برابر رقم وام یعنی ۱۹۲۰ برگه اوراق

  • معاملات مسکن ۵۰ %کاهش یافت

    معاملات مسکن ۵۰ %کاهش یافت

    بررسی آمار مرکز آمار ایران نشان می‌دهد معاملات مسکن در شهریور امسال نسبت به شهریور سال گذشته حدود ۵۰ درصد کاهش یافته و متوسط قیمت مسکن به حدود ۸۱ میلیون تومان رسیده است.بررسی آمار مرکز آمار ایران از تحولات بازار مسکن نشان می‌دهد متوسط قیمت هر متر مربع واحد مسکونی در شهر تهران با استناد به اطلاعات سامانه املاک و مستغلات کشور به ۸۰ میلیون و ۸۳۸ هزار و ۷۰۰ تومان رسیده است.

  • متوسط قیمت مسکن

    متوسط قیمت مسکن

    مرکز آمار ایران با اعلام گزارش شاخص و متوسط قیمت آپارتمان‌های مسکونی شهر تهران، به توقف ۸ ماهه انتشار یکی از مهمترین گزارش‌های آماری اقتصادی پایان داد. براساس اعلام این مرکز، متوسط قیمت هر مترمربع واحد مسکونی در تهران در شهریور امسال به ۷۷ میلیون تومان در مترمربع رسیده که ۷۹ درصد نسبت به شهریور پارسال، افزایش از خود نشان می‌دهد.

  • مشاوران املاک ۸۸ میلیارد جریمه شدند!

    مشاوران املاک ۸۸ میلیارد جریمه شدند!

    مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران گفت: تاکنون ۱۴۰۰ بنگاه املاک غیرمجاز در شهر‌های استان تهران پلمب شده شده است. حسین جنتی از کاهش ۲۰ درصدی قیمت مسکن خبر داد و یادآور شد: از اردیبهشت امسال در تهران، شهرهای جدید پرند، پردیس و اندیشه و همه شهرهای استان برای ساماندهی 21 هزار مشاور املاک استان از طریق عملیات گشت‌های ساماندهی مشاوران املاک وارد عمل شدیم.

  • تولید مسکن؛ جبر یا اختیار؟

    تولید مسکن؛ جبر یا اختیار؟

    وقتی بازار مسکن راکد می‌شود، سازنده‌های مسکن نیز به‌دلیل عدم‌فروش واحدهای مسکونی خود، دچار مشکلات مالی می‌شوند، چراکه برخی سازنده‌ها منتظر می‌مانند تا پروژه‌هایی که ساخته‌اند، به فروش برسد و سپس اقدام به شروع پروژه جدید کنند.سیدمحمد مرتضوی-کارشناس مسکن در یادداشتی نوشت:از یک‌سو، قانون جهش تولید مسکن تصویب و قرار می‌شود که سالانه یک‌میلیون واحد مسکونی احداث شود و از سوی دیگر، عوارض پروانه ساختمانی افزایش می‌یابد. این اقدام در حقیقت، قوانین مجلس را خنثی می‌کند.

  • به4فرزندیها زمین میدهند!

    به4فرزندیها زمین میدهند!

    مدیرکل راه و شهرسازی استان: خانواده‌های چهار فرزندی قزوین برای گرفتن زمین رایگان تا پایان سال مهلت دارند. حتما باید تا قبل از پایان سال۱۴۰۲ اقدام به ثبت نام کرده باشند. سید علی هاشمی با اعلام این خبر گفت: براساس بند «ح» تبصره ۱۱ قانون بودجه سال ۱۴۰۲، به منظور حمایت از خانواده و تحقق جوانی جمعیت، وزارت راه و شهرسازی مکلف است، یک قطعه زمین یا واحد مسکونی به صورت رایگان در قالب شرایط مندرج در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت به خانواده‌های دارای چهار فرزند و بیشتر زیر بیست سال اختصاص بدهد.

  • نظارت بر توزیع فولاد و سیمان

    نظارت بر توزیع فولاد و سیمان

    عضو کمیسیون عمران مجلس بر ضرورت تشکیل شبکه نظارت بر توزیع این مصالح از درب کارخانه تا مرحله ساخت تاکید کرد. اقبال شاکری در خصوص موضع وزارت راه و شهرسازی برای خروج سیمان و فولاد از بورس کالا برای تسریع در ساخت و کاهش قیمت تمام شده مسکن با خروج فولاد و سیمان و آهن آلات از بورس کالا موافق هستم، چراکه قیمت رقابتی و تعادل عرضه و تقاضا عرضه نمی‌شد.

  • پیش‌بینی عجیب نماینده مجلس

    پیش‌بینی عجیب نماینده مجلس

    عضو کمیسیون عمران مجلس با بیان اینکه "انتشار آمار تحولات بازار مسکن تاثیری در کسب‌وکار ندارد" گفت: بازار مسکن به سمت تعادل و عدم جهش قیمت مسکن پیش می‌رود. اقبال شاکری در خصوص وضعیت بازار مسکن و ارزیابی از اقدامات دولت و مجلس در این زمینه، اظهار کرد: به‌نظرم بازار مسکن روبه به تعادل و بهتر شدن حرکت می‌کند. با اقدامات تنظیم‌گری وزارت راه و شهرسازی در حوزه نظارت بر خانه‌های خالی، زمین‌های بایر، مشاوران املاک، سایت‌های منتشر کننده آگهی‌های املاک و… به نظرم بازار مسکن به سمت تعادل می‌رود.

  • انواع وام های بانک مسکن

    انواع وام های بانک مسکن

    مهم ترین تسهیلاتی که بانک مسکن به متقاضیان اعطا می کند، وام های کمک هزینه خرید مسکن با شرایط دریافت متفاوت است. همه افراد می توانند، از این وام ها بهره مند شوند و هزینه مورد نیاز برای خرید خانه را تامین کنند. انواع وام های بانک مسکن، انواع مختلفی دارد از جمله وام مسکن جوانان، وام مسکن یکم، وام مسکن با خرید اوراق حق تقدم، وام تعمیرات مسکن، تسهیلات مطب و دفتر کار و وام قرض ازدواج. شرایط دریافت هر کدام از این وام ها در ادامه شرح داده می شود.